leygardagur 19. november 1994síða 2

Semja í Oddagrein NOGV umrøddu samrådingarnar i Keyp- mannahavn gjørdust ikki tann stóra tog- toganin, sum mong høvdu roknad vid. Tad eydnadist at fåa eina semju eftir bert fåum timum. NÚ eiga vit ikki at sammeta hesar sam- ráðingarnar við tær undanfarnu, tí hesaferð var ikki talan um at skula útvega nýggj lán at bjarga bankum ol. Hesaferð var staðan ødrvisi m.a. tí at danski forsætisráðharrin hevur vitjað her og hevur sæð, hvussu stødan er í landinum. Henda vitjan hansara hevur uttan iva hava sína ávirkan á viljan og ikki minst forstáilsi hjá dønum mótvegis føroyingum. HÓAST mál enn liggja ósvarað og ógreidd, so má sigast, at semjan í Keypmannahavn er eitt gott úrslit fyri Føroyar. Hon ber í sær fleiri positiv ting sum eitt nú grunnurin at fáa gongd á virksemi í landinum. Eisini má tað sigast at vera áhugavert at hava fingið við í avtaluna, at tann skuld, sum vit annars skuldu byrja at gjalda aftur í 1999 nú er betingað av før- leikanum í samfelagnum at kunna gjalda hesa skuld aftur. Tvs. at er fiskivinnan ikki komin fyri seg aftur til ta tid og hava vit framvegos ikki fingið nakrar inntøkur frá eini møguligari olju, so fer danski staturin heilt at endurskoða stødu sina til hesa skuld. Helst verður hann tá noyddur til at avskriva hana ella stóran part av henni. Hetta er greið tala. HINVEGIN fekk okkara samrådingarnevnd ikki eitt bein til jørðina, tá tað galt spurningin um skyldu dana at vera við til at taka sína ábyrgd av bankabjargingunum, nakað, sum før- oyingar og eisini danskir serfrødingar hava lagt stóran dent á. Hetta verður so at bíða fyribils elia verður tað heilt at fara í gloymi- bókina. I hvussu er tykist hetta at vera ætlanin hjá donsku stjórnini. Afturfyri hevur hon so viljað sett í semjuna tann partin, sum snýr seg um afturgjaldingina, at hon skal gerast í tann mun samfelagsbúskapurin loyvir tí. Her kann ein so síga, at báðir partar hava vist sín góða vilja, men um tað er nokk og umlivast kann við tí er so ein annar spruningur. Áhugavert verður at hoyra, hvat tingiu hevur at siga til júst tann spurningin og hvgrjar viðmerkingar fara at vera í samfelagnum sum heild. VIT halda, at tað er sera umráðandi at hava góð viðurskifti við Danmark. Hetta má vera í besta felags anda og vilja, og eigur hvørgin parturin at kenna seg illa mótvegis hinum. Vit mugu finna semjur saman og royna at virka saman ítann muntað ber til. Skal tað føroyska samfelagið fáast í gongd aftur mugu vit og danir stuðla hvør ødrum. Svsialunin Á rbiaðstjóri: Jan Múller eter Krisjan Dahl Ljósmyndari: Kalmar Lindenskov Blaðfóik- Randi Jacobsen - Dagny Útgevar- P/T Søslalurin - Térfinn Smith - | Uppsetng P/T Søslalurin Argjum ner oe Hansen - Prent: P/E Pressan 1981 | Teleton: 11820 Jústinus Eidesgaard Det sendte chokbøj forhandlingsdelegst på Færøerne, da mind 5 pi den ger ligemmom jon og sáministratlener st 12 samfundespidset færøske * Færøsk Þolitiker. tyske den b eSættelse / fyri Myte Kjarguard * Ne lup som Mund Joen, b he for min. lokuð Færøer der — gi „tk E (í mand Eg. eitur Melet Bústaður: Argjavegi 26 67. ÅRGANGUR Postadr.: Postsmoga 76 110 Tórshavn Telefax: 14720 Donsku blødini gjørdu í gjár eitt sindur burtur úr stóru húsarann- søknini í Føroy- um mikudagin. Her nakrar av yvirskriftunum Húsarannsóknirnar vakt miklan ans i Danmark Donsk blød gjørdu í gjár nógv burtur úr teimum umfatandi húsarannsóknunum, ið hava verið seinnu dagarnar í Føroyum, Danmark og Grønlandi. Og sum skilst á tí, blødini skrivaðu í gjár, koma húsarannsóknirnar eins óvart á í niðri og tær gera her Hóast eitt trísifrað tal av politistum í Føroyum, Dan- mark og Grønlandi var við í teimum umfatandi húsa- rannsóknunum, ið vórðu gjørdar mikudagin og part- viseisini