hósdagur 24. november 1994síða 10

Síða 10 Nr. 225 — 24. NOVEMBER 1994 MAGNUSPETERSEN, advokatur: Herferð politi- meistarans einki við upp- rudding at gera Einasta endamálið hjá Magnusi Møller er at ávirka fólkahugs- anina soleiðis, at vreiðin hjá teimum kring landið, sum nú hava fingið hús og heim endavent av donskum politistum, skal vend- ast móti teim fridømdu monnunum í Heygadrangsmálinum og teim ákærdu í Skálafjalsmálinum í staðin fyri vreiði móti politi- meistaranum og donsku løgregluni. Hetta er so eyðsýnt, at sjálvt danski ákærin átti at sæð, at hansara trúvirði er púra fokið Í Heygadragsmálinum vístu teir ákærdu (sum vóru fridømdir í Føroya Rætti og Eystara Lands- rætti) á, at talan ikki var um svik móti landsstýrin- um, ti í øllum skipapakk- anum frå mai 1985 var tað soleiðis, at landsstýr- ið góðtók stórt sæð einki- sígandi váttanir um egin- pening sum skjalprógv og harvið reelt gekk frá lógarkravinum um egin- ogn uppá 10% av skipa- virðinum. Nevnt varð, at lands- stýrið setti kikaran fyri tað blinda eygað, við at góðtaka hesar váttanir, hóast teir »vistu« ella áttu at vita«, at slíkar bankaváttanir og onnur skriv um eginpening einki virði høvdu sum skjalprógv fyri nøkrum yvirhøvur. Sum eitt lið í próv- førsluni hesum viðvíkj- andi kravdu verjarnir øll målini år skipapakkanum framløgd fyri at visa å, at mannagongdin i høvuds- hcitum var tann sama, og at landsstýrið hevði góð- tikið hesa, tí teir ynsktu, at skipini vórðu bygd, sama um allur eginpen- ingurin var tøkur ella ci. Akæruvaldið mótmælt harðliga, at hesi skjól vórðu løgd fram, men hóast mótmæli gav Før- oya Rættur loyvi til tess. Akæruvaldið var í ødini um avgerðina og skeyt hana inn fyri Eystara Landsrætt, sum staðfesti rættarúrskurðin. Sjónarmiðið hjá verj- unum var júst, at eingir av monnunum aftan fyri skipini í skipapakkanum vóru sekir í nókrum sviki móti landsstýrinum, tí — Enn sær ikki út til at vera gingið upp fyri polilimeistaranum og hansara skutilssveinum, hvørjar grundgevingar Eystari Landsrættur gav fyri fridømingina í Heygadrangsmål- inum, skrivar Magnus Petersen, advokatur í »Sjønarmidi« i dag. Hann var sjálvur ein av teimum fýra, ið vórðu fridømdir bæði í Føroya Rætti og Eystara Landsrætti í Heyga- drangsmálinum (Savnsmynd: Kalmar Lindenskov) landsstyrid, sum nevnt frammanundan, »visti« ella „átti at vita«, at tann ncydugi eginpeningurin ikki var til stadar, og góðtók hetta. Akærin Magnus Møll- er, kemur nú, sum ketta upp úr høvdatrog og sig- | ur, at ákæruvaldið og løggan hava skilt hesar upplýsingarnar, sum um verjarnir og teir ákærdu høvdu meldað menninar aftan fyri fleiri skip í skipapakkanum. Hetta er at venda upp og niður uppá veruligu vidurskiftini. Akærin sær út til at »spæla« líka blindur, sum landsstýrið segði se vera. Hví kemur so ákærin við slíkum skeivum tíðindaflutningi Einasta endamál hjá hon- um er at åvirka fólka- hugsanina soleiðis, at vreiðin hjá teimum kring landið, sum nú hava fing- ið hús og heim endavent av donskum politistum, skal vendast ímóti teim fridømdu monnunum i Hcygadrangsmålinum og teim åkærdu i Skålafjalls- målinum istadin fyri vreiði móli politimeistar- anum og donsku løgregl- uni. Hetta er so cydsynt, at sjálvt danski ákærin átti at skilt, at hansara trú- virði er púra rokið. Eingin hevur heldur nakra grund til at wigva honum, og henda greinin er ætlad at visa å, hvussu skeivur hann fer. Greinin er skipað so- leiðis: 1. Hverjar lógarreglur galda fyri politimeist- aran, lá tað ræður um »mclding« v.m. ella at kanna brotsverk. 