hósdagur 15. september 1994síða 19

Tíðindablaðið [ sostalurin | Nr. 175 — 15. SEPTEMBER 1994 Síða 19 Abortlogin og avnstødulog Mær er komid fyri oyrad, at i samgonguni, sum slitnaði nú áðrenn hon var byrjað, høvdu Mið- flokkurin og Kristiligi fólkaflokkurin sett sum treyt fyri at vera við í samgongu, at: 1. Antin skuldi javn- stóðulógin avtakast, ella . abortlóggávan skuldi broytast til tað, hon var áður, og sum hevði við sær, at gent- ur/konur aftur skuldu leita sær til útlandið, tá tær ynsktu abort gjørda undir tryggum korum. tg Tad undrar kanska ikki, at ein stórur partur av politikarum okkara í ti taktiska spælinum um samgongusamrådingar uttan stórvegis hóvasták gongur slíkum treytum á móti. Tíverri er tað iva- leyst so, at eins avger- andi tað er fyri nevndu smáflokkar, at fáa slíkt sum abortlóggávuna herda og javnstøduldégina avtikna, eins litlan ans hevur restin av politikar- um okkara fyri slíkum kvinnupolitiskum mál- um. Dupultmoralur og líkasæla hond í hond. Hetta eru mál, sum burturav hava týdning fyri lív kvinnunnar: abortlógin, tí tað er kvinnan og ikki maðurin, sum leggur kropp og sál til, men tá undir ótryggum og lívshóttandi umstødum, umframt at hon verður revsað fyri hesa sína gerð, sum hon neyvan hevur valt at gera til stuttleika. Abort undir slíkum umstødum er veruleikin í einum og hvørjum samfelag, sum krimi- naliserar og bannar abort. Hetta kundi eisini aftur verið veruleiki í Føroyum, um ikki so var, at problemið bleiv eksporterað til útlandið. Tey í útlandinum kunnu taka stóðu til og loysa spurningin fyri okkum, vit kunnu sova víðari og tey, sum føla trongd til tað, fáa enntá høvi til at breggja sær av, at í Føroyum er abort ikki loyvd. Likasæla og dupult- moralur trivist væl i Før- oyum. Eg hugsi betur enn í okkara grannalondum. Tørvar okkum sjálvsálit og dirivi? Hvi hoyrist lítið og onki frå prestum 0.Ø., nú tær fundamental- istisku røddirnar eru blivnar so harðmæltar. Hvussu við abortspurn- inginum t.d. Hvussu hevði hesin spurningur verið loystur, um nú onki útland var at útflyta pro- blemið til, og vit sostatt sjálvi máttu loysa henda knútin. Tí ein knútur er tað. Hvat vigar tyngri: at eitt fáar mánaðar gamalt fostur verður týnt av læknahond ella at kvinn- an setir lív og heilsu í váða ólógliga til tess at gera tað sama. Og tá hava vit als ikki umrøtt livi- líkindini hjá barninum. Hesin spurningur eigur at verða svaraður. Men verður tað sjáldan, tí hann druknar í rundan- umtosi um, hvat eigur at gerast til tess at fyri- byrgja, at kvinnur koma í hesa stóðu. Tær, sum kortini koma í hesa stóðu, skulu hjálp- ast, verður sagt, og børn- ini skulu hjálpast. So kunnu vit ikki bjóða meir, men so hava vit eis- ini gjørt hvat vit kunnu. Um onkur er sum kortini ynskir abort, so er tað ikki okkara problem meir, tí vit góðtaka ikki abort. Vit skilja ikki, at nakar velur ta loysnina mat týna liv«. Tað er okk- urt galið við teimum, sum ynskja abort. Har má liggja okkurt annað aftanfyri. Er hatta ikki júst ein hóskandi straffur fyri ein skeivan atburð. Sjålvgjørt