leygardagur 26. november 1994síða 2

Ljósmyndari: Kalmar Lindenskov FRÆLSI — JAVNADUR — BRØDRALAG Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Múller Fyritaksstjóri. Krisjan Dahl Blaðfólk. Randi Jacobsen - Dagny Útgavari- P/1 Sastalurin Joensen - Tórfinn Smith - | Uppsetng P/Æ Søslalurin = Argjum Kilmar Jan Hansen - Prent: P/E Pressan 1981 | Telcton: 11820 Justinus Eidesgaard Sjålvkravdir domarar Oddagrein TAÐ er góð vika síðani stóru húsarannsókn- ina. Hóast ekkóini frá harða brestinum, mill- um manna, eru við at fjarða burtur, so hevur henda spreingilíknandi húsarannsóknin griv- ið eitt so djúpt hol í føroysku fólkasálina, at tað er ein spurningur, nær og um tettist aftur. HÚSARANNSÓKNIN hevur longu sett djúp merki eftir seg. Heima hevur hon mestsum býtt fólkið í tveir partar: ein, sum rópar "Kross- fest, krossfest", og ein, ið rópar varskóg. Og í Danmark hevur hon skapt gsing og birt upp- undir hatur móti føroyingum. POLITIVALDIÐ hevur avgjørt at kanna eina rúgvu av skipamálum, har tað hevur ein var- huga av, at alt ikki ruggar rætt. Politiid er íkki sannført í síni sak- enn. Til tess tørvar ti prógv. Ti kom húsarannóknin. Í skrivandi stund verða skjól kannað og skulu hesar kanningar gera av, antin almenni ákærin fer at gera álvara av "hóttan" síni og ákæra tey, sum eru skuld- sett. Vit hava ongan rætt at taka dagar imill- um, um tey skuldsettu eru sek ella ikki. Tað hava onnur heldur ikki. Kortini eru tað fjøl her og í Danmark, sum longu hava dømt hesi mongu skuldsettu sek. Hettakann ikki vera rætt. Grannskodarar, sakførarar, stjórar 00., sumbladid Oyggjatidindi nu gjøgnum fleiri år hevur jagstrað og pentað saman tær fúlastu lygusøgurnar um, verða ikki bert hongd út, tey verða bókstaviliga hongd. Eftir at hava verið útrópt svindlarar og brotsmenn á sjónskum stað í sama blað - verða tey so seinni á fjald- um stað "reinsað". Tó bert tey, sum hótta blaðið við sak, um tað ikki tekur orðini í seg aftur. STØDAN er tann, at tey flestu av teimum menniskjum, sum ár út og ár inn eru vorðin forfylgd og útspilt íhesum blað - og tey nýtast ikki at vera sakførari, grannskoðari, stjóri til tess - tey orka ikki at fara til politiid við mål- inum.Tey velja fyri frið skyld og fyri at sleppa undan persónligum útspillingum av familju og sínum næstu at látast sum einki. Men nettup tað ger, at tey verða ikki reinsað fyri grovu ákærurnar. Eftir stendur lesarin og spyr: tá skrivingin ikki varð víst aftur, má okkurt verða um tað. Við verandi dómum í huganum kann einimynda sær støduna, um bert ein brotpart- ur av teim av blaðnum ákærdu og dømdu høvdu stevnt. Vit funnust at donsku pressuni fyri ósakligu viðgerðina av Føroyum. Ein lesari, sum hevði verið fyri grovari útspilling í Oyggja- tíðindum, vendi sær til okkara og spurdi, hví vit íkki funnust at hesum blað. Til tað hava vit bert eitt at síga: fólk, sum kenna seg forfylgd og álopin av Oyggjatíðindum kunnumelda tað til løgregluna. Tad hava onnur gjørt við góðum úrslíti. Stevnið - brúkið lógina - eru tit fyri per- sónligari útspilling av hesum blað. Sostalurin Politisk neydtøka á ” prædikustólinum í gø Bústaður: Argjavegi 26 67. ÁRGANGUR Postadr.: Postsmoga 76 110 Tórshavn Telefax: 14720 Kristianskirkjuni Samstundis sum talið av fosturtøkum í Føroyum er minkandi, gera religiøsir fundamentalistar fosturtoku til sítt vápn, fyri at vinna sær politiskt vald. Herferðin er kvinnukúgandi, brot á mannarættindi og vanvirðing av lógum í okkara grannalondum. At almenna fólkakirkjan í Føroyum, nu er farin at taka undir við religiosu fanatik- arunum er undrunarvert og fær ein til, at umhugsa sín limaskap í fólkakirkjuni, skrivar Elin Lindenskov, býráðs- limur í Havn í „Sjónarmið“ í dag. Í seinastuni