leygardagur 18. juni 1994síða 21

Tíðindablaðið [ sostalurin ] Nr. 114 — 18. JUNI 1994 Sida 21 Besta inntøku- trygdin fyri fiskimannin Skulu vit koma heilskapað burtur úr støduni sum landið er i, er neyð- ugt við einum sakligum orðaskifti, har allir partar luttaka, og ikki minst fiskivinnufeløgini. Tað skal tí vera mín vón, at FF-Blaðið ikki sleppur endanum her, men arbeiðir víðari við at skapa ein skila- góðan fiskivinnupolitikk, ið kann menna fiskirikidømid undir Føroy- um aftur. Í longdini er hetta besta inntøkutrygdin fyri fiskimenn, skrivar Hjalti í Jákupsstovu, leiðari á Fiskirannsóknarstovuni Í FF blaðnum nr. 77 frá 9. juni 1994 verður spurt, hvor samanhangur er millum tey 42,000 tons- Á ini av upsa, ið eg sum limur av Bygnaðar- — nevndini mælti til kundi fiskast komandi 5 árini, og tey 22,000 tonsini, ið 4 ICES nú mælir til eigur 4 at verða fiskað í 1995. 3 Eg vil fegin svara spurn- 4 inginum. g ICES - VICES eru 19 limalond, ið øll hava sjógki í norð- ur Atlantshavi. Felags- skapurin varð settur á stovn í 1902 og hevur so- satt meira enn 90 ár á baki. Øll árni hevur hann savnað hagtøl og liv- frødiliga vitan um fiska- — stovnarnar í økinum. Og + inégv ár hevur ICES 2 veitt ráð um skilabestu — gagnnytsluna. Ráðini / verða latin limalondum + og millumlanda felags- skapum sum NEAFC, NASCO, Baltisku kommisiónini og EU. Tilmæli verda givin å hvørjum åri fyri fiski- skapin årid eftir. Ymiskt er sum rådini hava verið fylgd. Tað eru bert Før- oyar, ið ongantíð hava givið ráðunum gætur. Ráðini frá ICES byggja á eitt stórt tilfar frá fiski- rannsóknarstovuni í gll- um limalondunum. Hetta er veiðan fyri hvgnn stovn sær í nøgd og í tali eftir aldri, veiðu uppá veiðiorku og kanningar við rannsóknarskipum. Fyri toskin á føroyska landgrunninum er úl taks veiða síðan 1904, veiða uppá veiðuorku síðan 1924 og veiðan í tali eftir ildri síðan 1960. Yngul- <anningar hava verið 1vørt år síðan 1972 og yvirlitstrolingar síðan 1982. Eins og í øðrum vísundagreinum er eitt dygt åstødiligt grundarlag undir, hvussu stovnsmet- ingar verða gjørdar, hvat VGA SSR tilfar ið er neyðugt og hvussu metingarnar verða so rættar sum gjørligt. ICES bytur støðuna hjá fiskastovnunum í 3 høv- uðsbólkar: Í bólki Í eru teir fiskastovnar, har gyting- arstovnurin er livfrødiliga hóttur. Hetta merkir at gytingarstovnurin er so lítil, at vandi kann vera fyri úlgongdini. Í hesum fórum er tilmæli frá ICES uttan undantak, at ongin fiskiskapur eigur at verða loyvdur fyrr enn gytingarstovnurin er mentur aftur og til- gongdin er munandi batnað. Í bólki 2 eru teir fiska- stovnar, har gytingar- stovnurin ikki er í vanda, og tilgongdin er vanlig. I hesum førunum gevur ICES eingi beinleiðis 1å0 um hvussu nógv kann fiskast, men roknar av- leiðingarnar á gýtingar- stovnin á ymsum veiði- trýstum. Tá stødan tykist hættislig, verður gjørt vart við hetta, og mælt verður til eitt veiðitrýst samsvarandi. Í bólki 3 eru teir fiska- stovnar, har vitanin er Ov líti! til neyvar stovnsmet- ingar. Í hesum førum mælir ICES til at vera varin og ikki at fiska ov nógv, fyrr enn meira vitan er um stovnin, og mælir tí til eina mest loyvda veiðu út frá hes- um. RÁÐINI FRÁ ICESI AR Ráðgevandi nevndin hjá ICES metti føroysku stovnarnar í maí í ár. Nidurstødan var, at stovnarnir av toski og hysu eru minni enn liv- frødiliga rådiligt (L.V.S. Sjónarmið eru í bólki 1), og ti mælir koma við ráðum. Síðan er tað upp ul ánararnar. Ein mest loyvd veiða (MLV) ella TAC førir til fíggjarligar avleiðingar, og ti er tað teir, ið stila fyri og hava ábyrgdina og fiskivinnan, ið mugu å- seta hetta talið. Í flestu fórum verður talið sett hægri enn ráðiligt, men í eftir einum ár, og nevnd- in valdi tí at