fríggjadagur 23. desember 1994síða 8

Familjan skal búgva trý ár í Japan Ein iløga í f tíðina Einar og Birgit Johansen hava í eitt knapt ár búð í Japan, har hann arbeiðir við at selja fisk. Tey eru nú komin heim í nakrar dagar at halda jól, og vit hava biðið tey greitt eitt sindur frá tí, tey uppliva í Japan Fyri átta árum síðani var Einar Johansen í Japan, har hann arbeiddi í eini japanskari = fiskasølufyri- tóku, og lærdi seg japanskt. Síðani tá hevur hann m.a. arbeitt í Hollandi í trý ár, og í Danmark í tvey ár. Men fyri einum knøppum ári síðani fór hann aftur til Japans. Hann hitti ein japanara hann kendi, sum beyð honum arbeiði í eini dan- skari fyritøku í Japan - og endin var at hann fór yvir aftur saman við allari familjuni - konuni Birgit og børnunum Jacob og Krist- inu, sum eru åvikavist fimm og eilt år. Vaksandi búskapir Fyritøkan, Einar nú arbeiðir fyri, hevur selt útlenskt kjøt í Japan, men før fyri einum åri sidani undir eisini at selja fisk - og tað var i hesum sambandi, at Einar fekk møguleikan. - Vit keypa fisk úr at kalla øllum Europa, greiðir hann frå. Ur Føroyum keypa vit m.a. rækjur, laks, svart- kalva, makrel og sild. Uppgåvan hjå Einari er so at selja tann innflutta fiskin - og tad er ikki bara i Japan. Hann ferðast runt til kundar í øllum fjarðeystri at selja. Tað, sum ger hetta til eitt serliga spennandi arbeiði, er, at har eru nógvir og skjótt vaksandi marknaðir. - Tað er ongastaðni í heiminum so nógvur og skjótur búskaparligur vøks- tur sum í londunum har um leiðir, greiðir hann frá. Tað er eingin ivi um, at har eri fleiri nýggj, små "Japan" á veg. Og tað er sera spenn- andi at vera har og uppliva hendan útvikling. Long arbeiðstíð Men arbeiðið er eisini strævið! Tað er nógv ferðing, og tá hann er í Tok- yo er hann ofta ikki við hús fyrr enn tað er farið av mid- nátt. - Tíðarmunurin millum Europa og Japan ger, at vit ofta mugu arbeiða seint um kveldið - og harafturat skulu vit ofta út at tosa við kundar okkara um kvoldið. Yvirfyltur býur Men eisini hjá Birgit er tað strævið, hóast hon ikki arbeiðir. - Tað at búgva í einum so annarleiðis landi, og ikki skilja eitt orð av hvat nakar sigur, ger, at ein mangan kennir seg isoleraðan. Bara tað at fara at keypa inn er trupult, tí eingin skilir eitt orð av enskum. - Harafturat er Tokyo ein bæði yvirfyltur og "stress- aður" býur. Tað er so trongt, atein sum ikki er vanur við tílíkt næstan kann fáa klaus- trofobi av tí, sigur hon. Í Tokyo búgva 12 milli- ónir fólk - men hvønn dag kemur so nógv arbeiðsfólk inn til býin, at fólkatalið fer heilt upp ímóti teimum 30 milliónunum, greiða tey frá. Men Birgit hevur nógv samband við aðrar norð- búgvar - serliga danir - sum búgva har, og tey eru altíð hjálpsom. - Av tí at ein er so langt burturi, og alt er so fremm- ant, er samanhaldið millum norðbúgvarnar sera gott, sigur hon. Annarleiðis mentan Men tað er ikki bara tær ytru umstødurnar, sum eru annarleiðis. Japansk men- tan og atferð er eisini sera ólík tí, vit kenna í Europa. - Japanarar eru perfektio- nistar. Alt teirra lív er skipað í fastar rammur. Tey gera ongantíð nakað, sum ikki er fyriskipað. Sjálvt tá tey