leygardagur 25. juni 1994síða 15

Tíðindahlaðið ES. Tøkk til starvsfólkið - Hetta hevur bert eydnast við hjálp frá starvsfólku- num innan sjúkrahúsverkið. Tey hava víst ein vilja at fáa deildimar at virka, hóast skerdar játtanir. - Tey eiga stóra tøkk uppi- borið fyri tað, sigur Jóannes Eidesgaard. - Vegna vánaligu tíðirnar noyðast vit at góðtaka, at Landssjúkrahúsið ikki verður útbygt fyribils, sum ætlanin annars hevur verið í fleiri ár. Tí hava vit sett 10 mió. krónur av til åbøtur. Tað er neyðugt at gera hesar umvælingar, um stovnurin skal nøkta tann tørv, sum eitt framkomid samfelag krevur. Tíðin er avmarkað - Herfyri segði tú í eini samrødu við Sosialin, at eftirmaður tín í Tinganesi fór at fáa nógv at gera. Er tað ti tú ikki hevur gjørt nóg mikið? - Tað er torført at fáa stundir at gera alt tað, sum tú heldur verða neyðugt at gera. Sum landsstýrismað- ur hevur tú avmarkað tíðar - skeið til arbeiðið, og tá val kom í ótíð - enn minni enn tú hevði væntað. Eingin ar- beiðsdagur er undir 12 - 16 tímar, men soleiðis eru við- urskiftini í politiskum ar- beiði. Tað visti eg eisini frammanundan - I hesi setuni eru nøkur ikki avgreidd mål, sum næsta landsstyri skal taka stóðu til, ella føra út í lívið. Eitt nú samanleggingin av Heilsurøktini og Heima- hjálparaskipanini. Saman- leggingin er samtykt, men tað verður komandi lands- stýri, sum skal lýsa eftir leiðara fyri henda stovnin, sigur Jóannes Eidesgaard. Eisini var ætlanin at av- taka Sjúkrakassarnar, og í- staðin seta í gildi almenna sjúkratrygging, ið verður goldin um skattin. Nógv hent á skinum hjá teimum brekaðu Hóast vánaligu tíðirnar, so er hent nógv á almanna- økinum, serliga hjá teimum veikastu av okkum. Eitt nú eru vardir verkstaðir og búfelagsskapir fyri tey brekðau stovnadir kring landið. Eitt dagheim er latið upp á Berjabrekku, har tey mest brekaðu halda til, og ansingarstovnurin Sýslan í Sørvågi er latin upp, har brekad og "vanlig" børn eru saman. - Tad var eisini eitt fram- stig í hesum valskeiðnum, at brekað nú fáa sína pen- sión útgoldna, og sjálvi skulu gjalda fyri at búgva og liva. Hetta gevur teimum ødrvisi figgjarligt frælsi í mun til áður, tá tey bert fingu lummapening. Fleiri stovnar eru eisini lagdir undir Almannastov- una í seinastuni. Hetta eru Hjålpit6lamidstødin, And- veikravemdin og Endur- búgvingarstovan. Tað er gjørt fyri at veita brúkar- num betri tænastu, men eis- ini fyri at lætta um máls- viðgerðina og fyri at minka um útreiðslurnar. Í hesum valskeiðnum kom eisini arbeiðsloysis- skipanin, sum verður mett at vera enn ein varði í før- oyskari arbeiðsmarknaðar- sØgu. Ein gamal javnaðarmað- ur segði, tá tað kom uppá tal at stovna Arbeiðsloysis- skipan, at kundi Javnaðar- flokkurin fáa ALS at virka í Føroyum, so var tað eins stórt framstig, sum tá fólka- pensiónin kom í 1958. - Hetta er gamalt mál hjá Javnaðarflokkinum, sum kom fram í tríatiárunum, men sum hinir flokkarnir ikki vildu taka undir við, sigur Jóannes Eidesgaard. Partar av stýrinum Ikki gjørt sínar Skyldur - Hóast framstig, so er ALS í tí líki, sum skipanin nú er, ikki lítaleys. Ein dygd við skipanini er tó, at einasta treytin fyri at fáa stuðul er, at tú ert arbeiðsleys, sigur Jóannes Eidesgaard, sum harmast um, at partar av stýrinum fyri ALS heldur hava arbeitt fyri at fáa landsstýrið frá, enn at gera nakað itøkiligt arbeiði fyri tey arbeiðsleysu. - Nógv hevði verið gør- vísi í Arbeiðsloysisskipa- nini, um Ingeborg Vinther og Oli Jacobsen høvdu gjørt sittarbeidi í styrinum, ístað- in fyri at føra