hósdagur 24. november 1994síða 17

7 íðindablaðið CS VALUTAKURSIR 23.11.94 606,55 955,44 391,95 82, 44 82, 07 89,53 90, 01 114,10 19,054 19, 013 462,98 349,72 0,3789 128,29 , 82 8,94 , 89 55, 683 4,700 3,843 441,29 , 26 6, 1905 942,88 ,67 2,545 745,81 , 92 Dollari Pund Markur Króna Króna Frankur Frankur Sveits Frankur Holland Gyllin Italia Liri Finnland Markur Ísland Króna Eysturríki Skillingur Spania Pesetas Portugal Escudos Kanada Dollari Japan Yen Írland Pund Grikkaland Drakmur XEU USA Bretland Týskland Svøriki Noreg Frakland Belgia Kelda: Føroya Sparikassi Ultimo sidsta mån. 591, 30 959, 56 391, 20 114, 26 468, 73 348, 99 , 3826 579 , 702 ,827 ,0715 , 540 F.C. BUDIN Undir Tors-Cafeteria Inngongd vid gos-vatnid Tlf. 17646 - Fax. 18401 TILBOD DOLLY PARTON GOLD SERIAN JOHN TRAVOLTA SANTANA JOHNNY CASH SKEETER DAVIS JIM REEVES KENNY ROGERS NIEL SEDAKA BOB MARLEY CHUCK BERRY LOUIS ARMSTRONG JIMI HENDRIX CHARLIE RICH WILLIE NELSON HERMANS HERMITS ROD STEWART THE NEW SEAKERS THE TREMELOES THE BEE GEES CONNIE FRANCIS JERRY LEE LEWIS HARRY BELAFONTE ALLAR HESAR CD — fyri hvønn EINANS 68,- Opið er: Mánadag-Hósdag kl. 10—17.30 Friggjadag Leygardag kl. 10—19.00 kl. 11—14.00 Húskallar i egnum húsi: Vit kunnu ikki ofra alt okkara rikidømi fyri nakrar onytiligar avtalur vid danir Húskallar í gamla bónda- samfelagnum høvdu meira at siga enn Føroya løgting hevur i dag. Tå id sagt verdur, at henda avtala, sum lands- stýrið og ríkisstjórnin nú hava gjørt, hevur givið okkum valdið aftur á landinum, er hetta heilt burtur við. Hetta er beinleiðis at tala ímóti betri vitan — ella duga menninir kanska ikki at lesa danskt? Tað, sum liggur púra fast í øllum teimum av- talum, ið gjørdar eru, er, at vit føroyingar fara longur og longur út á blot- an — kyksandin. Nevndu avtalur gera, at vit missa álitið á okkum sjålvum. Tað ringasta, sum kann henda fyri eina tjóð, er tå ið bukað verður niður í høvdid á fólkinum, at vit duga einki, og at vit eiga einki. Haraftrat verð- ur nú sagt alment, at før- oyingar eru kriminellir Men eitt stendur púra fast, at føroyingar eru minst líka dugnaligt fólk sum danir, og okkara land stendur ikki aftanfyri Danmørkina, tå ið talan er um náttúrugivin ríki- dømi. Hetta er sjálvandi treytað av, at tilfeingið verður umsitið við ábyrgd. Soleiðis, sum okkara ríkisrættarliga skipan hevur verið og er, er tað torført at finna út av, hver ið hevur veruligu ábyrgd- ina av okkara landi. Bert tokutala Tað, sum sigast kann um avtaluna frá 17. no- vember 1994, er, at hon er 'kki annað enn framhald av undanfarnum avtalum. Tá ið løgmadur og landsstýrismenn siga, at teir nú hava vunnið okk- um landið aftur, so er hetta ikki annað enn tokutala, sum teir nú fyri- gykla fólkinum. Sannleikin er, at henda avtala er ikki minni bind- andi enn tær undanfarnu, serliga tá ið hugsað verð- ur um, hvat hesir flokkar lovaðu undan valinum. Men tað var heldur ikki annað væntandi, tí tað eru júst hesir flokkar, sum lovprisa — í teirra verð, gullrandaða ríkisfelags- skapinum. Hver minnist ikki orð- ini hjá javnaðarmonnum og fylgisneytum hansara um >Fólkaheimið Før- oyar«? Hesir vilja gjalda vid okkara nåttårurikidømi fyri at vera partur av Dan- mørkini og hervid sjålv- andi limir i ES. Sambandsflokkurin hevur eisini alment boðað frá, at hann tekur undir við innliman, og øll kenna støduna hjá Javnaðar- flokkunum í Norðurlond- um; hesir hava ikki gjørt annað enn misjonerað fyri ES-rikinum -— triðja ríki- rum hjá Hitleri, sum nú verður veruleiki uttan kríggj. Men segan sigur okk- um nakað heilt annað, nevniliga at tað er einki sambandsríki, sum ikki er upployst uttan við kríggi. Takið Jugoslavia, Róm- araríkini