týsdagur 25. oktober 1994síða 2

Oddagretæ Í gjár var ST-dagur. Vit eiga at steðga á eina løtu og gera okkum greitt, hvat hesin alheims felagsskapurin stendur fyri og hevur at týða fyri okkum gll. EFTIR okkara tykki er ST eitt sera týðandi lið í royndunum at skapa frið í heiminum og ann- ars at gera vart við støðuna hjá teimum minni mentu. Vanliga hugsa vit bert um ST sum ein stovn, sum skal mekla millum ymsar stríðandi partar kring heimin. Men í veruleikanum er ST so nógv annað. Hesin felagsskapur umsitur í dag hópin av stovnum , sum arbeiða til frama fyri einstøkum menniskjum, bólkum av menn- iskjum fyri ikki at siga fyri allari mannaættini. Her er bæði talan um hjálp, gtransking ol. Umframt at virka í tí smáa tvs. á nógvum ymiskum gkjum sær, so arbeiðir ST eisini út frá einum meira globalum stæði. Eitt av teim- um stóru málunum her er okkara umhvørvi. TÁ ST-dagurin verður hildin er tí rætt at hugsa um alt tað stóra og fjølbroytta arbeiðið, sum hesin felagsskapurin stendur fyri. Vit hava tó hug til her at vísa á týdniningin hesin felagsskapur hevur fyri fridin i heiminum. Væl vitandi, at ST i fleiri førum hevur vist seg at standa ov veikt , tå tað ræður um at fáa strid andi partar at binda frið, so er tað ómetaliga týdningarmikið at her er ein altjóða stovnur, sum hevur sum aðalmál at virka fyri friði. TAÐ er púra greitt, at ST megnar lítið einsa- mælt. Avgerandi fyritreyt fyri at rakka úrslitum er, at tað í teimum ymsu londunum eru fólk, leiðarar, sum virka út frá somu grundsjónar- miðum, sum ST stendur fyri. Her ikki minst rætturin hjá øllum at kunna liva og virka. Her eru toleransa, virðing og álit millum mest týðandi grundarsteinar. Ekstremisma og fana- tisma eru harafturímóti tvær av størstu forð- ingunum fyri friði. Alla staðni har politiskir ella átrúnaðarligir leiðarar eru vidgongdir og ong- antíð vilja gera kompromiir, har blómar harð- skapur og óvissa. TAÐ, sum fá høvdu roknað við kundi henda, ti júst umrødda ekstremisma og fanatisma var so fastgrógvin, hendi kortini. Í Suðurafrika og í Miðeystri tykjast toleransa, virðing og álit at hava vunnið á ekstremismu og fanatismu. Hetta kunnu vit eina og aleina takka teimum ikki vidgongdu kreftunum, sum við at brúka sunt vit og skil hava vunnið friðin. Mandela, De Klerk, Shamir og Arafat eru dómi um fólk, sum eiga at verða umrødd í sambandi vid ST- dagin. Hetta eru leiðarar, sum virka út frá somu grundleggjandi sjónarmiðum sum ST. Hesi fólk hava víst, at tað ber til at vinna friðin við samráðing og tolsemi. Hatur og hevnd føra ongan veg. Hetta eru jú honrasteinarnir í tí oyðandi fanatismuni og ekstremismuni. SOSIALURIN FRÆLSI — JAVNAÐUR — BROÐRALAG Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Múller Fyritaksstjóri. Krisjan Dahl Ljósmyndari: Kalmar Lindenskoy Blaðíóik- Randi Jacobsen - Dagny Joensen - Tórfinn Smith - hilmar Jan Hansen - Justinus Eidesgaard Ferðast í kvæ Útgevari: P/T Saslalurin Uppseting. P/Æ Sosialurin Prent: P/T Pressan 1981 Argjum Telefon: 11820 Bústaður: Arglavegi 26 | Postadr.: Postsmoga 76 ØR USSS ÁSA AE SSA 8 FOR > — 67. ÁRGANGUR 110 Tórshavn Teletax: 14720 Anker Eli Petersen er hesa vikuna i Smidjuni i Litluvik vid sinum litklippum Hvønn dag í hesi vikuni millum kl. 14 og 17 ber til at fara í Smiðjuna í Lítluvík at vitja Anker Eli Petersen, sum er komin heim úr Dan- mark at sýna fram, hvat hann fæst við sum listamað- ur. Anker Eli er sjálvlærdur listamaður og hevur í fleiri ár fingist