hava ymiskir religiøsir bólkar gjørt nógv burturúr spurninginum um fosturtøku í Føroyum. Spurningurin hevur verid lýstur, sum ein ræðumynd, men fær ta fatan at fost- urtøka verður framd dag- liga, at kvinnur brúka fost- urtøku sum fyribyrging, og tí ákæra hesir bólkar kvinn- una fyri at vera dráps- kvinnu. Herferðin gloymir at fortelja, at vit i Føroyum, ikki hava fría fosturtøku, ella at talið av fosturtøkum framdar í Føroyum er minkandi. I 1989 vóru 95 fostur- tókur framdar og í 1993 vóru 54. Um tað er reli- giøsa herferðin ímóti fost- urtøku, fólkaflytingin av landinum ella upplýsing um fyribyrging í samband við eyðkvæmis herferðina, sum er orsøkin til mink- andi talið av fosturtøkum, er sjálvandi ilt at gita um. men tað hevði verið áhuga- vert, um ein slík kanning bleiv gjørd. Herferðin lýsir bert spurningin um fosturtøku og ófédda barnið, einki upplýsandi um fyribyrging, eingin setur spurnartekin við, hví kvinnur taka fost- urtøku, eingin hugsar um ta ungu gentuna og henn- ara lív, um hon gerst við barn. Einastu ráð hon fær. er at ættleidingarmøgu- leikarnir eru góðir, um non ikki klárar at hava barnið sjálv, ella við øðrum orð- um; hon skal heldur verða „kleki mamma“, sum fram- leiðir børn til onnur. enn at taka fosturtøku. Hon skal fyri einhvønn pris, taka avleiðingarnar av síni ger og fullføra barnsburð- in. Tann neyðtikna kvinn- an, skal eisini taka avleið- ingarnar av brotsgerðini. og tað sama skal kvinnan ið fær staðfest, at fostrið hon ber, ikki klárar at liva eftir, at tað er føtt. Eitt er, at religiøsir fundamentalistar og reli- giøsir politiskir flokkar, gera seg til mótstøðubólkar í fosturtøku spurninginum, teir eru jå fundamenta- listar, og harvið ímóti øll- um, ið eftir teirra hugsan er ógudiligt. Men at kirkju- myndugleikarnir í Før- oyum nú geva herferðin hjá hesum bólkum, innivist í almennu fólkakirkjuni, er átaluvert og fær ein at um- hugsa sín limaskap í fólka- kirkjuni. Gudstænastan í Kristi- anskirkjum sunnudagin 10. november var beinleidis politisk propaganda frå Kristiliga Fólkaflokkinum og Niels Paula Danielsen. A prædikustólinum stóð fyrrverandi prestur í Nor- egi, Børre Knudsen. Boð- skapurin í prædikuni var tann sami, sum Kristiligi Keyp ella leiga | eitt solarium Fólkaflokkurin brúkti upp undir seinasta val, ein liður í herferðini ímóti fostur- tóku. Í prædiku síni skírði Børre Knudsen bæði før- oyskar og norskar kvinnur dråpskvinnur, eins og hann åkærdi Gro Harlem Brundtland fyri at dýrka avgudar og tveita mannalív fyri krokodillurnar Tað er ótrúligt at al- menna fólkakirkjan letur ein fyrrverandi prest úr Noregi prædika í kjóla og kraga. Hesin maður hevur mist sítt prestaembæti Børre Knudsen er í Noregi dømdur fyri misrøkjan av prestaembæti sínum, tí hann hevur brúkt ólógligan framferðarhátt í herferð síni ímóti fosturtøku. Hann hevur forða læknum í at røkja sítt arbeiði, sum norsk lóg áleggur teimum. Hann hevur gjørt seg inn á kvinnur, ið liggja á fødi- deildum og sent hóttanar- brøv til fólk. Í Noregi verð- ur dómurin samanborin 41 TLF: 15017 vid rasismu, 10 er brot å mannarættindi. Eg fari at heita á okkara kirkjumyndugleikar, um at ansa eftir hvørjum teir bjóða prædikustólin. Tí hetta er ikki bert ein háðan av kvinnum, men eisini av myndugleikunum í okkara grannatjóð. Eg fari eisini at heta á Sjónvarp Føroya, um ikki at leypa å leistum, bert tí at ein ávísur prestur í Klaksvík hevur biðið um tíð til at senda politiskt val- propaganda beinleiðis úr kirkjuni. Slík politisk neyð- tøka eigur ikki at góðtak- ast, hóast ávísir bólkar halda hetta vera í fínasta lagi. eins og tey eisini halda at kvinnan skal góðtaka at eiga barn, eftir at vera neyðtikin Elin Lindenskov ESSALÁG 13 100 TÓRSHAVN