er vælgjørt. Punktum. Tad tykist sum ongin veruliga torir at sita sina áskoðan. Er tað av ótta fyri at koma sær illa fyri sjálvur í hesum lítla sam- felag? Men vist er, at likasæla kann vera vandamikil og frå søguni eru dømir um fylgjur, tå ov seint verður talað at av teimum røttu á rætta Sjálv eri eg so karv- andi troytt av hesum fólkunum, sum við bíbli- uni í hond letst at vita, hvat er best fyri menn- iskjuna. Og ikki minst harmiligt haldi eg tað er, tá tað gamla kncbið verður brúkt, at ein samfelags- bólkur við bíbliuni fær manipulerað ein annan samfelagsbólk til at trúgva, at okkurt er best fyri viðkomandi, hóast tað ikki er tað. Eg hugsi í hesum førin- um sjálvandi um tær kvinnur, sum uttan kanska at hava hugsað støðuna um fosturtøku gjølliga igjøgnum, loypa beint i føvningin å teim- um mannligu prædikant- unum og meina tad sama sum teir. Tad er ikki vist, at tað, sum teir mannligu prædikantarnir meina um fosturtøku er tað rætta, kanska er hetta bert ein løtt loysn hjá teimum. Teir kenna í hvussu er ikki svidan av fosturtøku uppå sin kropp og hava uttan iva ikki gjørt sær so ógvuliga grundigar hugs- anir um hetta kvinnu- problemið. javnstóðulógin er bara fjas — og so grína vit øll ein forkglaðan látur. Men leggið til merkis, at líka lítið henda lóg hevur at týða »hon er óneyðug — vit hava javnrætt<, líka átroðkandi og um lívið at gera var tað, at forða fyri at nevnda lóg kom í gildi. Ein kann siga sær siålv- um, her er byr meiri und- ir. Hvat tað er, kann ein hvor gera sær sínar hugs- anir um. Eg loyvi mær at enda við einum beinleiðis fyri- spurningi til løgtings- kvinnurnar Lisbeth L. Petersen og Mariu Olsen, hóast eg væl veit, at spurningurin eins væl kann setast teimum mannligu politikarunum: Er tad rætt, sum eg byrjadi vid at skriva, at Miðfl./Kristl. fl. settu sum treyt fyri samgongu, at antin skuldi javnstødu- lógin avtakast ella abort- lógin broytast? Um, so er, hví settu tit ikki hælarnar í og søgdu kortanei? Eg havi sæð samgongu- skjalið og har stóð bein- leiðis at lesa, at tann ávísa greinin í abortlógini skuldi broytast, og so stóð hvussu orðaljóðið skuldi vera. Hetta hevði verið eitt stórt afturstig fyri kvinn- urnar, og tað er óskiljandi fyri mær og uttan iva gør- um eisini, at tit undir- skrivaðu hetta. Tit kundu lættliga nokt- að. Hetta vóru tvey ógvu- liga konkret mál, sum ikki kostaðu pening yvir- høvur. Tá hugsað verður um tað ping pong, sum annars fer fram um líkt og ólík, mátti verið lætt at sagt kortanei. Turið Debes Hentze Hósdagur 15. sept. 0.15 World Service News 0.25 World Business Report 1.00-5.00 World Service News every full Hour 125 Newsnight 225 World Business Report 3.25 Newsnight 425 Computing for the less terri- fled 4:7 5.25 Zoo 2000 6:8 6.00 Business Breakfast 700 Breakfast News 9.05 Model World: »Model Yacht« 9.30 Star Memories: »Sue Pol lard« 9:10 10.00-12.00 News from London 1205 Tveir brøbur 13.00 Touch of Love 13.05 Djóralæknin 1405 Summer Bay | 14.35 Magnum 15.30 PowerRangers | 16.00 Bamaløtan 10.05 Home thoughts from abroad 45 