týsdagur 5. juli 1994síða 21

g * We Tíðindablaðið [ sostalurin ] Nr. 125 — 5. JULI1994 Síða 21 Viðmerkingar til Dan Petersen, Fuglafirði — Tú mir til at Ingeborg Vinther — og Oli Jacobsen verða koyrd úr javnaðarflokkinum, tí tey stuðla ødrum flokki til valið hesaferð. Fyri umleið 15 árum síðani brutu Atli Dam og góðir 200 javnaðarmenn á Tvgroyri út '0 Froðbiar Sóknar Javnaðarfe- lag og stovnaðu nýtt politiskt felag. Åttu hesir so ikki eisini at verið koyrdir år Føroya Javnaðarflokki, og viðhalds- menn teirra? Tað hevði verið rís til tina egnu reyv, sum danir plaga at siga, tí tú ert ein, ið liggur á knøum fyri teimum. Nei, hesir blivu ikki útkoyrdir. Harafturímóti hava teir í navni javnaðarfloksins stýrt flokkin- um tí føroysku tjóðini tað mesta av hesum tíðarskeiði — hava lovað gull og grønar skógir upp undir hvert val, gera tað óivað eisini hesaferð, nú hesir somu menn hava tigg- að seg upp á listarnar aftur —og fólk okkara hevur ongantíð verið úti í stórri armóð enn nú. Tað sýnist sum tit eru nakrir í Føroya Javnadarflokki, ið pin- ast av einari ræduligari undir- lutakenslu yvir fyri leiðarunum av tí arbeiðandi føroyska fólk- inum. Nú í einum blaði herfyri t.d. spyr Thomas Araboð, hvat fólkaflokkurin hevur lovað Óla Jacobsen fyri at stuðla gðrum floki. Hartil er at siga, at ikki er neyðugt at lokka Thomas Ara- bo við nøkrum. Hesin hevur dugað so væl at lofta til sin Sjúkrakassalimir i Vestmanna læknadomi sjálvs, ta tíð hann hevur verið í politikki, at kíkurin er ov fullur til at hann kann svølgja meira. Annars er tað møguligt, D. Petersen, sum tú sigur, at ikki allir limir eiga innivist í flokki okkara, men um tað verður sa- nerað, er tað ikki vist, at teir fáa durafjórðingin, sum tú roknar Skrivstovan í Kollafirði verður stongd vegna summarfrí frá 8. juli til og við || 28. juli 94. Sjúkrakassi Vestmanna læknadømis við, fáa hann. L.N., Sørvågur Trælasinnið: Foroyska marran Nakað var teir róptu fundir, sum fólk fóru til at lurta eftir tveimum monnum, tey róptu Jóannis bóndi og Andrass. Á pelunum framvið vegnum vóru stórir pappírslepar, sum tey róptu plakatir. Pól og eg gingu og skræddu plakatir við ávísum liti niður. Nakað stóð á teimum, men vit kundu ikki lesa. Svágur Pól, sum var sjálv- stýrismaður, segði okkum hvønn lit tær plakatirnar høvdu, sum vit skuldu skræða niður. Hann segði tær vera sambandsplakatir. Val skuldi verða, hoyrdu vit. Pápi Pól var deyður, hann var íslendingur og málaði myndir. Mamma Pól var í fiski og leitaði eftir brenni til stóra komfýrin. Tað fann hon niðri í . maisdrýl, ið smakkaði væl. Á Hon segði maismjølid var bí- : Jákup Danielsen og valstríðið Pól og eg skóru við hvert burtur úr hjá henni, tá hon vaskaði fisk. Tey søgdu, at pápi mín var sjálvstýrismaður. Hvat tað var visti eg ikki. Ein dagin søgdu tey at nú var val. Næsta dagin, tá pápi kom til degurða, spurdi mamma hvussu valið hevði gingið. Hann risti á høvdinum segði: »Vit hava aftur tapt. Trælasinnið situr so djúpt í føroyinginum, at tað ruddast aldrin úte. Í hesum døgum eru gingin 50 ár síðan maður í týsku gestapohøvudsborgini í Keyp- mannahavn segði mær, at eg var tikin sum gísli og skuldi vera til reiðar at blíva skotin nær sum helst. Hann spurdi meg um navn og adressu. Tá hann hoyrdi navnið, spurdi hann um eg var dani. Eg segði ja fyri fyrstu og síðstu ferð í lívinum. Eg vildi ikki nýta ein møgu- liga fyrimun, eg kanska kundi havt sum føroyingur fram um minar felags donsku gislar. Hvønn einasta dag stríðast ung og gomul, gentur og dreingir, fyri persónligum og tjóðskaparligum frælsi og eru til reiðar at gjalda hvat tað kostar, um so tað verður við lívinum. Í mínum egna landi stríðist stórur partur, ja, kanska hin størsti parturin, fyri at varð- veita ófrælsi. Petur Otto