leygardagur 21. mai 1994síða 21

Tíðindablaðið Fakfeløgini og javnaðarflokkurin benda á ein knappligan áhuga hjá javnaðarflokkinum fyri fakfeløgunum. Hetta skal bert verða skrivað fyri atrættanakrar misskiljing- ar um hesi viðurskifti. Odda- greinin vil halda orsøkina til støduna millum fakfelagsfólk og javnaðarflokkin at vera tann, at >javnaðarflokkurin ikki megnaði at halda sítt fremsta vallyfti um arbeiði til allar hendur«. Undanførslan fyri at hetta ikki eydnaðist sigst vera, at >peningakervið smildraðist og vinnulívið alt fór av knóranum<. Síðani verður sagt: > Vit kundu mint á, at alt hevur verið royni, sum roynast kann, fyri at fáa gongd á aftur...“ Til hetta er at siga, at orsøkin fyri at alt fór av knóranum var júst tann politikkur, sum varð førdur fyrst í hesum valskeið- num. Annars kann eisini sig- ast, at tad er ikki í samsvari við veruleikan, at »alt hvur verið roynt< at fáa gongd á. Veru- leikin er tann, at einki hevur verið gjørt hesum viðvíkjandi. Prógvið fyri hesum er, at tann peningur, sum er settur á fíggjarlógina fyri 1994 at stuðla nýggjum arbeiðspláss- um als ikki kann nýtast, tí landsstýrið ongan áhuga hevur havt fyri at gera tær reglur, sum eru neyðugar fyri at kunna nýta hesa játtan. Nú eru skjótt 5 mánaðir farnir av árinum uttan at hesar reglur eru greiðar. Hetta einsamalt prógvar dugnaloysið hjá hesum lands- stýrinum og serstakliga hjá javnaðarflokkinum. At flokk urin eisini beinleiðis forðar fyri nýggjum alternativum ar beiðsplássum í fiskivinnum sigur nakað um hvat ið kann væntast haðan: Men hjá fakfelagsfólki, sum hava stuðlað javnaðarflokkin, telur eins nógv tann stóða sum flokkurin hevur mótvegis fak- feløgum. Og her kann sigast heilt stutt, at javnaðarflokkurin miðvíst hevur beint fyri tí hoyr- ingsrætti, sum t.d. felggini í fiskivinnuni framvegis hava. Og hevur hann tískil ført »rein- an< fólkaflokspolitikk mót- vegis fakfeløgunum. Tað verra er tó mátin, sum hetta er gjørt uppá. Javnaðarflokkurin í landsstýrinum hevur nýtt hvønn kjans at vísa fakfeløg- unum sina vanvirding. Seinasta sparkid frå javn- aðarflokkinum kom annars nú um dagarnar. Í sambandi við lógina um vinnuligan fiski- skap, hevur flokkurin bein- leiðis sett vinnufelggini uttan fyri ávirkan. Í staðin skuldi landsstýrið sjálvt velja sínar ráðgev arar. Og nú hevur lands stýrið valt eina nevnd við um boðum fyri reiðarar og út róðrarmenn. Meðan fiski mannafelagið er sett uttanfyri. Ég takki fyri álitið!! Soleiðis fer javnadarflokk- urin við fólki, sum ikki munnu hava gjørt so heilt lítið fyri flokkin gjøgnum árini. Eg kann um Føroyalei0ir Hvør hevur notid gott av samarbeidinum millum »Højgaard og Schultz« og SEV í farnu árunum? spyr Karl Nolsøe í hesi áhugaverdu grein Í Hanstholm hevur maður 500 kilowatt vindmyllu. Hon kostaði 3,2 mill. kr., tá hon byrjaði at gera streym. Frá 1. april 1993 til 1. apríl 1994 fram- leiddi hon 1,7 mill. kilo- watttímar. Í Føroyum kostar ein kilowatttími at framleiða og senda nýtaranum um 1,40 kr. Omaná hetta kemur meirvirðisgjald, so enda- ligi prísurin hjá føroying- inum er um 1,70 kr. fyri ein kilowatttíma. Í Danmark kostar 1 kilowatttími vanliga nýt- aranum: Framleiðsla um 28 oyru At senda honum I kilowatt- tíma um 10 oyru lalt um 38 oyru Fyri hetta sama må føroyingurin gjalda um 1,40 kr. Føroyingurin må soleidis gjalda eina krónu meira fyri at framleiða og senda honum 1 kilowatttíma, enn vanligi danskarin má gjalda fyri tað sama. SEV-stjórin saman við nevnd var kanningarferð í Danmark. Urslitið av kanningini var, at stjórin avgjørdi og segði frá, at danskar vindmyllur kunna ikki nýtast í Før- oyum, tí vindferðin er ov stór, sigur hann. Vindmyllur verða gjørdar til vindferð, ið kann verða har hvar tær skulu setast upp, sum til dømis í Hanstholm. Skulu tær setast upp í Feiroyum, verða tær sjålv- andi gjørdar til føroyska vindferå. SEV-stjórin = gongur undir heitinum verkfrød- ingur og kann ætlast at skilja og vita hetta? Neyvan fer hann at siga, at skip kunna íkki nýtast á Feroyaleiðum, um tey eru gjørd til tílíka sigling, tí tey eru donsk skip? Men heldur hann, at danskar