leygardagur 16. juli 1994síða 2

Sjálvrannsakan TAÐ er einki legið og heldur einki forgjørt í, at umboð javnaðarfloksins royna at finna orsøkir til 6sigurin uttan fyri flokkin. Tað er bæði nátúrligt og skiljandi, at tann, ið hevur tapt, gerst vónbrotin og kennir seg sviknan. Tað er heldur einki løgið, at leitað verður eftir orsøkum til ésigurin uttan fyri javn- aðarflokkin, tí sjálvandi eru tungar og álvarsamar orsøkir at finna her. Men ikki minni týðandi er tað at leita eftir orsøkunum til ósigurin innan floksins egnu gátt. Hetta, at ein flokkur fer úr tíggju tingmonnum niður í heilar fimm eftir fýra árum má fáa øll ábyrgdarfólk floksins at rakna við og spyrja: hvat varð gjørt skeivt? Hvat var galið við ti rikna politikkinum? Hvussu kundu vit vera so langt frá áskoðan fólksins? Hvussu kunnu vit fyribyrgja, at slíkt hendir aftur? Hvussu vinna vit aftur álit veljarans? MEN sjálvandi var ikki alt galið. Nógv og gott varð avrikað í farna valskeið- inum og tí má eisini verða spurt: Hví fingu vit einki góðskrivað í huga veljarans fyri tað góða, sum javnaðar- flokkurin veruliga hevur avrikad? Ella við ødrum orðum: Hvussu ber tað til, at boðskapurin ikki kom út til tey mongu og trúgvu javnaðarfólk, sum hesa ferð vendu flokkinum bakið! Tað einasta ein ikki eigur at gera, er bert at siga: boð- skapur okkara kom ikki út til veljaran. Ella tað, sum er líka lítið skilagott: at geva ávísum fólkum og flokkum og fylkingum skyldina. Stuðulin til Verka- mannafylkingina er fyrst og fremst eitt mótmæli. Hetta mótmæli hevði komið uttan mun til, um fylkingin stillaði upp ella ikki. Atkvødurnar høvdu istadin fyri farið til onkran annan. Hvønn tær høvdu farið til, fáa vit aldri at vita. TAÐ er ti sera vandamikið fyri javnad- arflokkin ikki at fara undir eina sera gjølliga og djúpa sjálvrannsakan. Tað er sera vandamikið at lata eyguni aftur fyri veruleikanum og einvíst leggja skyldina fyri tapið á viðurskifti uttan fyri javnað- arflokkin. Flokkurin má síggja í eyguni, at veljarar hansara tóku ikki undir við tí rikna politikkinum. Flokkurin má tí spyrja seg sjálvan, um tann rikni poli- tikkurin var tann rætti politikkurin at reka, soleiðis sum gongdin gjørdist í samfelagnum. Vit hava áður her víst á, at samgongan við fólkaflokkin var eitt mistak. Hon var eitt mistak, tí hon gjørdi tað ómeguligt hjá javnadarflokk- inum at reka tann politikk, hann í valstríðnum hevði lovað at reka. Her fingu veljarar floksins teirra fyrsta stóra vónbrot. Samgongan við fólkaflokkin var í stóran mun taktiskt grundað. Valúrslitið átti at lært javnaðarflokkin, at tú gert ikki taktiskar samgongur órevsaður. Við tí bakklókskapi, sum tíverri má leggjast til grund til fyri metingar av fortíðini mugu vit sanna, at flokkurin var ov veikur mótvegis fólka- flokkinum og markeraði seg alt ov lítið fyrra part av landsstýrisskeiðinum. ANNAÐ, ið eigur at verða kannað og analyserað, er tann broyting í sjálvari politisku hugmyndafræði javnaðarfloks- ins, ið hendi alt fyri eitt eftur samgongu- myndan. Flokkurin fór til val upp á eina sterka almenna luttøku í vinnulivi og búskapi. So skjótt, sum val var av og landsstýrið skipað, kunngjørdu lands- stýrisfólk floksins, at vinnan skuldi liberaliserast