við at gera klipp- myndir. Scinastu árini hev- ur hann búð í Danmark, har hann klippir myndir til bøk- ur og blød, hann ger plakat- ir, og av og á er hann við á framsýningum. Á framsýningini hesu ferð hevur Anker Eli eina rød av myndum yvir Olav Riddararós. Tær myndirnar hava sína søgu. Fyri nøkrum árum síðan varð Anker Eli biði um at vera við í eini norður- lendskari listaframsyning í danska bynum Birkerød, sum hevdi 50 åra hald. - Eg fekk hugskotid at gera myndir yvir Olav Riddararós, ti eg tíðliga ein morgun einaferð hevði ver- ið við og dansað Olav Ridd- ararós um jólatræið í Havn Birkerød er jú vinarbýur hjá Havnini, og jólatræið er úr Birkerød, sigur Anker Eli Tað er nú meira í skemti, hann sigur hetta, tí Anker Eli hevur veruliga stóran áhuga fyri kvæðunum og fyri ti, sum liggur aftanfyri kvæðini. Framhald á síðu 16 Leggið tær smáu kommunurnar saman við teimum størru — Eg ivist ikki í, at eitt stórri forum - ein stórri kommunal eind, hevdi ført til, at vit fingu betri skipað viðurskifti í fleiri av teimum smáu bygd- unum og meira demokrati, skrivar Petur Skeel Skarðsá, bygdarráðslimur í Funningi, í hesi greinini. Undirritaði er av teirri áskoð- an, at fleiri av teimum smáu kommununum í landinum áttu at verið lagdar saman við teim- um størru kommununum. Eg trúgvi, at hetta hevði havt fleiri fyrimunir við sær fyri all- ar partar — eisini fyri teir borg- arar, sum í dag búgva í teimum kommunum, ið teljast millum tær smáu. Ja, vit høvdu snøgt sagt fing- ið meira av skafti í teimum smáu kommununum enn í dag. Royndirnar her hjá okkum vísa, at ert tú í minniluta, so er nærmast ógjørligt at fáa nakað igjøgnum. Vit eru fimm fólk í bygdar- ráðnum í Funningi, vald á tveimum listum. Tey trý, sum øll upprunaliga eru avbygdafólk, sita í meiri- luta, meðan vit, sum eru higani úr Funningi og uppvaksin í bygdini, eru í minniluta. Leggjast skal tó afturat, at tveir av limunum í meirilutan- um hava búð her í nógv ár. Hinvegin eru fá ár síðan, at núverandi formaður flutti norður higar — úr Havn. Sum eg nevndi, so meini at av gjørt, at tær smáu kommun urnar skuldu verið tiknar av og lagdar saman við teimum stóru. Eg ivist ikki í, at eitt størri forum — ein størri kommunal eind, hevði ført til, at vit fingu betur skipað viðurskifti í fleiri av teimum smáu bygdunum, enn vit hava í dag. Meiri skil hevði komið i kommunal politiska arbeiðið, og vit høvdu eisini fingið regluligari fundir og meiri demokrati, har boðskapurin hjá andstøduni í størn mun varð hoyrdur. Sum er, hava vit, sum sita í andstøðu, lítla og onga ávirkan á arbeiðið í bygdarráðnum. Ja, vit hava ilt við at fáa okkara viðmerkingar førdar í gerða- bókina, tá ið ynski verður sett fram um tað í sambandi við kommunala arbeiðið. Eitt annað, sum talar fyri at leggja tær smáu kommunurnar saman við teimum stérru, er, at tá høvdu borgararnir í teimum smærru bygdunum eisini fing- ið høvi at mett til almennar bygdaráðs- og býráðsfundir og hoyrt, hvat teir einstøku lim irnir hava at bera fram. Og hetta hevði ikki verið annað enn rímiligt, tí tað eru jú skattgjaldararnir — meira og minni vit øl — sum í síðsta enda noyðast at hanga uppá fleiri av teimum skeivu avgerðunum, sum tiknar verða á slíkum fundum. Mítt uppskot er tí stutt og greitt: leggið tær smáu komm unumar saman við teimum størru, so fáa vit stórri kommu nalar eindir í Føroyum og har við fleiri fyrimunir fyri okkum borgarar á smáplássunum. Petur Skeel Skarðsá, Funningur