týsdagur 15. november 1994síða 2

Bláoygt bjartskygni Oddagrein SVØRIKI verður nú limur i ES og avgerðin er tik- in á fult fólkaræðiligan hátt, hóast ein kann ivast i, um tað er møguligt at taka fólkaræði- liga avgerð, tá annar parturin ræður yvir 100 tals milliónum av krónum til propaganda. Men her er einki at ivast í: ríkisdagurin fer at at- kvøda fyri svenskum limaskapi. Ja-fólkið, eitt nú svenski javnaðarflokkurin og svenska vinnulivid, hava lovað gull og grónar skógir og arbeiði til allar hendur. Sama varð gjørt í Dan- mark og alt gekk tvørtur ímóti tí, sum ja-fólkið hevði lovað. Tað hevur tað eisini gingið síðan. HVÍ gongur ikki, sum ja-fólkið lovar? Svarið er, at alt ES vil selja til Norðurlond, men fá vilja keypa frá Norðurlondum. Hartil kemur, at vinn- an flytur síni virki til tey fåtøku ES-londini. Hesum kalda veruleika hevur jafólkið latið eyguni aftur fyri og givið seg upp til eina eirindaleysa propaganda. Tað er bláoygt at halda, at svenski búskapurin fer at ganga fram. Í besta føri fer hann at standa í stað — í versta føri at ganga aftur, soleiðis sum tað gekk eitt nú í Danmark. EITT, sum nógv hevur verið gjørt burturúr, er, at við Svøriki sum limi fara Norðurlond at standa sum ein blokkur í ES og fer tann norð- urlendska samfelagshugsjónin soleiðis at standa nógv sterkari í Europa. Ja, tað hevur enntá verið sagt, at við Svøriki sum limi fer ES at gerast eitt skandinaviskt vælferðarsamfe- lag. Hetta er blåoygt bjartskygni fyri ikki at siga ynskidreymar. Svøriki er eitt europeiskt mini- stórveldi og Svøriki fer alt fyri eitt upp i bólkin av teimum stóru (Tyskland, Frakland, Italia og Bretland), har semja er um at halda teimum smáu niðri. Hetta eru ikki illgitingar. Hetta hava svensku floksleiðararnir gjørt púra greitt. So dreymurin um ein sterkan norðurlendskan blokk í ES er einki uttan lognbrá. TAPARIN við fólkaatkvgðuna í Svøriki er tann norðurlendski dreymurin. Norðurlond sum samstarvsøki verða søga áðrenn aldarskiftid. Sum treytirnar eru, skulu flestu samstarvsøki flytast frå Nordurlandarådnum til ES-stovnar. Nú í hvussu so er try norðurlond, kanska fýra, fara upp í ES, verða bert mentan og umhvørvi eftir av norðurlendskum málsgkjum. Hesi málsgki eru av størsta týdningi fyri allar borg- arar í Norðurlondum, men eru tey nóg mikið at bera eitt norðurlendskt politiskt og búskapar- ligt samstarv? Hesum ivast flestu eygleiðarar í. Ein annar spurningur er, hvort tað yvirhøvur framyvir er møguligt hjá teimum Norðurlond- um, sum fara upp í samgonguna, at røkja eitt norðurlendskt samstarv afturat ES-samstarv- inum, soleiðis sum vit kenna norðurlendska samstarvid í dag. Livst so spyrst, men flestu stuðlar av norðurlendskum samstarvi munnu ivast og vera í døpurhuga. Sasialunin þá ú tíði da FRÆLSI — JAVNAÐUR — BRØDRALAG Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Múller pr Fyritaksstjóri. Krisjan Dahl Ljósmyndari: Kalmar Lindenskov Blaðfólk. Randi Jacobsen - Dagny Joensen - Tórfinn Smith - Kumar Jan Hansen - Jústinus Eidesgaard Heimsins stórsta skattatrýst: Ein skattamálaráðharri sum tosar um enn meira skatt? Til løgtingsvalid í summar lovaðu allir politiskir flokk- ar at lætta um skattatrýstið í Føroyum. At fíggjarognar- avgjaldið, sum er ein 2-árs kreppuskattur, skal halda upp at árslok 1994 vita øll, og tað vistu øll í summar, tað stendur í lógini. Men so kemur ráðgev- andi nevndin hjá danska forsetismálaráðharranum og sigur okkum, at vit álíka- vælskulu gjalda meiri skatt, vit skulu skatta ognirnar á landi og fiskin í sjónum. Og fluks hava okkara po- litikarar gloymt alt um val- lyftir. Skattamálaráðharri okkara fer straks at leggja høvdid í blot fyri at tekkjast harra Bonnerup á co. Alt gloymt um „heimsins størsta skattatryst«. Fíggj- arognaravgjaldið skal bert broytast at eita netto-ognar- avgjald, pensións-ognarav- gjaldella okkurt annað, um- framt meira rentuskatt??? Nei, álvaratos, nú er skjótt ovboðið hjá føroy- ingum. Vit verða, sum er, brandskattað — og her er hugsað um tey, sum enn hava arbeiði og halda, at tað skal bera til at liva her í framtíðini og svara hvgrjum sítt, sum føroyingar vóru vanir til. Vit krevja ein lætta í