yvir ein kamb og við ein- um høggi. Víst var liberalisering til- trongd, men ein so umfatandi broyting kann ikki gerast í einum høggi, men átti at verði framd yvir eitt longri tíðarskeið eftir eini ætlan, ið løgd varð í samråd við allar partar. Fiskivinnan er ikki bert okkara høvudsvinna. Hon er føroyski búskapurin. Hesin búskapur varð rikin í nærum fjørdingsøld sum planbúskapur. Tað ber ikki til at loypa frá planbúskapi til marknaðarbúskap eftir einum degi og fyri alt tað heldur ikki eftir fýra árum. Tað, sum hendir, er, at í fyrstu atløgu verður sosiali kostnaðurin og í aðru atløgu politiski kostnaðurin ov høgur. Hetta hava fleiri båskaparfrødingar víst á - eisini her í blaðnum og hetta hava fólk sannað í teimum londum, har liber- aliseringin er framd við harðari hond - tað verði seg í fyrrverandi kommunista- londum ella í londum, har IMF hevur garterað. Búskapurin liggur í skeljum, sosiala trygdarskipanin er burtur og hóparbeiðsloysið herjar. At so donsku stjórnirnar hava verið eins stuttskygdar og kravt eina skjóta og harðhenta libe- ralisering av fiskivinnuni í Føroyum ger ikki støðuna betri og vísir hetta bert, hvussu lítið danskir myndugleikar skilja av tí, sum hendir í Føroyum. Og hvat verri var: umleggingin ella kollveltingin varð framd sum eitt reint tekniskt tiltak uttan at skeitt varð eftir politiskum loysnum ella politiskum fylgjum. Ella sagt við ødrum orðum: embætismanna- loysnir vórðu tiknar fram um politiskar loysnir. Slíkum sleppur eing'n flokkur órevsaður frá. LAT tað so eisini verða sagt, at mong onnur viðurskifti gjørdu seg galdandi, sum einki landsstýri kann gera nakað við. Vit hugsa um ábyrgdarloysið í bankaheiminum og í peningakervinum, um óvilja tingmanna til at gera nakað veruligt við skattalóggávuna og vit hugsa um givin náttúruviðurskifti, sum eingin er harri yvir. Men hesi viðurskifti hoyra heima í einum ødrum samanhangi og lata vit tey tí liggja, nú vit tosa um javnaðarflokkin, hansara aktuellu stóðu og framtíð. VENDA vit aftur til tað nógva og góða, sum veruliga kom av skafti hesi fýra árini mugu vit bert síggja í eyguni, at 67. ÁRGANGUR Postadr.: Postsmoga 76 110Térshavn Talefar- 14720 boðskapurin kom ikki út. Samskiftid millum landsstýrið og almenningin var ikki nóg gott. Landsstyrismanningin megnaði ikki nóg væl at nýta luftbornu miðlarnar við tí ómetaligu styrki, hesi miðlar hava. Serstakliga sýndi hetta seg við, at tað ikki eydnaðist at greiða fólki frá, hvussu nógvar ymiskar orsøkir eru til kreppuna og var tí heilt latið yvir til loftmiðlarnar at greiða fólki frá hesum. Fólk fingu tí oftani tær einføldu og mangan syndabukkavendu frágreiðing- arnar, sum víst vóru undirhaldandi, men sum sjáldan goymdu allan sannleikan. Lagt kann verða afturat her, at tað heldur ikki eydnaðist floksins politikar- um at greiða fólki frá teimum avgerðum frá 80-unum, sum í ávísum fjølmiðlum vórðu lýstar næstan sum reinar dára- gerðir og tað, sum verri er. VIT kundu nevnt nógv dómi um skila- góðar og gagnligar avgerðir og neyðug góð tiltøk, sum farandi landsstýrið eigur æruna av, men tað kann verða eina aðru ferð, tí hesi eru sjálvsagt ikki tey síðstu ordini, vit siga um sjálvrannsakan javn- aðarfloksins eftir