týsdagur 3. januar 1995síða 10

Nr. 1 — 3. JANUAR 1995 við innliti og útsýni. Hóast framkomið vinnuliv var eis im aðrastaðni í landinum, ikki minst í Suðuroy, so mátti tað vera nåturligt, at hevuðsstaður landsins kundi vera tryggur hjá skipum, sum komu og fóru. Talan var ikki bara um fiskiskip; frá um 1860 høvdu stór skip siglt upp á Havnina, bæði segl- og dampskútur tær, sum runnu bæði við damp og segl- og damp skútur og so tær, sum runnu bæði við damp og segl. Og sum tað skilst av bókini, so var eisini havna og so bygging aðrastaðni í Fer oyum krøkt uppí havnar byggingina í Tórshavn. Ein má so spyrja: Hvussu skildi ein hevuðsstaður í einum havlandi í nýggjum tíðum klára seg uttan eina hampu liga havn? Tað bar sjálvsagt ikki til Men hóast undirtittilin, so er bók Mikkjals Helmsdals eitt verk, sum viðgerð og umfatar so nógv meira enn sjálva havnina i Torshavn lí, sum hann formálinum „Ja, kanska er so væl vart, at Tór hevði fingið aðra havn enn vågirnar her i Sudurstreymoy, um Nóls sigur Í oyggin ikki var ul. Men alt hevur sína tíð; tann dagur kom, tá ið Nóls oyggin gav, ikki kendist nóg god. Er undur í, ti handilin gjørdist fríur, vaks skipafloun, sum hoyrdi heima í Havn. støðugt vid í verjan. síðan miðal einum skipi um árið Nólsoyggin var ikki longur nóg góð verja fyri Havnarvåg. Vårharra hexði gjørt sitt. Nú máttu havnar menn, ella heldur føroyingar sum heild, leggja sítt afturat Málið um at beta um havnarvidurskiftim í Tårs havn var frammi longu i [890-årunum. Men málið um at:vejra vágirnar byrjaði. tå ið býarstýnð í 1901 bað lagmálaráðið um at fáa ein havnakønan verkfræðing at kanna havnarvidurskiftin men Henblik paa Havne … Ho Hun feet « nad ' * | anlæg. og Oversigt over Ud gifterne ved saadanne An læg”. Hugsað var nú um ein mola ut ur Skansatanga Í 1908 kom fyri tingið „Tegning og Overslag” Hetta var stór byggiætlan, og hon umfataði mola úr Skansatanga og vestur móti Vidarnesgrynnuni. Sum rit høvundurin skrivar: „Havn armonnum var beinanvegin greitt, at hesin molin var hann, teir vildu hava. „Men ikki fyrr enn í 1922 kundi molabyggingin byrja, og ikki fyrr enn í 1973 var molin komin út á Viðarnes grynnuna. Um stigini í hesi útbygging og allar grund irnar aftan fyri hetta drúgva mál er nágreiniliga greitt frá í bókini Bókin er nógv meira enn em søga um ta bygdu Tórshavnar Havn. Tórshavn var eisini havn fyrr en tá Rithøvundunn fer aftur til ta gomlu tíðina, tá ið Havnin var ungstaður og handils staður. Eisini eru vidgjørd tey viðurskifti, sum høvdu samband við tey politisku vidurskiftim millum Føroyar Føroya og Danmarkar. Í partinum, sum eitur „Nýggjara tíðin“ eru ikki minst åhugaverd kap tim „Rybergshandilin“ „Frá Rybergshandlinum til frihandilin” og „Frá frihand ilsbyrjan ul aldamótið“ Men hesir kapitlar um ta eldru søguna hanga ikki leysir. Teir stýra allir inn í høvudsegnå um havnina í Tórshavn í partinum, sum eitur „Tjúgunda øldin”, verður hevuðsspurningurin vidgjørdur í nógvum saman hangum og frá nógvum vinklum. Mett verður eisini um tað polytekniskt skila góða í teimum mongu uppskotunum frá serfrød ngum . Her er nthøvundurin sum verkfræðingur kritiskur, og tað gevur frásegunm lín I d. meung rætta ella skema í at gera og Noregs og hansara av tí bryggju vestaru megin Eystaruvág út móti linga nes: við ongum bak- ella tíðindablaðið upplandi fyri at fáa samband við Rasmusarbrúgv! — ein hugsan, sum mátti bera í sær, at tað mesta av segum á Reyninum mátti spreingjast burtur og við teir teknisku fylgju, at eingin lívd var eftir til hesa havn. Tað heyði ein civiliseradur verkfrødingur sum Mikkjal Helmsdal 3 funnið uppá. Tann virðing. hann altíð í embæti sínum hevur havt fyri søguni, er øllum kunnug frá teim stóðu, sum stovnur hansara hevði, tá ið hann í vanligum arbeiði rendi seg fram á hagartil ókend søgulig forn