per- sónsskattinum hjá lág- og midalinntøkunum. Saman- borið við Danmark og onn- ur norðurlond tola vit hin- Útgevari: P/1 Saslalurin Uppseting. PT Søsialurin Prent: P/f Pressan 1981 Argjum Teleton: 11820 vegin eina minni skatta- hækkan hjá teim við stórum persónligum inntøkum og í rentuskattinum. Men har út yvir eigur okk- ara skattamálaráðharri at gloyma alt um ognarskatt, nettoognarskatt, fíggjar- ognarskatt, pensiónsognar- skatt og aðra skattaforfylg- ing av teim eldru í Føroy- um, tí einamest tey nakað tilkomnu eiga fíggjarogn, nettoogn ella pensiónsogn. Vit vita øll, at uppgávan hjá skattamálaráðharranum ikki er løtt, tí skoyttu hinir stóru flokkarnir ikki um fíggjarmál at umsita, men Føroya landsstýri og skatta- málaráðharrin eiga ikki at lefla fyri harra Bonnerup og co. framum at tæna ti fólki, sum hevur valt tykkum. Gerið tykkum greitt, at tað verður ikki li viligt í Før- oyum við meiri skatti, tí sum er, klára hvorki tey ar- beiðsleysu ella tey við ar- beiði at greiða sínar fíggjar- Politisk viðmerking 67. ÁRGANGUR Postadr.. Postsmoga 76 110 Tórshavn Teletar: 14720 skyldur orsakað av skatta- trýstinum. Skal betri javnvág fáast á fíggjarlógina, so má danska stjórnin nidurfrysta ein munandi part av lánum okk- ara, so rentu-útreiðslurnar á fíggjarlógini verða minni. Nærum eingin annar møgu- leiki er í løtuni. Men hevur landsstýrið longu uppgivið hetta, áðrenn fundin 17. nov., so er lítið gott í væntu??? Vit hava heimsins størsta skattatrýst, sum er. Meiri skattur fer ikki at bóta um, men reka fleiri fólk av land- inum. Vónandi ger lands- stýrið ikki ta vanlukku at koma við fleiri tiltøkum av hesum slag niður yvir Før- oya fólk. Birgir Mohr Politiskt tyggigummi og falskar ideologiir Tjóðveldisflokkurin royndi at fortelja Nyrup Rasmus- sen okkurt, nú hann var og vitjaði. Ein yvirlýsing und- irskrivað av formanninum varð prentað í Sosialinum 5. nov. Fýra vóru punktini. Um vidurskiftini Føroya og Danmarkar imillum, um Heimastýrislógina, hvat Tjóðveldisflokkurin held- ur, og ein umbøn til Nyrup Rasmussen. Eg las hana fleiri ferdir, men mjørkin gjørdist svart- ari fyri hvørja ferð. Smakk- urin í munninum minnti um eitt 50-ára gamalt bubble- gum, sum einaferð hevði verið ljósareytt, men sum nú var púra litleyst. Hvat søgdu teir? * „Viðurskiftini Føroyar og Danmarkar ímillum eru vorðin alsamt fløktari… síðani Heimastýrislóg- ina<. Tokutos. Føroyingar hava yvirtikið at kalla alt sum yvirtakast kann. Tær fløktu refusi6ns-skipanir- nar eru samanlagdar til ein blokk, sum føroyingar sjálvir umsita. Er hetta fløkt? Ella hvat meina tit? >Heimastýrislógin... kom í gildi móti fólksins vilja á fólkaatkvóðuni 14. sept. 1946«. Tokutos. Atkvøltt var ikki um Heimastýrislógina 1946. Og tað nyttar einki í dag at gabba og jabba um eina atkvødu fyri næstan 50 árum síðani. Hví ikki fara aftur til 1786, minnist meg rætt, tá umboð fyri Føroya fólk vóru ímóti, at fríhandil var settur á stovn? Skal tjóðveldis-logikkurin vera í ordan, eiga vit at ganga inn fyri Kongaligum Mono- poli. >Felags banka- og va- lutamál hava elvt til skeiv- ar ílógur og studning til vinnutól<. Tokutos. Er hetta dómi um politiska-økonomiska innsikt hjá tjóðveldisflokk- inum?? ** »Sjålvstyrid varð skert til lítið og einki við avtalunum frá... 1992 og 1993«. Ja, gott fólk í góðum landi. Hava út nakrantíð hoyrt um ein kreditor, sum lænir nakrar milliardir út til eitt fallit-biigv — uttan at seta treytir??? Var tað danska statslánið ikki nóg gott, roynið so okkurt ann- að. So skulu út fáa eirinda- leysa kapitalismu at fola. *** „Nú fara allir føroy- ingar... at semjast um, at neyðugt er at gera endaliga upp... í viðurskiftunum Føroya og Danmarkar í- millum«. Tokutos, og følsk ideo- logi ella hugsanarhåttur, sum einki hevur vid dagsins og fólksins veruleika at gera. Gera endaliga upp? Allir fóroyingar? Endløsung? Hvussu nógv procent fingu loysingarmenn við seinasta val? **** „Nyrup Rasmussen verður biðin um at hava hesi viðurskifti í huga, nú hann vitjar land okkara«. Fantastiskt. Tjóðveldis- menn biðja Statsminist- aran um at minnast hetta og hatta. Hvat skal okkara egna Landsstýri og samráð- Framhald á síðu 3