hetta valið. Heldur - mæla vit øllum áhugaðum til at fara undir eitt opið og ærligt orðaskifti um, hvussu javnaðarflokkurin aftur kann vinna álit veljarans, tí sum vit áður hava sagt, so er javnaðarflokkurin einasta trygd Føroya fólk eigur móti ágangi frå høgru, frá teimum, sum vilja syndra vælferðarsamfelagið og frá øllum teim- um, ið bjóða seg fram við løttum og einføldum loysnum. SOSIALURIN Latið teir borgarligu sleppa at royna seg Nú valið er av, er tað greitt at borgarligu flokkarnir vunnu stórsigur, meðan Javnaðarflokkurin gjørdist stóri taparin. Hóast flokk- urin hevði ein greiðan boð- skap at bera fram í sínum valstríði, náddu vit ikki trúgvu veljarum okkara hes- aferð — hugsjónina ivist eg onga løtu í at tey flestu framvegis hava — men tá grundleggjandi virðir sum matur, arbeiði, hús og heim eru við at sindrast — tá kám- ast hugsjónin og tú velur heldur persónin við gyltastu vallyftunum. Í Leirvík kundi tað ikki ganga ødrvisi. Førdi fiskiv- innupolitikkurin, sum Javn- aðarflokkurin jú hevur havt ábyrgdina av, saman við stovnanini av Føroya Fisk- avirking, hevur nærum avt- oftad okkum bygdina og blakað hópin av fólki út í arbeiðsloysi og svartasta vónloysi um framtíðina. Hóast eg ongantíð verði fólkafloksmaður, vil eg ynskja Kjartan tillukku við valinum, og skal tað verða mín vón, at hansara polit- iska arbeiði vil verða við til at fáa gongd á aftur alt tað føroyska samfelagið og ikki bert hjá nøkrum fáum pers- ónum. Til tykkum, sum hóast alt ikki sleptu hugsjónini, men valdu at styðja Javnaðarfl- okkin, vil eg veita eina hjartans tøkk. Í einum útvarpaðum orð- askifti í Løgtinginum fyrst í sjeyti árunum, minnist eg, at Øregaard, sáli, ávaraði ímóti tí politisku gongd Javnaðarflokkurin hevði lagt. Kom ikki vend í, vildi hesin politikkur sindra tað føroyska samfelagið. Svar- id hann tå fekk var, at um hann ikki kundi góðtaka politikkin. kundi hann bert rýma úr flokkinum. Ég eri sannførdur um, at høvdu vit valt ein meira varnan polit- ikk f sjeytiårunum, høvdu vit eitt betri og sunnari samfelag í dag, samstundis sum eftirkomararnir arvaðu eitt vælsignað og minni skuldarbundið land at liva i At benda flokkin aftur å rætta kós verður ein trupul uppgáva. og tað kemur at kosta, men skulu vit fram- haldandi hava ein sterkan Javnaðarflokk, verður neyðugt at taka í egnan barn, og leggja eina nýggja kós, sum øll javnaðarfólk kunnu góðtaka. Verður rætt atborið skuldi ikki verið neyðugt við tveimum flokk- um í framtidini, tað má bera til hjá okkum øllum, sum halda av javnaðarhugsjón- ini at byggja víðari á Javn- aðarflokkin Til síðst vil eg heita á tykkum, sum nú manna flokkin á Legtingi, um at lata borgarligu flokkarnar sleppa at royna seg í samg- ongu. Okkum tørvar nú tíð- ina í andstøðu at vinna fóta- festið aftur og at vinna aft- ur fólksins álit Poul Andrias Joensen pápi Eliaskirkjan, vesterbrotorv 49 Meti er hvort leygarkvøld kl. 19.00. Bussarnir 6, 16, 28 og 41 steðga nærindis. Nærri fæst at vita á tlf. 031-242268 ella 031- T Kunngjørt verður at okkara kæri maður og HANS CHRISTOFFUR WENNINGSTEDT TÓRGARÐ (Hanseman) andaðist á Landssjúkrahúsinum 14. juli 67 ára gamal. Jarðarferðin verður kunngjørd seinni. Annelisa og Hans Pauli