politik móti landsstyrinum. - Størsta mistakið við skipanini er, at vit í fjør nýttu 250 mió. krónur í ALS, uttan tó at ein króna varð nýtt til at gera ar- beiðsleys virkin. - Hesar millónir kundu verið brúkar til at skaffa ar- beiði og hervið betra um lívsinnihaldið hjá arbeiðs- leysum, men tað hevði ong- an áhuga í stýrinum. - So mikið óhepnari er hetta, av tí at grannalondini, við somu trupulleikum sum okkara, hava gjørt nógv fyri síni arbeiðsleys. Tað er eingin umbering fyri, at vit ikki hava gjørt tað sama, sigur Jóannes Eidesgaard. Hóast hetta valskeiðið hevur verið ógvuliga stræv- ið, so hava stundir eisini verið til at taka móti starvs- feløgunum í hinum Norður- londunum, sum hava sýnt Føroyum áhuga. Landsstýrismaðurin heldur, at tað hevur stóran tydning fyri Føroyar, at vit hava gott samstarv við grannalondini. - Føroyingar mugu gera sær greitt, at teir trupulleik- ar, sum vit hava í dag, eru sjálvskaptir, og at bert vit sjálvi kunnu berja okkum burturúr teimum. - Nú hoyrist í politiska kjakinum, at aðrir skulu koma okkum til hjálpar og loysa trupulleikarnir fyri okkum. Tað er púra burt- urvið. Politikarar sum tora - Vit hava brúk fyri polit- iskum stabiliteti og fyri politikarum, sum duga at reka politik, og sum tora at taka tær neyðugu avgerðir- nar. - Her hevur norðurlendskt samstarv stóran tydning. Tað, at vitja í ØSrum lond- um gevur innblástur og gevur okkum politikarum møguleika at hugsa ødrvisi um føroysk viðurskifti. - Tú fært eisini møguleika atsamanbera føroyska sam- felagið við tey tú vitjar, og lærir at seta prís á viður- skifti í okkara landi, sum tú ikki gáar eftir, tá tú ert heima. - Tú hevur verið á al- mannari vitjan í Íslandi og Grønlandi, eins og tú hevur luttikið í norðurlendskum samstarvi í hesum árum, tá Føroyar ikki hevur fingið góða umtalu uttanlands. Hvussu kendist tað? - Eg havi verið væl mót- tíkin allastaðni. Starvsfel- Rå Á . agadar minir hava vist å- huga fyri føroysku trupul- leikunum. Teir hava synt samhuga og bjóðað okkum - Tad er umrådandi, tå tå ferðast í útheiminum, at tú ert stoltur av at vera før- oyingur. Tú skalt ikki vera smæðin og ikki sýna upp- gávulyndi, men tora at siga tína meining. - Eg eri sannførdur um, at vit hava eina framtíð sum tjóð. Vit skulu samstarva við okkara grannar, men av teirri grund nýtist okkum ikki gevaokkum sjálvi burt- ur. Teir borgarligu gera bara ilt verri Um úrslitið av komandi valinum, sigur Jóannes Eid- esgaard: - Hóast tað nú eru heilit í Á Hetta valskeiðið hevur verið merkt av kreppuni. Politikarar og embætismenn hava havt úr Við at føra ein hóvligan politik í samgonguni, eydnaðist tað at fáa gongd á sjúkra- húsbyggingina í Suðuroy. Jóannes Eidesgaard heldur, at hetta er besta dómi um, at tað ikki altíð er rætt at rópa og hótta við hesum og hasum, fyri at røkka einum máli 10 flokkar í at velja, so eri eg sannførdur um, at suðuroy- ingar fara at halda fast við sínar røtur, og serliga fara at teir at stuðla Javnaðarflokk- inum, sum veljararnir hava stuðlað síðani 1928. - Tó skal viðmerkjast, at teir borgarligu eru erligir í sínum útspæli, eitt nú um ES-limaskap, og ætlanirnar um at skerja almannagkið, men hetta er samstundis alt ov einfaldar loysnir. - Vit mugu sjálvi stríða okkum burturúr kreppuni Tað verður ikki lætt, og krevur nógv av fóikinum. - Sleppa teir borgarligu framat og fara at fremja h€s- ar einfaldu og løttu loysnir- nar, fer tað bert at gera ilt verri, sigur Jóannes Eides gaard. at gera, og ofta hevur verið arbeitt út á næturnar fyri at fáa slætt borð