taka sær av løttum, fara í býin ella tílíkt, so hava tey frammanundan gjørt sær heilt greitt, hvussu nógva tíð tey til dómis skulu nýta til tað. Hóast tey mest koma saman við norðbúgvum, eru Einar og Birgit eisini við- hvort og vitja japansk fólk - og er tað uppá sama máta: Tey koma klokkan tað og tað, og fara klokkan tað og tað - júst soleiðis, sum av- talað er frammanundan. - Hóast eg havi búð har í langa tíð tilsamans, havi eg enn ongantíð upplivað, at eitt tok t.d. ikki er komið til tíðina. Tað er óhugsandi, at tílíkt ikki er heilt í ordan, sigur Einar. Tað kann vera strævið at búgva í Tokyo - men tey eru samd um, at tey eisini læra nógv av ti. Mynd: Kalmar Alt ber til Tað er eisini vanligt í Japan, at tær stóru fyritøk- urnar næstan "eiga" síni arbeiðsfólk. - Arbeiðsfólkið hevur eina kontrakt við fyritøk- una, sum ger, at fyritøkan ieggur nærum alt teirra lív tl rættis: Hon avger arbeiðsstað og -tíð, hon letur tey búgva í húsum hjá fyritøkuni, og leggur enntá frítíðina hjá teimum til rættis. Og hóast hetta sjálvandi avmarkar tað persónliga frælsið, so tryggjar tað fólki so góð materiel kor, at fá tora at siga tað frá sær, eru tey fyrst eru komin inn í hesa skipan. Tey góðtaka sítt pláss í samfelagnum, og góðtaka, at tað eru onnur, sum taka avgerðirnar. Alt ber til Hesin mentalitetur, har effektivitetur hevur so nógv at siga, hevur skapt eitt teknologiskt og materielt sera framkomið samfelag. - Tað er næstan ikki tað ting, sum ikki letur seg gera í Japan, siga tey, og nevna sum dómi, at hevur tú hug at standa á skíum um summ- arið, so er bara at fara í eina innandura skihøll. Har eru fleiri 100 metra langir banar við kunstigum kava... Heim um eini 2 ár Spurd hvussu leingi tey ætla sær at verða verandi í Japan, siga tey, at tey væntandi koma heim aftur til Danmarkar ella - um tað ber til - Føroya um eini 2-3 år. Jacob er fimm åra gamal nú, og tey ætla sær heim- aftur áðrenn hann fer í skúla. Hann gongur í løtuni í einum altjóða barnagarð, har enskt verður tosað. Læra ein hóp Birgit og Einar eru samd um, at tey fáa ein hóp burturúr at búgva í Japan. Hjá Einari eru tað sjálvandi fyrst og fremst tær royndir, hann hann fær í sínum arbeiði. - Tað eru ikki nógv sum kennaso væltil marknaðin í fjarðeysui, umframtatduga japanskt, sigur hann. Tí er lítil ivi um, at hesar royndir fara at geva mær góðar arbeidsmøgulcikar seinni. Ein kann siga, at hetta er ein fløga í framtíðina. Men eisini Birgit heldur LEIG fyri BERT Tíðindablaðið Jacob og Kristina, sum saman við foreldrunum eru komin heilt úr Japan at halda jól i Føroyum Mynd: Kalmar seg fáa nógv burturúr. Hon starvaðist sum sjúkrasystir á einum psykia- triskum pleygiheimi áðr- enn tey fóru, og í Japan hevur hon, gjøgnum ymis- kar fekagsskapir, møgu- leika fyri at seta seg meiri inn í ymiskt, sum hevur við hennara fak at gera, greiðir hon frá. Og tá tey fara yviraftur eftir jól, fer hon eisini at ganga til japanskt. - Men bara tað at búgva í einum so annarleiðis landi og eini so annarleiðis men- tan er nakað ein lærir av, leggur hon afturat. S-5- SJÓNVARP ella VIDEO v/ Guttorm Mortensen, Lýðarsvegur 15 SØLA-UMVÆLINGAR — LEIGA