hósdagur 8. september 1994síða 2

; FRÆLSI — JAVNAÐUR — BRØDRALAG 67. ÅRGANGUR Føroyingar ynskja hvørki Kirsten Jacobsen ella Ola Breckmann TAD eru minni enn tvær vikur til føroyingar aftur skulu vitja valhølini. Hesaferð er talan um fólkatingsval. Nú viðurskiftini millum Føroyar og Dan- mark hava verið so nógv frammi og nú júst spurningar, sum hava tilknýti til hesi viðurskifti fara at vera sera frammaliga í politiska orðaskiftinum og komandi politiskum avgerðum, fer fólkatingsvalið helst at hava stóran áhuga millum føroyingar. Ikki tí - føroyski veljarin man neyvan vera serliga fegin um aftur at skula fara á val, nú tað framvegis ikki hevur eydnast valdu politikarunum frá løgtingsval- inum at skipa eitt landsstyri. MEN vidurskiftini millum Danmrk og Føroyar fara at fáa so stóran tydning fyri lagnu okkara komandi årini, at veljarin rætt og slætt hevur skyldu til at visa hesum valinum ans - og fara å val. So vil onkur spyrja, hví fara á fólka- tingsval? Okkara fólkatingsmenn hava kortini ongan møguleika at gera seg galdandi. Her verður so ivaleyst víst til óhepna partin av avtalunum vit hava gjørt við danir. Nú er tað so, at tað er landsstýrið, sum stingur út í kortið tann politikk vit skulu reka mótvegis dønum. Hetta merkir tó ikki, at føroyski fólka- tingsmaðurn onga sum helst nyttu kann gera ella onga ávirkan hevur. TAÐ er kanska nettup nú meira enn nakrantíð áður av alstórum týdningi, at vit fáa tey røttu fólkini á fólkating. Hesi skulu í framtíðini til at gera nógv meira vart við seg, og tey skulu fyrst og fremst virka sum lobbyistar fyri Føroyar og fyri føroyingar. Lobbyarbeiði skal skiljast sum eitt sera gott og stødugt samband við flest allar danskar politikarar og ikki minst teir, sum ráða fyri borgum. Júst henda sannroynd ger, at vit hava ikki ráð til at senda víðgongdar fanatikarar sum Óli Breckmann á fólkating. TAÐ kann fara at blíva sera javnt millum vinstra og høgra i donskum politikki. Tað nýggja og tað, sum ikki minst føroyingar eiga at geva gætur, er, Føroyingar eiga at mótarbeiða eini borgarligari samgongu í Danmark, sum bara yvirlivir vid atkvøduni hjá Kirsten Jacobsen, við at venda óla Breckmanna og komandi sambandsvalevni bakið. Báðir hesir flokkar stuðla eina borgarligari samgongu, sum fær stuðul frá framburðsflokkinum at borgarligu flokkarnir vinstra og teir konservativu nú fyri fyrstu ferð hava gjørt "samgongu” við tann víðgongda framburðsflokkin. Føroyingar eiga at vera púra greiðir yvir, at ein donsk borgarlig stjórn, sum stendur og fellur við atkvgðuni hjá Kirsten Jacobsen og ødrum antiføroyskum framburðsfólkum, fer at gera tað sera torført fyri føroyingar at bøta um og menna samstarvid millum Føroyar og Danmark. Hóast mong i Føroyum meta Uffe Ellemann-Jensen sum ein føroyavin, so er stødan nú ein heilt onnur, sidani hann var uttanríkisráðharri og vitjadi Føroyar fleiri ferdir. Nå verdur sami Uffe ikki valdur til forsætisráðharra uttan við atkvødunum hjá framburðaflokkinum tvs. eisini atkvøduni hjá Føroya- Djarvir javnaðar- fíggindanum nr. 1 á danska fólkatingi, nevniliga Kirsten Jacobsen. Tað fer at merkja, at tað í stóran mun verður henda kvinna, sum kemur at diktera føroyapolitikkin hjá eini møguligari komandi borgarligari stjórn. NÚ eru tað helst tey, sum siga, at Kirsten Jacobsen hevur bert funnist at teimum, sum høvdu ábyrgdina av skeiva politikkinum í Føroyum, og at tað tí er skeivt at gera hana til ein figginda av Føroyum. Vit halda, at tað er sera vandamikið fyri Føroyar, um fólk sum Kirsten Jacobsen skulu hava avgerandi ávirkan á og avgera komandi samstarvið millum Danmark og Føroyar. Hon hevur roynt at vinna sær egnan politiskan vinning við at brúka hvor tørv á at fáa frið eina tíð, sum so skilagott kann verða nýtt til sårslikkan og sjålvrannsakan. Men í skrivandi løtu (7. september 1994) — júst 2 rgdarblaðstjóri: Múlier Bisðfólk: Randi Jacobsen - Dagny Útgevari: PA Saslalurin Bústaður: Argjavegi 26 | Postadr: Postsmoga 76 for Een pers Dahi Jøensen - Tórfinn Smith - | Uppsetng: P/T Saslalurin Argjum : 110Térshavn Ljósmyndari: Kalmar Lindenskov Hilmar Jan Hansen - Prent: P/E Pressan 1981 | Telefon: 11820 Telefax: 14720 . Justinus Eidesgaard hvørt høvi á fólkatingi og í fjøl- miðlunum at niðurgera ikki bert føroyskar 80-ara politikarar men allar føroyingar - ja alt okkara samfelag. Hon hevur verið vidurskiftunum millum Føroyar og Danmark - millum tann einstaka føroyingin og danan - til óbótaligan skaða. Hver “góð" enn hennara intensión hevur verið, so hevur hon sett kíla í millum vanliga før- oyingin og vanliga danan. Júst á sama hátt sum Óli Brekmann hevur gjørt tað frá føroyskari síðu. JUST hetta eiga føroyingar at leggja sær í geyma, tá teir fara á fólkatingsval 21. september. Sambandsflokkurin og fólkaflokkurin stuðla ávikavist vinstra og teimum konservativu. Tvs. at ein atkvøda til hesar flokkar kann koma at merkja stuðul til eina danska borgarliga stjórn, ið bert kann yvirliva við stuðuli frá m.a. somu Kirsten Jacobsen og hennara flokki. VANDI er á ferð og tí ræður um nú at ávara føroyingar. Ein atkvøda til samband ella fólkaflokk er ein atkvøda til Kirsten Jacobsen. Hóast vit ikki taka undir við gllum politikkinum hjá núverandi stjórnini mótvegis Føroyum, so er tað okkara sannføring, at ein komandi stórn undir javnaðarleiðslu fer at kunna seta út í kortið heilt av nýggjum ein føroyapolitik. Eitt kom- andi javnaðarumboð á fólkatingi verður at tryggja ein slíkan. Men tað kann blíva eitt borgarligt sigursval í Føroyum, um ikki javnaðarflokkurin fer at fáa nógvar atkvødur. Og her er verkamannafylkingin størsti vandin. Neyvan nakar roknar vid, at hon fær umboð á fólkating. Tí fara allar tær atkvødurnar til spillis ella rættari, einhvør atkvøda verkamannafylkingina er ein atkvøda minni til javnaðarflokkin og harvid ein meira til samband og félkaflokk. Atkvødur til verkannafylkingina eru f veruleikanum tad sama sum at lata Ola Breckmann og einum sambandsmanni lykilin til fólkatingið. Vit halda tað er skeivt av verkamannafylkingini at stilla upp, tí hon kemur bara at skaða einasta møguliga umboðið á vinstravonginum, javnaðarflokkin, og kemur harvið at hjálpa teimum høgravendu flokkunum. SOSIALURIN er tað av taktiskum orsókum, at Javnaðar- flokkurin kanska fer sum fyl upp í sam- gongu við Sambandinum Eftir valið í juli varð greitt, at torført fór at verða at skipa samgongu. Eisini mundu nógv kenna seg sannførd um, at hvorki Javnaðar- ella Tjóðveldis- flokkurin fóru at verða part- ar av nakrari samgongu við tí tingmannabýti, sum fyri- lá. Tjóðveldisflokkurin, tí hann av sjálvsagdum orsøk- um ikki fór í samgongu við Sambandinum. Javnaðarflokkurin, tí hann júst var vorðin hálver- aður orsakað av avleiðingu- num av vanlukkuligum samstarvi við Fólkaflokkin frá 1991 til 1993. Eftir slíka yvirháling hevur ein og mánaðar eftir løgtingsvalid —sær út til, at javnaðarmenn av álvara eru farnir undir fyrireikingar til eina sam- gongu, har teir skulu vera fyl hjá Sambandinum. Hverjar kunnu tå orsøkir- nar vera til at Marita, Jóannes og Vilhelm brád- liga tveita seg í føvningin á teimum, sum tey undan løg- tingsvalinum skýrdu hug- sjónarloysingar og sum ver- andi púra uttan loysnir. Sjálvur síggi eg 3 høvuds- orsøkir: — at Javnadarflokkurin er so bangin fyri Verka- mannafylkingini, at teir vilja hava hana upp í eina samgongu í vónini um antin at eta hana ella beina fyri henni. ; — at Javnadarflokkurin er so bangin fyri einum løg- tingsvali afturat, har teir møguliga kunnu gerast 4. ella 5. størsti flokkur á tingi. — at Javnaðarflokkurin er so bangin fyri einum skrædli afturat tann 21. sep- tember, at teir vóna, at ein samgonga ella tingingar um slíka kunnu fyribyrgja hes- um. Tað sær tí tíverri út til at ræðsla fær javnaðarmenn enn eina ferð at tveita seg í borgarliga føvningin, og ein kann so staðfesta, at hóast eyðmýkjandi ósigurin 7. juli hava javnadarmenn enn einki skilt. Og ein hevur at spyrja: Eru javnadarmern djarvir, ella...? Finnur Helmsdal