skipasmiðjur einans smíða til sigling á Silkeborgvetnum, skilst at hann kann siga sovorð- ið. Sarnan við Preben Maeg aard, fyristødumad- ur fyri »Nordvestjysk In- forma tionscenter for ved- varende Energi< og ein av kendastu og fremstu inn- an europeiska kannan og fremjan av áhaldandi orkuný'tslu, var eg kunn- ingarferð i Føroyum. Har hittu vit tilvildar- liga royndan SEV-verk- frøding. Hann segði okkum frå vatnorkubyggjanini å Eidi, sum var i gongd og ætladist at kosta 400 mill. kr. fyri fyrsta stigið. Høvdu teir, segði hann, valt vind í staðin fyri vatn- orku, kundi sami effektur verið rokkin fyri íleggjan uppá 40-50 mill. kr. Men vatnorkubyggjanin í Eysturoynni helt fram og hevur nú kostað um 600 milj. kr. Feroyingar kunna so afturat so — mongum ødrum rósa sær av re- korddýrari el-útbyggjan, soleiðis sum SEV heilt frá byrjan hevur framt hana. Í hesum tíðum er mangt, sum veruliga av rættum eigur at kannast. Eitt tað dýrasta og longst varandi er intima sam- virkanin hjá SEV, Lands- verkfrødingsstovninum vátta, at tað hevur ikki bara verið stuttligt at hava bakkað javnaðarsjónarmið upp gjøg- num årini. At her hevur verið talan um eina miðvísa ætlan mótvegis fakfelagsfólki sæst av fram- ferðini hjá Suðurstreymoyar Javnaðarfelag. Eg havi fýra ferðir vent mær til felagið at fáa avklárað felagsins støðu mót- vegis fakfeløgunum, men einki svar er komið. Á aðalfundi felagsins í 1993 var enntá samtykt at innkalla til fund um evnið, men har er (sjálvsagt) einki hent. Í hesm sambandi fari eg at biðja blaðið um at endurprenta greinina, sum stóð í >Berg mál< 6. svar<. Og nú er eisini ov seint at svara! Óli Jacobsen og Højgaard og Schultz. Var nakað av hesum ovurhonds dýru tiltøkum gjørt uppá tilboð, og hví ikki? Var alt gjørt uppá rokn- ing, og hví? Var tað fyri at rokning- ar kundu gerast so stórar, at prosentir, sum vóru løgd omaná rokningar- stoddirnar, kundu geva meira til avtalupartarnar? Hetta virksemi hjá SEV Elprisen 1994; Normaltarif Elprisen for almindelige boli gkunder er steget pr. 1. januar med 1 øre/kWn inkl. moms til i alt 97,75 øre/kWh. Prisændringen er et resultat. af, at NESA har nedsat elprisen med 2,75 øre pr. kWh inkl. moms, samtidig med ait skatteforligets "grønne afgifter” giver en stigning på 3,75 øre pr. kWh inkl. moms. oktober 1993. Nú skjótt 8 mánaðar seinni kunnu tey skriva, at Óli fekk einki Nr. 95 —21. MAI 1994 Sida 21 og umlættingarheimid ES tgngarður lýsir við hesum eftir sjúkrasystur at seta 1. aug. 1994. „Starvið er fulltíðarstarv, eg inniber eis- ini undirvísing av sjúkrasystralesandi. Lenin er sambært sáttmála ímillum Sjúkrasystrafelag Føroya og Føroya Landsstýri. Umsóknarfreistin er til 15. juni 1994. Umsókn, avrit av prógvi og møgulig viðmæli skulu sendast leiðaranum á Lágargarði Stoffalág 84 Box 1188 110 Tórshavn og Hejgaard og Schultz fekk danskan ingeniør longu fyri 35 árum síðan at skriva grein í fakblað- num hjá donskum verk- frødingum »Ingeniøren« um tvey elprojektir, sum vóru av somu stødd og í allar måtar kundu saman- berast, annad i Føroyum, hitt í Nordurnoreg. .Ein týðandi munur var, tað norska el-verkið skuldi av tryggleikaorsøkum spreingjast inn i fjallid, og so at arbeidid hjå SEV og Højgaard og Schultz kostadi triggjar ferdir so nógv sum norska arbeið- ið. Reiðilig og hampilig dugnafólk í Føroyum vita, at tú kanst stíga so ofta á halan á einum góðum hundi, at hann vendir sær við og bítur. Hvussu leingi ætla hesi fólk at lata seg trælka av teimum, sum liva og bera seg soleiðis at, at teimum tørvar ikki spjaldur at siga frá, hverji tey eru. Tit kenna tey, um tit vilja, teirra hugsanarhátt og atburð: >Vertin á hvat ið annar fær, eg skal nøra at mær.« Verður ongantíð upp- reistur? Situr trælasinni so djúpt, so fast? Tveitið omanav tykk- um, setið skálkarnar inn,- har hvar teir hoyra heima, um rættur og rættferð skal verða í landinum. Við takk fyri skjótt svar frá SEV-stjóra og ella nevndarlimum. Karl Nolsøe. 97,75 øre/kWh Moms (staten) 19,55 øre/kwWn CO, -áfgift (staten) 10 øre/kWn Elafgift (staten) 30 øre/kWh Eiproduktion 28 øre/kWn Ellevering (NESA) 10,2 øre/kWn