mæla til, at ein ætlan varð løgd fyri komandi 5 árini. Tilmæli var tí, at kom- andi 5 árni skuldi árliga veiðan av toski og hýsu setast til ávikavist 7000 og 6200 tons. Undir ávís- um fortreytum kundu tá gýtingarstovnamir av toski og hýsu mennast upp aftur á eitt trygt stødi (ávikavist 52,000 og 40,000 tons). Upsastovnurin var frægari fyri enn toska og hýsustovnarnir, og nevndin mælti tí til, at veiða meira av upsa somu 5 árini enn mælt til av ICES, men at minka veiðitrýstið eftir upsa tá toska og hýsustovnarnir vóru komnir fyri seg. Tað er, eftir míni met- an, eingin tvistøda i til- mælinum frå ICES og frå Bygnadarnevndini. ICES kemur við teimum fræg- astu livfrødiligu ráðun- um. Var møguleiki at eiga Føroyar eisini at nýta framkomnar mátar at leggja ætlanir eftir. Í eini so álvarsligari tillagingar- tíð, sum Føroyar eru í, er náttúrligt við misnøgd, og eisini at ráðgevararnir standa fyri skotum. Nógvir ósakligir pástand- ir verða førdir fram, og sleppa ofta at standa ósvaraðir. Sum dómi kann nevnast alt prátið í fjølmidlunum um tann nógva toskin bátarnir hava fingið í vár. Á myndini er víst veiðan av toski undan Føroyum tald saman hvgnn mánaða í 1986 (sum var eitt hampuligt meðalár til tosk), 1993 (sum higartil er tad vånaligasta vit vita um) og fyrstu 4 mánað- irnar í 1994. Sum tað sæst av myndini, er veiðan higartil í ár bert eitt vet betri enn í 1993, men samanborið við 1986 er veiðan at kalla ongin. Tað er gott, at veiðan batnar, og vónandi batnar hon 3 : ; ødrum fórum lægri. T.d. fylgja teimum, var heldur = upp aftur meira skjótt. ICES uil, at ongin fiski- åsettu Noreg og Russland inginivium RR tey áttu Men tað er neyðugt at skapur eigur at verða eftir = í ngkur ár minni kvotu á ri 4 M 7 halda fast um ætlanina at hesum stovnum fyrr enn toskin eystanfyri, enn tey * vo se g ; (4 menna stovnarnar u gýlingarstovnamireru kundu havt gjørt út frá A tu mentiráeittygtslóði = ráðunum frå ICES. Enda- — 22Dnedamevndin et = Skuluvitkomaheil- aftur, og tilgongdin er målid var at byggja Sk Á ini. ið s y skapað burtur úr stóðuni munandi batnað. Somu stovnin upp aftur á eitt i OMAN peter ! LD f rådini vórðu givin I 1992 høgt og trygt s1Ødi, og ta = SL Sum Bjør gt tokur an ér Í, er GYD- og 1993. Fyri upsa var hann nú ' hædd fyri vánaligu stóð- ugt við einum sakligum metingin, at gýuingar- er han nn. uni í stovnunum, men orðaskifti, har allir partar stovnurin var á markin- BYGNAÐAR sum eisini loyvir einum luttaka, og ikki minst um fyri tí livfrøbiliga Í EYNDIN . ávísum fiskiskapi. fiskivinnufelggini. Tað i Vi z su, z På På rådiliga, og mælt varð til Tá Bygnaðarnevndin TEN tilfar SA z ein munandi niðurskurð varð sett, vóru toska- og it ai endanum her. m in (50%) av veiditrystinum í hýsustovnurin sera illa *“ a} es or em beiðir víðari við at:skana mun til 1993, ella eina fyri og stødan fyri upsan yvir NEyvari hapsals« = in skilagóðan fiski p mest loyvdu veidu uppá = varheldurikkigóð.Upp- — 0800 ogg ek ið ka 22,000 tons i 1995. I Ávan hjánemámivarar — mu Oku 1993 vóru rådini ikki at 5 ráðum um um av einum fiskivinnu- MenNA fiskiríkidomið“ fiska meira enn 27.000 ak la politikki. Øll onnur Jond = undir Føroyum aftur. I tons i 1994 ne at <A seg á okkara leiðum era farin nn Ha br de get frå leysum gitingum, 0 inntøkutrygdin fyri fiski- ICES kann og skal bert SUM SUNGUM, Of nog aftur. Herta gerst ikki sum ein framkomin tjóð = menn. 35000- | 0 | 1986 30000|——— - | | 1993 25000+-— ; | = 2 1994 » 20000: + == Z | = | 15000- = | — / | | 4 | 10000 lo | »” 50001 —7 ; = Q- “Tv TT IT” | T T T T T T Jan Mar Mai Jul Sep Nov Feb. Apr Jun Aug Okt Des Veiðan av toski av Landgrunninum í 1986, 1993 og til 1 maí 1994 tald saman hvønn mánað. | — — I