leygardagur 25. juni 1994síða 13

Tíðindablaðið (7); Mikkjal Sørensen, javnaðartingmaður í Suðuroy: | Pengarnir skulu út millum fólkið Ikki rætt at stinga halan millum beinini, tá tað leikar hart á Tað var rættiliga at koma í eldin, tá porkeningurin Mikkjal Sørensen á ólav- søku 1991 kom í tingsessin, sum Jóannes Ejdesgaard segði frá sær, eftir at hann var vorðin landsstýrismað- ur. Valskeiðið hevur verið eyðkent av vinnukreppum, fíggjarkreppum og polit- iskum kreppum. Iðrar ein Vandi fyri nógv sterri | arheiðsloysi — Tær ógvusligu skerjingarnar og lónarlækking, sum borgarligu flokkarnir hava boðað frá, koma at raka meint, og fara fleiri hundraðtals fólk út í arbeiðsloysi afturat, um teirra politikkur vinnur frama Síðani valið í 1990 hevur javnaðarflokkurin staðið á odda í landsins stýri. Hesi knapt 4 árini eru helst tey mest baldrutu í nýggjari tíð. Flokkurin hevur staðið í andglettinum, og hevur ver- ið noyddur at taka avgerðir. Avgerðir, sum ikki hava átt undirtøku í fólkinum, men, sum hava verið neyðugar. Føroyska samfelagið er framvegiseitt gott samfelag og hvussu hevði sæð út í dag, um tær skerjingar, sum byrjað varð uppá, og sum vórðu steðgaðar av javnað- arflokkinum, vóru gjøgn- umførdar, er ikki ringt at í- mynda sær. Fyri eitt útjaðaragki sum Suðuroynna hevði tað verið ein vanlagna, og gingið fyrst og fremst út yvir sjúkrahúsið og siglingina við Teistanum. Javnaðarflokkurin hevur lagt seg eftir, byrgt fyri og lagt áherðslu á at varðveita: Skúlaverkið, heilsuverkið, almannaverkið og sam- ferðsluna, — ja, varðveitt vælferðarsamfelagið. Og hevur hetta ómetaliga stór- an týdning, ja, er altavger- andi fyri okkum framyvir. Tær ógvusligu skerjing- arnar og lønarlækkingin, sum borgarligu flokkarnir hava boðað frá, koma at raka meint og fara fleiri hundrað fólk út í arbeiðs- loysi afturat, um teirra poli- tikkur vinnur frama. Besta tilfeingið, okur eiga, er okra fólk. Tey skulu fáa umstødur at verða og virka her. Og hesar umstød- ur kann javnaðarflokkurin verða við at tryggja við sín- um politikki. Neyðugt verður fram- yvir, at tað almenna gongur á odda og setir karmar fyri menning og framleiðslu. Einasta gongda leið burt- ur úr kreppuni, sum samfe- lagið er í, er, at javnaðar- flokkurin fær ávirkan, og tí er tín stuðul neyðugur. Góður suduroyingar! Tykur havastuðlað flokkin- um dyggiliga gjøgnum farna tíð, og fari eg at heita á tykkum um enn einaferð at verja borg. Mikkjal Sørensen, valevni javnaðarfloksins í Suðuroy ungur maður seg ikki um, at hann yvirhøvur hevur latið seg valt til slíkt arbeið: — Tad skal ikki vera nøkur loyna, at tað hevur verið trupult og torført. Målini broytast nógv, og viður- skiftini skifta so skjótt, at tað ikki altíð er lætt at fylgja við. Føroyskur politikkur er merktur av, at nógvir flokk- ar noyðast at samstarva, tí skulu nógvar neyðsemjur gerast, og tað er ikki altíð at úrslitið samsvarar við tað, tú hevði ímynda tær. Hví stillar tú uppaftur? - Eg havi umhugsað mín framhaldandi leiklut í polit- ikki. Nidurstødan var, at tað kanska fór at kennast sm at eg rýmdi av, tí tað stóð illa til, og kanska óttaðist fyri dóminum hjá veljarunum. Tað geri eg ikki, og tá por- keningar sýndu mær tað álit at stila meg upp aftur, so tók egav. Og eg haldi avgjørt ikki, at javnaðarflokkurin skal fara til val upp á at seta seg í andstødu at styrkja seg. Tað er ongantíð so neyðugt sum nú, at flokkurin fer í lands- stýrið. Framvegis leiklut Hvat verður uppgávan? - Eg havi altíð hildið, at javnaðarflokkurin var hin besti til at røkja áhugamál- ini hjá einstaka borgar- anum. Tað kom ikki dyna- mikkur í fíggjarliga og sos- ialapolitikkin fyrr enn javn- aðarflokkurin kom fram at, og eg haldi framvegis, at flokkurin eigur ein stóran leiklut. Samfelagstødan er ikki góð, og hon verður ikki góð fyrstu árini. Takið verður stórt, men tað má arbeiðast við at bøta um. Her hugsi eg fyrst og fremst á vinnuliga og sosiala økinum. Nýggir karmar eru sein- asta valskeiðið lagdir um vinnulivid og vidurskiftini millum Føroyar og Dan- mark. Tað er tó ikki so, at skipanin, sum nú er, skal verða verandi. Tað velst um, hvat gagn er í henni, og tað skulu politikkarnir vera við til at meta um og taka avleiðingarnar av. Fer tað at vísa seg, at Fiskavirking og Føroya Banki standa seg væl, og verða tydninarmiklir líðir í uppbyggingini av