hósdagin, eydnað- ist so væl hjá politinum at halda rannsóknirnar loyni- ligar, at eingin grunaði nak- að frammanundan. So mikið meira hava hes- ar umfatandi rannsóknirnar vakt miklan ans — eisini utt- an fyri landoddarnar. Donsk blød gjørdu í gjár sera nógv burtur úr húsa- rannsóknunum, ið eisini settu sín dám á hýrin hjá nøkrum fólkum í Danmark mikumorgunin. Politiið var á 19 støðum í Norðurjútlandi, Suðurjút- landi, Fjóni, Sælandi og á leiðini við Keypmanna- havn og gjørdi húsarann- sóknir. Tað skjalatilfarið, ið hald varð lagt á har, verður sent til Føroya, so skjølini kunnu verda kannad nærri her. Bilsin undirstjóri Stéra danska bladid Ber- lingske Tidende skrivadi i gjår i yvirskrift: »Færøsk politiaktion overrasker i Danmark«. Blaðið hevur eitt nú tosað við Stig Kaare Lyngsie, ein av undirstjórunum í Dan- marks Skibskreditfond, har hann greiðir frá, at hann visti av, at politiið var í ferð við at gera kanningar, men at tiltakið við stóru og um- fatandi húsarannsóknunum hevur gjørt hann bilsnan: — Eg eri bilsin av, at farið er so drastiskt til verka, sig- ur hann við Berlingske Ti- dende sum viðmerking til tær 150 rannsóknirnar hjá grannskoðarum, banka- fólkum, sakførarum og pol- itikarum mikudagin og hós- dagin. Hinvegin avsannar hann, at Danmarks Skibskredit- fond stendur at missa ser- liga nógvan pening, orsak- að av møguligum yvirfigg- ingum av føroyskum fiski- skipum: — Vit tosa ikki so frægt sum um prosent, vit tosaum promillur. I stóru heildini í skipskredittgrunninum er talan bert um »beskedne be- løb«, sum Stig Kaare Lyng- sie málber seg. Hinvegin vil hann íkki siga nakað um, hvussu tað skal hava borið til hjá lán- takarunum at fíggjað skip- ini 100% gjøgnum grunnin og føroyska landsstýrið, tå lóglig atgongd bert var til 90% lánsfígging: — Um tað hevur borið til hjá teimum at gera hetta »nummarid«, kunnu vit ikki siga nakað um, so leingi sum rætturin situr, sigur undirstjórin, ið her sipar til Skálafjals-málið, ið fram- vegis er fyri í Føroya Rætti. Kendir danskir sakførarar uppii Sambært B.T., ið eisini hevur gjørt nógv burtur úr húsarannsóknunum í út- gávuni í gjár, eru >Færger- ne í chok efter stor-razzia<. Somuleiðis sigur blaðið í yvirliggjaranum oman fyri yvirskriftina: >Samfunds- spidser sigtet for million- bedragerier<. B.T. hevur eisini tosað við Magnus Møller, ið er ákæri í bæði Heygadrangs- og Skálafjals-málinum. Blaðið skrivar, at málið um svik eisini hevur sterkt samband til Danmarkar, og víðari verður skrivað, at Møller hevur >svært ved at afvise<, at onkrir kendir sakførarar í Keypmanna- havn eru millum teirra, ið fingu »uvelkomment besøg i forbindelse med sagen<. Bladid nevnir f sambandi vid umrøduna eisini, at før- oyska kreppan hevur alt hópin av svørtum skemti og skemti sum heild. Soleiðis skuldi >menig- mand í Thorshavn< hósdag- in hava hildið sær á gamni yvir, at ein rættiliga kendur sakførari í Havn allan dagin gekk aftur og fram í gongu- gøtuni, so øll kundu síggja, at hann ikki var millum teir skuldsettu. Blaðið sigur eisini, at tað ikki er >hr. hvemsomhelst<, ið hevur fingið vitjan av po- litinum hesar dagarnar, men at kanningarnar eitt nú hava umfatað tveir fyrrverandi løgmenn, Jógvan Sundstein og Paula Ellefsen. >Vedholdende rygter ta- ler ogsá om et enkelt lag- tingsmedlem som sigtet í sa- gen<, skrivar B.T. Løgmadur ber saman við týsku hersetingina Edmund Joensen, løg- maður, verður í B.T. endur- givin fyri at samanbera ta stóru húsrannsóknina við týsku hersetingina av Dan- mark undir seinna heims- bardaga: »En aktion af den størrel- se virker meget voldsom. Det kom som en fuldstæn- dig overraskelse, som kan sammenlignes med den- gang, Danmark blev besat af tyskerne,« endurgevur B.T. okkara »forbløffede« løgmann. hj.