virði. Har varð einki dult, sorlað og oyðilagt, men alty umgingið við nationalari tign. hóast hetta kostaði staða er Tað bar Ein sovorðin ikk: altíð so givin til onga persónliga stóðu at vilja hava til tess at:tekkjast Tak td. ta syrgiligu søguna í bókini um hin danska verkfrødingin, sum til tess at tæna politikarum fekk yvirmann sin at fara frå, men sum sjálvur fall, tí allir eftir tað skiltu, at hann ikki var álítandi. Ella amtmannin Rytter, sum vígdi manndómsár síni at forða fyn ellum føroyskum framburði í Førovum noyddist helst fyri at bjarga embætislívi viðmæla eitt verkfræðinga uppskot um Hann sínum at Tórshavnar Havn, sum hann sjálvur alla tíðina heyði verið ímóti Hetta eru áhugaverdar hug leiðingar hjá bætismanni, einum em sum sjålvur helst alla tíðina mátti ansa efur sínum egna yrkisliga Integriteti Søgan um Tørshavnar Havn er ein long søga. Hon sigur eisini eitt sindur um, hvat føroyingar høvdu at siga. hóast teir høvdu eina meining um hetta mál. Teir flestu havnarmenn og løgtingsmenn tordu; aðrir tordu ikki Men teir, sum tordu, teir vunnu at enda. Og meira enn hálvthundrað ár eftir, at menn vóru farnir at tala yum havnarætlanir í Tórshavn. stóð , sum hon stendur í dag ikki sum statshavn, men sum kommunal havn. Valið millum hesar stødur var eitt tjóðskaparligt val Tad sigur eitt sindur um víddina. at í bókini eru nevndir fleiri enn hundrað persónar. Av teim um eru myndir av næstan hundrað, við virðismiklum timm upplýsingum um arnar virkisleiðarar, sum høvdu samband við persón Eisini virki og havnina fáa nógv pláss. Harumframt eru um hundrað tíðarmyndir í ymiskum samanhane Bók Mikkjals Helmsdals er ein vandaliga laðaður varði um alt hetta stóra mål,hon umræður, við greiðum slóðum aftureftir Eingin kann ivast i, at tað er verkfrødingur sum veit nógv ella aalt un tilikar fakligar spurningar og avbjóðingar sum havna- og em lærdur vegabygging, ið hevur skrivað hetta verk. Tann stnngenta og logiska við gerðin og uppbyggingin let ur ongan vera í iva Eisini målsliga sømir hetta verk seg einum før oyskum tekniskum embæt troytti Føroya land til tað góða ikki minni, enn havnarmenn brovttu Ismann! Havnarvåg Hetta må av bók. áhuga hjá øllum tøroyingun sonnum vera ein sum hevur 11 Vit eru aftur i Indiski stórmeistarin hevur júst spælt sín ridd ara frá e4 ul d2 við dupulthóttanini 31. — Rixb3 og 31 Fxg2+ og mát! Tað sær avgerandi út og Ljubojevic, sum hev ur hugsað seg í álvar sama tíðneyð, helt iva leyst eisini at hann var meint raktur av riddara leikinum, tí hann leiku 31. FgS, ið ikki er nóg góð verja. Tað verjir móu máthóttanini á g2 og hóttir sjálvur við at seta mát við 32. Fxh6+! Fxh6 33. Råxh6+ og mát Bispurin á d4 er mað urin, ið ger at hetta letur seg gera, og tí má hann burtur Anand leikti síðani 31 , Roxd4+ og vann talv ið eftir 32. cxd4, Rixb3 og harvið hevur indar in»tveir klænar fyri ein tjúkkan.< 33. d5, Róek 34 Róxc84, Fxe8 35. Fed Fa8 liðneyðin tær »LJU- BO“ at síggja REMIS (javnleik) við ævigum skáki, men tað er fata morgana (hvervisjón) gxh6 37. Fxh6+, Kg8 38. Fg5+, KbR 39. Fh6+, Kc8 — og tapu neydars Ljubojevic upp á tid. Eftir talvið kundi Bent Larsen, sum var fråsøgu- maður í sambandi vid kappingina í Buenos Aires, fortelja Ljubo- jevic hvat ið hann átti at havt leikað Rætt leikurin til stødumyndina var sjålv- andi 31. BdS!! Svartur kann ikki taka við frúnni, ti so leikar hvítur 32. Réxh6+ mát og roynir hann 31 RóxdS er hvítur bara heilt og leikar 32 I xd5 Mcn rætt skal vera rætt. Dúrfeld, talvskriv arin hjá danska dagblað num Informauon, leggur afturatatLjubojevic var í Hårstu tiOm vo cool be Vit gera gamla gólvið sum nytt Vit pussa, slípa, reinsa, polera, bona, lúta og leggja ØLL SLØG AV GÓLVUM Gólvtænastan Skemmingsgota19 Tlf. 18875 - 88875 Tórshavn Fax. 18809 Okeypis tilboð og vegleiðing verða givin.