og fleiri onnur. Hver vil ikki ráða í sínum egna húsi? Og hver vil ikki ráða í sínum egna landi? Fyri at venda aftur til sjálva avtaluna, so er einki nýtt í henni í mun til tær undanfarnu. Hetta er ein miðvís niðurbinding av føroysku tjóðini. Eg kann fyrst nevna tad, sum stendur skrivad um fiskivinnupolitikk. Her er snøgt sagt sama orðalag, sum í undanfar- num avtalum. Tað er sama jabbur um at tryggja umsetiligheitina í kvota- skipanini. Men nú er tað komið so langt, at tað skal vera møguligt at taka lån uppá hesar kvotur, t.v.s. at Nr. 225 — 24. NOVEMBER 1994 ein, sum hevur eina kvotu, kann pantseta hana hjá fiskakeyparum í ES og harvið keypa størri part av føroyska landgrunn- inum. Hetta er einki minni enn ein miðvís innliman í ES — gjøgnum bakdyrnar. Hetta ger, at føroyingar verða ikki annað enn hús- kallar í egnum landi. Orðloysingar? Tað, sum eg kann vera glaður yvir saman við tí meiriluta, sum var í fiski- vinnunevndini í undan- farnu samgongu, er, at vit ongantíð gingu við til at seta handilskvotur í verk á Feroyagrunninum. Vit gingu heldur ikki við til at avtaka inntekutrygdina hjá okkara fiskimonnum. Tað, sum landsstýrið enn einaferð hevur bund- ið seg til, er ein skipan, sum ongan góðan átti í løgtinginum, tå ið hon varð framløgd, og eg vóni ikki, at hon hevur nakran meiriluta í nýggja leg- tinginum í dag. Men um so er, so eru hesi fólk størstu orðloysingar, sum eu vald á ting. Í nýggju avtaluni stend- ur, at landsstýrið skal koma við eini frágreiðing um inntøkutrygdina hjá fiskimonnum innan 1. au- gust 1995, men sum krúnan á verkinum í und- irbrotligheit stendur - høgt og týðuligt, at lands- stýrið viðgongur, at tað ikki hevur funnið nakra betri skipan til at byggja fiskastovnarnar undir Føroyum uppaftur enn eina kvotaskipan. Men hetta er beinleidis í strid við tað, sum er framkomið á Føroya løg- tingi og eisini frå vinnuni. Samráðingarfólkini, sum higartil hava verið í Danmark, hava enn ikki funnið út av at greiða dønum frá, at vit hava gjørt eina skipan við fýra trolfríum økjum á land- leiðini — eina skipan, sum okkara fiskimenn og vinnan annars trúgva nógv meiri uppá og hava tikið undir við, enn eina kvotaskipan. Hetta er undir alt lág- mark. Donsk innrás Tað, sum er nýtt í av- taluni um ráevni í undir- grundini, er, at danska stjórnin fer at mæla til, at Síða 17 danskar fyritøkur gera innrás í Føroyum eftir olju og gassi. Tað er eisini í samsvari við góðan heimastýris- politikk, at vit skulu býta hetta rikidømi við Dan- merkina. Tað man fara at ganga sum hjá hetlend- ingum, har 1,5% fer í teirra part, meðan restin endar í London. Í dag vita vit, at tað allarhelst finst olja í okk- ara undirgrund, og tað ivaleyst í stórum nøgdum. Taka vit Hetland sum demi, so er her talan um áttahundrað til 1000 milj- ardir krónur. Um føroyski landskassin fær tað sama burtur úr okkara olju, sum td. norski staturin (teir skatta við 25%; Bretland við 18-20%), so svarar henda upphædd til 250 miljardir kr. — ella tað sama, sum inntøkan hjá landskassanum í 100 ár. Hetta er ov góður biti at avreiða til danir fyri nakr- ar ónýtiligar semjur Klaga Danmerkina Tað einasta rætta var at blaka hesar semjur aftur í høvdid á dønum og klaga Danmerkina fyri ST-fel- agsskapinum, tí føroying- ar eru hvørki byttir ella dovnir, men tað er okkara ríkisrættarliga skipan sum ger, at ábyrgdarloys- ið hevur tikið yvirhond í okkara landi. Vit eiga eitt ríkt land, men ábyrgdarloysi fer at halda fram, soleingi sum Feroyar eru eitt danskt amt ella tað, sum verri er - ein koloni. Heini O. Heinesen, løgtingsmadur. KOYRIKORT i í Privat sum vinnuligt — $0 er tað … KOYRISKULIN Å ARGJUM biðumti 12270 bíð um ti