fríggjadagur 17. juni 1994síða 15

Tíðindablaðið CSE: Nr. 113 — 17. JUNI 1994 Síða 15 Torført at stýra Í afturgongdstíðum — lætt at sita uttan fyri og finnast at! Tey tvey landsstýrinum, sum styrdu Føroyum 1989 og 1990, fingu lítið av skafti fyri berum ósemjum. Júst tað sama kann man ikki siga um tey eftirfylgj- andi tvey landsstýrini undir leiðslu javnaðarfloksins, tó besta var, um eitt landsstýri og ein samgonga sat hvort heila valskeið, tað er 4 ár. Fyrst tá er veruligur polit- iskur stabilitetur, sum er so neyðugur fyri politiska ar- beiðið. Hetta valið er komið í 6- tíð, tí sjálvstýrisflokkurin hevði innanhýsis trupul- leikar og skrædnaði. Tað fingu hinir flokkarnir einki gjørt við. Seinastu fýra árini hava verið merkt av aftur- gongdstidum her hjå okk- um. I grannalondunum kom hendan afturgongd nøkur år fyrr og er av har nú í stóran mun. Men her hjá okkum hava tey seinastu tvey landsstýr- ini og teirra samgongur í løgtinginum verið óervaðar av at loysa átrokandi stór- mál, so sum bankakreppur, fiskivinnukreppur, skuldar- kreppur, arbeiðsloysi osfr. Hetta hevur tikið alla tíð- ina og allar tær politisku Ínýggju virkisskránni er loysnin á sethúsum | hendan: Húsalánsgrun- | nurin keypir hini lánini í | húsunum, fyri markn- aðarprís, so sleppast | kann undan tvingsils- | sélum og eigaraskifti | Tað er ikki sért tað bevur ørkymlad mang- eina so løgna stóðu til sethúsatrupulleikarna.. Framstandi fólk í flokk- inum hava sagt, at tað er moralskt skeivt at gera eina félags loysn á trupulleikunum, = men | heldur mæltu til loysn- | ina frá peningastovn- | unum. Nú er broyting komin í, tí loysnin hjá peninga- stovnunum er ein "her og nú" loysn, fyri bert nøkur, Hví er tað neyðugt at sanera vinnulivid, tá set- húsaeigararnir = kunna = Sanerið sethús eins og vinnulivið | Tá lán verða longd, tí vón er fyri betri tíðum | hjá sethúsaeigarum, er so ongin vón fyri betri | tíðum hjá vinnulívinum, sum fær skuld eftir- | givna í stórum? spyr Jón Ingi Eidesgaard, javnadarvalevni í Eysturoy ngi Eidesgaard noyðast við at longja áramálið. Argumentid fyri sethúsaloysnini er, at tað fer at ganga betur um ngkur ár. Hava tey ikki somu vón fyri vinnulívinum ? Við at lata Húsaláns- grunnin keypa hini lán- ini, hevur tann trongdi sethúsaeigarin, aftur eina vón fyri framman. kreftirnar, soleiðis at minni mál og floksmál komu at liggja á láni fyri ein stóran part. Hetta er vanligi javn- aðarveljarin helst eisini misnøgdur við, tí hava vit saknað nakað av veruligum javnadarpolitikki. Men h6ast hetta, so eiga vit at minnast til, at fleiri samfelagsm.ål eru loyst hesi fýra árini, eisini javnaðar- mál, vit kunnu nevna: 1. undirgrundin er nú før- oyskt mál. 2. oljuvinnaner fyrireikað. 3. rentuspekulatiónin er burturbeind. 4. peningakervið og -skip- anin er bjargað. . rúsdrekkamálið er loyst. . arbeiðsloysistrygging er byrjað. 7. nýggjar útbúgvingarlóg- ir eru framdar. 8. ES-sáttmáli er fingin í lag. 9. vinnulívið er nærum alt sanerað. 10. kommunuskuldin er við at verða langtíðar- fíggjað. 11. nýggj stýrisskipanar- lóg er undir landi. 12. lønanitgjaldingarnar synast at vera vaksandi aftur. 13. vøksturin i arbeidsloysi er steðgaður og vónandi vendur. 