Ellingsgaard, sjålvstyrismadur av Eiði, ið: giftist systir Pól, er farin, Pól er farin, pápi og mamma mín eru farin. Ankatrina í Neslíð vask- ar ikki meira fisk og smáir dreingir, sum ikki kunnu lesa og ikki vita, hvat tey vaksnu stríðast um, skera ikki burtur úr hjá einkju, ið stridist fyri at matskaffa faðirleysum børn- um. Enn kenni eg roykin og smakkin av tí bíliga maisdrýl- inum og av rekaviðinum í stóra komfýrinum, hvar altíð lógu hosur, vøttir og onnur pløgg í stóra, óbrúkiliga bakarovnin- um tornaðu. Fara føroyingar nakrantíð at kunna standa á Tingvellum uttan at smæðast? >Det kostar at vera kar'<, siga norðmenn. Hvat vilja føroyingar vera? Fara tit nú undir at rudda trælasinni burtur? Fara tit nú at veruleikagera avgerðina frá 14. sept. 1946? Taka tit nú ta loysing, sum føroyski meirilutin tá valdi? Karl Nolsøe — Jákup Danielsen, formaður Starvsmannafelagsins, hevur í Dimmalætting tann 25. juni / lesarabræv, har hann leggur undirritaðu og formann Fiski- mannafelagsins undir, í álitin- um »Karmar fyri føroyskari vinnu« at vilja hava almennu lønirnar lækkaðar og almenn Ikki er ilt at síggja hvat or- ER søkin er til, at Starvsmannafe- > møguleikar fyri at skapa ar- beidi til fleiri hendur f landi okkara. Ætlanin hjá starvsmannafe- lagsformanninum er uttan iva, nú val stendur fyri durum, at royna at skaða verkamanna- fylkingina, og hetta er jú í „góðum samljóði við ta frám- . ferð, sum restin av javnaðar- flokkinum nýtir í eirindaleysu „roynd sínari at fáa veljaran at Til Føroya løgting Við tað at fleiri løgtingslimir hava gloymt, ateg havi lagt eitt uppskot fyri tingið um at fáa al- tjóða dómstólin ella annan dómstól til Føroya at kanna øll gloyma tann lentakarafígg- indaliga politikk, sum flokkur- in hevur staðið fyri seinasta valskeið. Starvsmannafelagsformað- urin veit væl, at tað er javnað- arflokkurin, saman við sínum asosialu samstarvsfelagum, sum m.a. hevur: — hækkað skattirnar — lækkað fritidarlønina — stytt summarfrítíðina — álagt borgarum landsins eykabyrðar við MVG-skipan- ini — tíkið grundarlagið undan Trygdargrunninum, soleiðis at hann í dag bert er eitt eiti — minkað stuðulin til tey ar- beiðsleysu — við politikki sínum hava minkað reallønina við uml. 18% eftir bert tveimum árum. Um starvsmannafelagsfor- maðurin hevur slíka umsorgan fyri vælferðini hjá limum sín- um, hví hevur hann so ikki á- talað hendan politikk hjá javn- aðarflokkinum og samstarvs- flokkum hansara? Hví ávarar starvsmannafe- almenn viðurskifti, fari eg enn einaferð at minna tingið á hetta. skrivað um hetta sama mál til lagsformaðurin ikki veljaran móti at velja aftur á ting polit- ikarar, sum hava framt slíkan politikk, sum hevur ført við sær, atheldur ikki limir Starvs- mannafelagsins munnu klára fíggjarligu skyldur sínar, og í stórum tali mugu flyta av land- inum, ti førdi politikkurin hev- ur ført við sær at uml. fjórði hver føroyingur er arbeiðs- leysur? Nei, starvsmannafelagsfor- maðurin stuðlar av fullum huga enn tann flokk, sum hevur ført ein politikk, sum er vendur beinleiðis ímóti limum hansara og hinum fakfeløgunum. Almenni lgnarniður- skurðurin og Jákup Danielsen Tað er ikki sért bakvent, tá starvsmannafelagsformaðurin nú, helst bestiltur av flokki sín- um, roynir at leggja onnur fak- felagsfólk undir at vilja lækka lønimar. Hver var tað, sum stakk hini fakfeløgini, sum hava sáttmála við landsstýrið, í ryggin við, ríkisumboðið. Tí vil eg nú heita á tingið um at gera nakað við hesi viðurskifti. Tiltess at vita, um hetta bræv verður lisið upp á tingfundi, vil sum tann fyrsti at góðtaka at skriva undir semju, har lønin varð lækkað? Jú, tað var júst sami starvs- mannafelagsformaður, sum nú letst at vilja verja lønina hjá limum sínum. Vónandi síggja eisini tey, sum eru í starvi hjá