samfel- agnum, so skulu vit gleðast yvir tað, men fer Fiskavirk- ing ikki at megna sína upp- gávu, og fer bankin ikki at nýta stóru innspræningina, hann hevur fingið frá tí al- menna, til at lyfta føroyska vinnulívinum, so skulu vit gera alt, sum stendur í okk- ara makt, at broyta tað, sum er avtalað við danir. Og har haldi eg, at fyrsta uppgávan er at fáa meirilut- an í nevndini fyri figgingar- grunnin. Umstødurnar hjá vinnu- livinum eru tætt tengdar at, hvussu bankin arbeidir er tætt tengt at, hvønn hugburð danir hava. Og liviumstød- urnar hjá føroyinginum eru tætt tengdar at oman fyri standandi. Tí er tað so neyð- ugt, at vit alla tíðina hava fingurin á pulsinum og royna at broyta, hóast tað er torført. Undir øllum umstødum mugu vit slåa fast, at tad er alneyðug komandi val- skeiðið at fáa peningin, sum er komin úr Danmark, út millum fólk. Tað er eingin meining í, at hann verður sendur av landinum aftur. Eisini lokalur Mikkjal Sørensen er vald- ur fyri Suðuroynna. Tað verður ofta tosað um lokal- politikk sum mótsøgn til tað, ið tænir øllum samfel- agnum, men tað dugir javn- aðartingmaðurin ikki at síggja nakra mótsøgn i: - Oman fyri nevdu viður- skifti viðvíkja gllum land- inum. Tað gera onnur við- urskifti eisini, men eingin kann taka tað at vera sam- felags skaðiligt, at eg havi stóran áhuga í og arbeiði fyri, at umstødurnar á Suð- uroyar Sjúkrahúsi alsamt vera góðar, og at samferðsl- an til Havnar er á sømilig- um stødi. Og so eru tað fyritreytirn- ar hjá oljuvinnuni, sum skulu vera í lagi. Har vænti eg, at Suðuroyggin hevur sera góðar møguleikar, og eg fegnist um tey stig, sum landsstýrið hevur tikið við- víkjandi kanningum og royndarboringum. Nr. 119 — 25. JUNI 1994 Síða 13 Hin fyrsti, og í nógv drúgvasta áramálið, sum umboðaði Javnaðarflokkin í Suðuroynni var P. M. Dam. her sæst hann saman við Viggo Kampman, táverandi danska forsætisráðharra Kend andlit umboðað javnaðar- flokkin Síðani javnaðarflokkur- in fyrstu ferð fekk mann á ting í 1928, hava fleiri persónar umboðað Suð- uroyar valdømi. Hin fyrsti, og í nógv drúgv- asta áramálið, var Petur Mohr Dam. Hann var millum stovnarar floks- ins. Sum 22 ára gamal tók hann læraraprógv í 1920, árið eftir gjørdist hann lærari í Sumba, men stutt eftir kom hann norður á Tvøroyri, har lívsyrki hansara kom at verða, ikki minst sum tingmaður og í royndum at savna arbeiðs- og fiskimannafólkið = um samvinnuætlanir á vinnuliga gkinum. Petur Mohr Dam var løgtingsmadur til hann doydi, burtursæd frå løg- manstíðarskeiðunum — hann var løgmadur frå 1959 til 1963 og aftur frå 1967 og til hann doyði 8. november 1968. Jéhan Danbjørg var tvey år yngri enn Petur Mohr Dam, og teir doyðu sama ár. Danbjørg var sum P.M. Dam lærara- lærdur, hann fekk eisini fyrst starv í Sumba, og hann flutti eisini longur norður í oynni. Frá 1920 arbeiddi hann í Porkeri, og tað vóru fyrst og fremst porkeningar, sum settu hann inn á ting í 1936. Í fyrsta umfari sat hann til 1945, tá hann fall. I 1950 varð hann valdur aftur og sat i ting- inum, til hann doydi. I styttri og longri tidar- skeið vóru tað fleiri, sum umboðaðu flokkin um tað mundið, at teir báðir gomlu vóru um at leggja frå sær. William Smidt í Vági hevði sitið, meðan Danbjørg var úti frá 1945 til 1950, og í 1958 kom Dion Nolsøe í Vági inn. Hann sat til 1966, tá J. P. Thomassen i Vågi vard valdur. Seinna skiftið, meðan Petur Mohr Dam var løgmaður, loysti Reinhold Sílá í Trongis- vági hann av. Í 1970 fór ættarliðs- skifti fram. Tá vórðu Atli P. Dam og Hilmar Bech valdir. Atli sat — burtur- sæð frá tíðini, hann sum løgmaður lat næsta mann koma inn — út í eitt, til hann í 1990 stillaði upp í Suðurstreymi. Millum avloysararnar hjá Atla Dam kunnu nevnast An- dreas Petur Jacobsen, sáli, í Vági, sum var inni stutta valskeiðið frå 1978 til 1980. Hilmar Bech var vald- ur fleiri ferðir, og síðani 1984 hevur Henrik Old verið valdur við nógv flestum atkvødum í Vági. Sverri Midjord hevur síðani 1974 verið tingmaður í nógvum skiftum. Onkuntíð hevur hann verið, meðan Atli Dam hevur verið løg- maður, og fleiri ferðir hevur hann verið valdur. Seinast var hann valdur saman við Jóannes Ej- desgaard og Hendrik Old. Tá Jóannes fór í landsstýrið kom porken- ingurin Mikkjal Søren- sen inn í tingið. Eitt skifti her fyri, meðan Mikkjal var burtur frá, røkti Manne Næs í Hvalba sessin.