14. politiskur stabilitetur hevur verið síðan 1990. On Tey målini, sum ikki vórðu loyst m.a. orsakað av at valið kom 4 mør. fyrr enn tað átti, eru m.a.: A. føra nýggjar samráð- ingar við Danmark. B. ein betri loysn fyri trongstaddar sethúsa- eigarar. C. meiri arbeiði — fleiri ar- beiðspláss á sjógvi og landi. D. at skaffa meiri fisk og fleiri fiskirættindir, skaffa betri marknað fyri okkara útflutningi og harvið betra korini hjá allari fiskivinnuni. E. at lækka skattatrýstið aftur bæði við komm- uniskatti og landsskatti. F. atsteðga fólkaflytingini úr Føroyum. Hetta eru mál, sum kom- andi landsstýri og løgting eiga.at fara undir beinan- vegin. Nú er tað mest neyð- uga um enn minst avhildna arbeiðið gjørt av sitandi samgongu — so nú er grund- arlag fyri at virkast kann frameftir, at vit sum frålidur koma burtur úr kreppuni. Vit í javnaðarflokkinum fyrigykla ikki fólki nakrar lættar loysnir og heldur ikki stórar broytingar beinan- vegin, men vit vilja virka fyri og trúgva uppá, at trup- ulleikarnir verða loystir stigvíst yvir komandi 4 ár- ini. Og tad lova vit at virka fyri og fremja uttan loysn- imar hjá tí sokallaða borgarliga alternativinum sum eru: a. lønimar niður 30-40% við lóg. b. innliman í ES beinan- vegin. c. lækkan av Jøgtings- fíggjarlógini við hóp- uppsagnum. d. 1000 fólk meira ar- beiðsleys. e. farvæl tl vælferðar- sam-felagið — góðan dag til stættasamfelag aftur. Eg viðgangi, at ikki alt er hepnast nóg væl hesi sein- astu 4 árini, og persónliga kundi eg hugsað mær okk- urt ødrvisi — tað vil so vera. Men lat tað verða heilt greitt sagt frá, at ynskja veljararnir: — lgnina niður við lóg — 1000 fleiri arbeiðsleys — innliman í ES nú — skerda løgtingsfiggjar- lóg — vælferðarsamfelagið i sor — stættamunin aftur mill- um fólk — so er at velja aðrar enn javnaðarflokkin. Tí einasta verjan móti hesum er javn- aðarflokkurin. Veljið tí javnaðarflokkin. Birgir Mohr, valevni javnaðarfloksins í Sandoyar Valdømi Skattur og avgjøld eru drepandi fyri fólk — og má og skal kunna loysast nú Lat meg beinanvegin siga, at tað skuldi verið gjørt fyri langari tid síð- ani, tí tað eru mong fólk, sum liva langt undir hungursmarkinum, og tað kann man ikki blíva við at liva við. SKATTAMÁL Javnaðarflokkurin vid- gongur, at skattatrýstið er ov høgt og vil flokk- urin fara undir at lækka skattatrýstið á lág- og miðalinntgkur. Málið er at allar inn- tøkur ájavnar við fólka- pensiónsupphæddina verða skattafríar, hartil er at leggja afturat, at eg persónliga og fleiri við mær meina, at eisini tær hægru inntøkurnar skulu koma vid i skatta- lættan. Ti tað er ikki rætt, at tær familjur við teimum miðal góðu inntøkunum far av landinum, tí at skattatrýstið í Føroyum er so høgt í mun til aðra- staðni. Harvið flytur tað góða fólkið, sum skal vera við til at byggja landi upp. Tað kann í hvussu er ikki vera rætt, tí mugu vit av øllum alvi arbeiða hart fyri at tey ikki fara av landinum med alla. Eg taki neyvan feil av at vit øll valevni javnad- arfloksins fara at arbeida av øllum alvi fyri at gera tad so liviligt her å landi, og at vera føroyingur. At lækka skattatrýstið, so tað gerst meira rættvíst fyri øll. At gera nakað fyri tey arbeiðsleysu, og at fáa meiri arbeiði. At gera nakað fyri set- húsaeigarar. Skal eg siga nakað um tey, so haldi eg at tey hava rætt til hjálp ella nakað sum líkist saner- ing. Tá man kann sanera skip, virkir og annað fyri at lætta teimum um skuldina, sum allir før- oyingar skulu gjaldaella svíða fyri, tá kann tað ikki vera rætt, at ein set- húsaeigari hongur alt livid uppå skuldina, tå hann fer á húsagang. Her má ein loysn finnast. BÚSKAPARMÁL Javnaðarflokkurin sigur í uppskoti til virkisskrá: Málið við búskaparpoli- tikki okkara er at tryggja øllum — mannsømulig figgjarkor, at tryggja javnari byti av samfe- lagságóðunum, soleiðis at øll fáa somu møgu- leikar. Ti virkar flokkurin fyri, at — tryggjabúskaparligan javnað — tryggjaarbeiði til allar hendur — tyggja javnan bú- skaparligan vøkstur, ið byggir á vistfrødi- liga trygt grundarlag — tryggja gott gjaldsføri mótvegis útheimin- um, soleiðis at vit aft- ur fáa fult ræði á okk- ara egna landi. — at varðveita búseting- armynstrið. Og hetta kann veljarin vera við til at gera tann 7. juli. Jóan Pauli Joensen, valevni javnadarfl. i Suðurstreymoy