týsdagur 3. januar 1995síða 3

4 fíðindablaðið SX" || Nr. 1 — 3. JANUAR 1995 Aldurs- og kynsbýtið á arbeiðsleysum. Kvinnur vinstrumegin. Mynd Hagstovan Fulltíðararbeiðsleys við útgjaldi, pr. 16.12.94, %-býti Flest arbeiðsleys : Yngri kvinnur og eldri menn Í aldursbålkinum millum 25 og 34 år eru tað serliga kvinnurnar, sum ganga arbeiðsleysar. Hinvegin eru flestu teirra millum 55 45-54 | 35-44 | 25-34 - og 66 menn, sum eru arheiðsleysir Av teimum 2460 fólkunum, sum beint fyri jól fingu útgjald frá Arbeiðsloysis tryggingini, vóru at kalla eins nógvar kvinnur sum menn. Væl at merkja, tá vit sum fáa ískoyusstuðul, er eitt sindur størri nú enn tað var fyri einum ånd síðani. Í dag eru tey 1132 í mun til 948 fyri einum án síðani ertað 15 prosent. Vágoygg in heggur uppi á 17 prosent um. Tað ger Suðuroyggin eisim, og á Sandoynni er arbeiðsloysið IS prosent tor.- A tabbamyndini, sum Hagstovan hevur gjørt sæst hvussu vmiskt arbeiðsloysið er í teimum vrusku plåssunum i -15 -10 -5 0 5 10 IS landinum taka allar aldursbólkar und Nakrar bygðir | 1 ir einum. Men fara vit at: fingast fyri Arbeiðsloysi* í kommununum pr. 16. des. 1994, í % av fólkatali** býta tey arbeiðsleysu upp í Arbeiðsloysið er slør í as - aldursbólkar. sum Hag- ávísum landspørtum og om i i€ | : stovan hevur gjørt fyn okk bygdum enn aðrastaðni að Vang hútiðararbeiðsleys. tey á fsaawrkum umroknað dl fulltð og tey uttan utgjakt um sæst, at rættiliga stórur Ringast fyri er Funningur ” | % av tdikatainum 16-66 ár í hvor kommunu pr. 31.12.1993 munur er í kynsbyunum Harliggurarbeiðsloysiðum — 46 Í akdursbólkinum 25 ul 34 = 37 prosent I hesum endan- Í år, eru nógv flestar kvinnur = um liggja eisini Sunds- og „> millum tey fulltidarar- Nólsoyar Kommuna við ” beiðsleysu, mentávitkoma — åvikavist 33 og 29 prosenta til aldursbólkin SS til 66 år, = arbeiðsloysi <3 eru nógv flein menn enn Í teimum ymisku økjun- > kvinnur. sum eru arbeiðs- = um av landinum er arbeiðs- 20 leysir loysið í letum soleðis: ; Færri arbeidsleys Annars er talið á teimum arbeiðsleysu rættiliga nógv minkað seinasta árið. Talið á fulltíðarabeiðsleysum, uttan tey á fiskavirkjum, var í desember 2460 í mun ul 3998 eitt ár frammanundan Talið á teimum, sum ar beiða á fiskavirkjum, og Klaksvíkarøkið 13 prosent, Norðoyar annars 12 pro- sent Norðan partur av Eysturoynni er mynandi vern fyri enn syðri. Í norð- ari parti er arbeiðsloysið 24 prosent og í syðra 16 pro- sent Í Havn og á Argjum er ar- beiðsloysið níggju prosent, men í Streymoynni annars VISTI TÚ kn —“ attáið talan er um »promille«, verður meint við hvussu nógv alkohol er í blóðinum? VISTI TÚ HETTA — um koyring og rúsdrekka? at lítil og løtt fólk verða lættari åvirkad av rúsdrekka enn stór og tung fólk, hóast sama negd verður drukkin. Hetta tí at alkoholinnihaldið verður størri í mun til kroppin 16-24 - attáiðtalan er um »alkoholprosent«, verður meint vid nøgdina av reinum alkoholi i rúsdrekkanum? (t.d. 42% alkohol, restin vatn og smakkievni) at verður tú tíkin at koyra bil við 0,8 til 1,2 promille av alkoholi i blóðinum. missir tu koyrikortið og fært bót? (promillukoyring) at verður tú tíkin at koyra bil við 1,2 promille av alkoholi í blóðinum, missir tú koyrikortid, fært bót og skalt inn at síta? (rúsdrekkakoyring) at koyrir tú bil og kemur tær í óhapp, kanst tú fáa revsing, hevur tú bert lítla nøgd av alkoholi í blóðinum? at livurin, ið altid arbeiðir við somu ferð, niðurbrýtur alkoholid, sum er komið inn í kroppin? at livurin hjá miðalfólki (70 kg) megnar at beina fyri uml. 7 g av alkoholi um tíman? at livurin hjá fólki í miðal megnar at minka um alkoholinnihaldið í kroppinum vid 0,15 promille um tíman? (Hetta kann tó vera sera ymiskt millum fólk, ur 0,1 til 0,25 promille) at tad tekur 1'/2 tima at beina fyri alkoholinnihaldinum í einum føroyskum lítlum“, sum inniheldur uml. 10 g av alkoholi? at ein foroyskur -lítil< er uml: 25 mi av snapsi — ein fløska av t.d »Vedri«/»Silvur«, — ella eitt glas av víni? at tú verður bert edrúur av at lata tíðina ganga og bíða, meðan livurin ger arbeiði sítt? at tú verður ikki skjótari edrúur av at renna, fara í sauna ella brúsubað drekka nógv kaffi, tiansheldur bert við at fáa sær ein blund? — atkonufólk verða lættari åvirkad av rúsdrekka enn mannfólk, hóast tey vita tað sama. Orsekin er, at konufólk hava meiri feitt í kroppinum enn mannfólk og alkohol loysist ikki so væl upp í fiti? — at alkoholpromillan í blóðinum hjá einum, sum drekkur niður í tóman maga, verður størri, enn tann hjá einum, sum drekkur og hevur etið ella samstundis etur, hóast sama nøgd verður drukkin? — at alkohol minkar um evnini at síggja í náttarmyrkri? — atalkohol minkar um evnini at síggja til síðurnar? - at alkohol minkar um evnini at reagera skjótt, t.d. at bremsa? — at alkohol ger, at fólk fáa trupulleikar av at skilja millum grønt og reytt? - atsambært kanning hava 17% av føroyingum onkuntid koyrt bil åvirkad x Eee? (Sama kanning í Finnlandi, Noregi og Svøriki gav úrslitið %) — at meginparturin av teimum ålvarsligu ferðsluvanlukkunum eru orsakaðar av rúsdrekka? — atmeginparturin av teimum, sum verða handtikin fyri at koyra ávirkað av rúsdrekka. verða tíkin um næturnar í vikuskiftunum? fi Ráðið fyri Ferðslutrygd KELDUR: H D Joensen -Rúseitur, turvelvandi drøgg- 1987 Jørgen Green »Hvad ved vi om alkohol?= 1992 Føroya Løgting -Ferðslulógin- 1988 Kanmng hiá Narkotka- og Rúsdrekkaráðnum A —Á—Á—Á——"———— 5