10.35 Golf Dunhil Masters 1205 Big Day out: »Lincoin« 1255 World Weather 13.00 One O'Clock News 13.30 Ways of seeing 4:4 1400 World Service News 14.30 Golf - Dunhill Masters 17.30 Turnabout 1755 World Weather 18.00 Six O'Clock News 18.30 Sounds of the Seventies: >The Clothes I love to wear= 140 19.00 Keeping up Appearances 1-7 19.30 Eastenders 20.00 Chet2:7 20.30 The Real McCoy 66 21.00 A Fatal inversion 2:3 2200 World Service News 2230 World Business Report 23.00 World Service News 23.30 Newsnight Friggjadagur 16. sept. 0.15 Golf Highlights 1.00-5.00 World Service News every full Hour 1.25 Newsnight 225 World Business Report 3.25 Newsnight 425 TopGear 5.25 Paramedics: »Daytime« 1:7 6.00 Business Breakfast 7.00 Breakfast News 9.05 Model World: > Model Pow- erboats« 9.30 Star Memories: »Esther Rantzen« 7:10 10.00-12.00 News from London 10.05 Home thoughts from abroad 55 10.35 Golf - Dunhil Masters 1205 Big Day out 1255 World Weather 13.00 One O'Clock News | Hósdagur 15. sept. 7.30 Step Aerobics 8.00 Equestrianism 9.00 Synchronized Swimming 10.00 Dancing 11.00 Formula One 1200 Swimming 13.00 Snooker 14.30 Cyeling - live 15.30 Cycling - live 16.30 EuroFun | 17.30 Superbike | 18.30 EuroSportNews 19.00 Wrestling 20.00 Fight Sports 21.00 Football 23.00 Boxing 0.00 EuroSportNews | 0.30 Liðugt | Friggjadagur 16. sept. 7.30 Step Aerobics 8.00 Triathlon 9.00 EuroFun | 10.00 Motors Magazine 11.00 Football Hósdagur 15. sept. 9.15 Matine: Singer, not the Song 11.35 Soap 1655 Tíðindi 17.00 Knight Rider 1755 Tíðindi 18.00 Grannar 18.30 Summer Bay 19.00 in the Heat of the Night 1955 Tíðindi 20.00 Eftimýstur 21.00 Kvinnene pá taket 22.00 Tibindi 22.05 Playboy 22.35 Fótbóttur- Champioons League 23.05 Golfrevyen 23.35 Buck and the Preacher Amerikanskur western frá 1972. Buck var einaferð ser- sjantur i norðurstatsherinum, men aftan á borgarakriggið fór hann úr herinum. Nú skal hann hjálpa leyslatnum trælum vest- uretir. Buck og kona hansara, Ruth, hjålpa tab, tey kunnu, men nógv forðar teimum. Mill- um tey, ið flutt verða, er ein leyslatin trælur, sum fyrr var hjá einum hvítum prest, og hesin er óður eftir pengum Leikarar eru ma Sidney Poitier og Harry Belafonte Hósdagur 15. sept. 1855 Bamsi og kjúli 19.20 Nei, álvaratos 20.00 Dagur og vika 20.35 Fólkatingsvalið - formansordaskiftid 22.20 Túsund erir tankar 36 23.20 Liðugt Útvarp Føroya Fastar sendingar Fo Tíðindi 9737 97.30 Tíðindi - 9735 08.00 Tibindi“ 08.05 Tónleikur 99.00 Tíðindi - 09.05 Mogunlestur — 29.15 Dagsins tónar 10.05 Fimieikaløtan — 10.10 Lurtararnir og vi - 1100 Tíðindi — 11.30 Undirdøgurbe 12.00 Tíðindi 1201 Middagstónlefkur 1215 ere 1220 Tíðindi og kunngerbir 12.35 Døgurbaténlelkur 18.00 Veðurtiðindi 17.00 Tibindi 18.25 Veðurtíðindi og skrá 18.30 Tíðindi 20.00 Tíðindi | Hósdagur 15. sept. 9.30 Gospeltónar - Alexandur Samuelsen leggur til rættis 11.01 Teyungu (e) 17.05 Summarljóð 18.00 Born velja log 19.00 Politisk valsending: »Sjålv- stýrisflokkurin hevur ordid« 1930 Knassi- 12. partur Fríggjad 16. sept. seere - 12. partur (e)