tí almenna, at lítið álvara er í orðunum um at verja lønir og arbeidsplåss hjá teimum alment lentu, tá starvsmannafelagsformaðurin samstundis av fullum huga tyk- ist at taka undir við einum flokki, sum fremst av øllum hevur verið atvoldin til ta syrgiligu stóðu, sum vanligi føroyingurin er komin í, og ikki minni verður vónbrotin, tá sami fakfelagsformaður nú beinleiðis við ósannindum er farin at royna at leggjast eftir fakfelagsumboðum, sum við at stilla upp til løgtingsvali& vilja gera eina roynd at bøta um korini hjá løntakaranum og tí vanliga føroyinginum. Ingeborg Vinther pr eg boða frå, at eg sjálvur verið hjåstaddur á fyrstkomandi tingfundi. Viggo Holm, Skála Hvør hevur skuldina? Vit minnast enn å hvøkkin, tå fyrst Sjévinnubankin og sidan Føroya Banki fóru á heysin og síðan undir umsiting. Serliga tykist tað legið, at bæði stjóri og nevndarformað- ur stutt frammanundan bjóð- aðu til fødingardagshald, júst á tí degi, 6løgid breyt Teir høvdu eisini í rundskrivinum lovað viðskiftafólki sínum eins góðar treytir í framtíðini sum áður. Hetta var hildið at vera ó- metaligt fusk av innbjóðarun- um. Stutt eftir var tað sjálvur Føroya Banki, sum fór. Tá var tað nokk meira tann vánaliga tíðin og Landsstýrið, sum fekk skuldina. Seinni fór so Foss- bankin eisini, og síðan hevur tað bara verið Landsstýrið, sum hevur fingið alla skuldina. Skal tað so koma til Palleba at áseta hvør ið tann seki er, so verður tað kanska nakað mis- javnt nú tað stundar móti vali. Men tá ið so er statt, gongur hetta slagið oftast í bólkum. Men, hugskot koma heist ikki undir toll ella meirvirðisgjald, so her fer ein úr einum bólki at siga sína hugsan. Tá Føroya Banki hevði aðal- fund, eftir atnýggjaumsitingin var byrjað, og ein einstakur maður atkvøddi einsamallur, var tað ein skilamaður, ið tók nakað soleiðis til, at tað var harmuligt, at tað skuldi enda soleiðis, tí Den Danske Bank hevði stýrt øllum: Hann hevði sett hægsta stjóran, eingin nevnarlimur var, sum ikki var góðkendur av D. D.B. og hann hevði eftirlitið. Har var sostatt ikki ivi um, hver bestemmaði. Hann legði afturat, at útlán- ini vóru so ófgra stór, at hann gtaðist, men einki óvanligt var lænt út, uttan D. D. B. var spurður um góðkenning, men har stóðs ikki á, alt varð góð- kent. Tað er nokk ikki so ringt at skilja, atD. D.B. hevur roynt at fáa peningin út Sjálvur stovnar oystu »biligan« pening inn, uttan fyrilit bæði við Landsstýrisins góðkenning, men helst aðrar vegir eisini. Landsbankin var har, sum stovnur ið kostaði okkum, men maktaði einki, ti FÓLKA- FLOKKURIN vildi ikki hava hann. Eisini má sigast, at tey, sum hava tikið tey høgu lánini, hava hjálpt D. D. B. sera væl, men, tíverri, tey hava ikki verið var við gamla føroyska mentan. Tað kann eisini prógvast, at fólk, sum høvduiki8 hampu- liga stór lán, fingu ráðgeving frá bankanum at taka meir. Sostatt kann ætlast, at D. D. B. hevur størstu skuldina, tå teir saman við sínum »eftirliti« hava lænt og mett slíkar upp- hæddir. Restina av skuldini kann so hin dómsneyndin hava, hon, sum setti húsavirðini niður, og gjørdi skák til mát. Í hvussu var og er, sær hetta út sum ein bestiltur danskur á- gangur á Føroyar. Jóhannes Olsen Petur Michelsen- kveld á Fjalsgarði Leygarkvøldid 9. juli kl. 20 skipar Fjalsgarður fyri — mentanarkvøldi skaldinum Petur Mich- elsen til heidurs. 6. juli fyllir Petur Mich- elsen í Havn 80 ár. Sangir hansara hava sett sín serliga dám á fe- lagslívið —umframthev- ur hann skrivað stuttsøg- ur og sjónleikur, sum serliga vóru frammi í krí um. Á skránni fyri kveldið: Skaldið og rithøvund- urin Harry S. Johansen hugleiðir Upplestur, Jón Ingi Eid- esgaard Sangur og tónleikur, Hjalti Skaalum, guitar, Hannis Simonsen, har- Seinni verður dansur til kl. 2. Kostn. 50 kr.