2. Hvussu hevur politi- meistarin aktað tær lógarfestu reglurnar. Ad. Í. Galdandi reglur fyri politimeistaran. Meginreglan finst í rætt- argangslógini $ 742, summ skilar til, at løg- reglan setur í verk >efter- forskning<, deils tá meld- að verður og deils av sín- „um eintingum, tá rimilig grund er til at halda, at okkurt brotsverk er framt. I $ 719 er ásett, at tað er politimeistarin og bert hann, sum hevur mynd- ugleika at leggja revsimál fyri rættin. Í ongum føri er talan um, at politimeistarin skal hava nakað loyvi til tess frå Føroya landsstyri ella skal lurta eftir hvat »hetz« nú er í samielag- num. Hetta cru grundreglur, sum júst eru settar fyri at tryggja sær, at ákæra er alment mál, soleiðis at tað ikki eru privatpersón- ar, sum av hevndarhuga styra, hvør verdur åkærd- ur ella ei. Heimssøgan hevur lært okkum nóg væl at ræðast åkæruvøld, sum taka undir við, tá rópt verður >Krossfest, Krossfest — Gev okkum Barabas<. Eftir grundreglunum er tað greitt, at tað krevst ikki, at nakar hevur >meldað<, fyri at politi- meistarin skal taka sær av einum revsimáli. Politimeistarin skal av sínum eintingum seta í verk kanningar, um hann heldur, at talan er um nakað ólógligt. Tad liggur heldur eing- in melding, hvorki skriv- liga ella munnliga, frá teim fridømdu í Heyga- drangsmálinum ella teim Tíðindablaðið € 8 åkærdu i Skålafjalls- målinum. At ákæruvaldið undir Heygadrangs- og Skála- fjallsmálinum mótmælti so harðliga, at nøkur onnur skipamál vórðu nýtt ul at lýsa manna gongd landsstýrisins í eginpeningamálum, ber ikki júst boð um, at ákæruvaldið er so rætt- vísishungrandi, sum teir nú vilja billa fólki inn. Hvussu hevur politi- meistarin fylg lógarreglunum Sjónarmiðið, sum her verður ført fram, er, at politimeistarin í stóran mun ikki hevur fylgt reglunum í hópin av før- um. Grundin ul tess er, at hann hevur lagað seg eftir, hvat hann helt var >hóskandi<, t.e. hvussu metti hann, at teir ráðandi hugsaðu, og hvat hann helt bylgdist í fólkinum. Sagt við ødrum orðum rein >opportunisma<. Sum grundgeving skulu nøkur dómi verða nevnd, ið vísa, at politi- meistarin og serliga ákærin fara heldur jánka- sliga um sannleikan. 1. Demi: Flest øll minnast rúgvuvís av ákærum móti fremmandum trolaraskip- arum, sum í 70-unum vórðu åkærdir fyri at fiska 6l6gliga i føroysk- um sjógvi. Ein fyri og annar eftir vórðu teir á- kærdir, og flestu teirra dømdir. Sjálvandi skuldi fútin ikki spyrja nakran eftir, um ákæra varð reist, og hetta gjørdi hann heldur ikki. Tá smærri føroyskir trolarar fingu loyvi at trola á landgrunninum í 70-unum, kom tað fyri, at hesir dugnaligu og røsku rokskiparar vóru ov grammir og kanska høvdu onkran meska í vengrunum ov lítlan. Nú fekk pípan annað ljóð. Knappliga legði fútin málini fyri landsstýrið, um hesir hildu, at tað skuldi reisast ákæra í hvørjum cinstøkum føri. Hví skuldi tað gerast, kann spyrjast, tá tað lá á fútanum cinsamøllum at taka avgerðir um kanning og ákæru. 2. Demi: Sum omanfyri nevnt vístu teir ákærðu og verj- arnir í Heygadrangsmál- inum á ávísa manna- gongd hjá landsstýrinum, og at nevnda manna- gongd var i strid vid lógarkrgvini til eginpen- ing. Skuldu åkæruvald og løggan havt skilt hesar upplysingar sum eina »melding«, so åtti upp- fatanin heldur at givið teimum høvi til at hildið, at landsstýrið var meldað og ikki menninir aftanfyri tey einstøku skipini í skipapakkanum. Hetta hava teir so íkki gjørt, tí stórt sæð bert ein púra einkisigandi kanning er gjørd móti landsstyrin- -5