fríggjadagur 10. februar 1995síða 19

Nr. 29 -10. FEBRUAR 1995 tíðindablaðið > 11" 19 r. - — —————————— A ————ividWwWew Bjørn á Heygum fanst í Dimmalætting at John Smith í sambandi við, at hesin hevur spurt um nakar kann gykla sær eina kapitalismu, ið virkar sambart moralskum og etiskum mátum. Bjørn á Heygum heldur, at hetta er nakað sum má standa fyri John Smith s egnu rokning. Í hesi greinini um stóðuna í dag verður spurningurin tikin fram aftur og spurt kann verða, um alt nú ruggar so rætt? Eitt samstarv við stjórnina hexði verið logiski vegurin at ukid í stríðnum mótvegis Fíggjarefurlit- inum/Den danske Bank og teknokratiska partinum av stjórnini, heldur enn hetta heimfaðisliga ultimativa kravið um eina dómara- kanning, sum í fyrstu atløgu troðkar føroyingar út av Christiansborg og síðan, um tað eydnast donsku andstøduni at:fáa hesa ólukku kanning, kemur at leggja stórar partar av bæði danska og føroyska samfelagnum lamið fleiri ár fram, tá allir okkara stóru recllu trupulleikar, av nýggjum vera f;aldir í mediu- skapaðum Heygadrangstokum. Skulu Førovar bjargast so skal tað vera nú, ikki um 5 ella 7 år, tí tá er einki eftir at bjarga! Vit koma onga leið við at senda ultimativt orðað notatir hver ul annan! Ikki av feunum! Tingsamtyktin i "Gidslernes hus” var ein åbyrgdarleys gerð!! IMF POLITIKKUR Tað er IMF, saman vid fleirtjóða feløgunum og al- tjóða bankunum fyrr at takka, at heimsins fátæku fólk og tjóðir gerast enn fátækari og at teirra stóða gerst enn meira vónleys. Um vit ikki kenna svidan enn, í sama mun, so er í princippinum talan um eina líknandi stóðu her hjá okkum og hetta nívur bæði til sálar og til líkams. Rentan, (tå er alt annað ikki talt við), men einans tann vanliga rentan, ið hesar omanfyri neyndu fyrtøkur taka "heim" úr heimsins armastu londum, er í faroyskum krónum, 600 000 milliónir ella 600 milliardir krónur um árið!- Okkara 500 milliónir kunnu so leggjast omani. Heim í hesum sambandi er: Heim til OECD londini: "Heimsins ríku“ Hvert eitt tað einasta barn og vaksið fólk í hesum ok- kara ríku londum fær sostatt 600 krónur um árið beinleiðis úr munninum á hesum heimsins sveltandi menniskjum, og tað er m.a. eisini ti, at:tey svelta! Og kann ein spyrja: Er tað ti, at vit hava ráð til at kalla okkum kristin? I øllum fórum er tað ikki so trupult at:síggja, hvat hetta má enda við! SKEIVA BYTIÐ GERST STØÐUGT MEIRA SKEIVT Heimsins ríkastu 10 procentini av fólki brúka helvuina (48 pct) av heimsins inntøkum Tey ríkastu 20 procentini brúka tveir triðjapartar (68 pct.) av inntøkunum, meðan tev armastu 20 procentini skulu klåra seg vid tveir hundrað- partar ( 1,9 pct) av øllum ti sum heimsbúskapurin kastar av sær! Sagt å ein eitt sindur annan hátt: So brúka vit í Vestureuropa, Norður- amerika (USA Canada), Japan, Australien og New Zealandi nærum triggjar fjórðingar (70 pct.) av øllum ti, id heimurin forvinnur, meðan seinast knappi tridingurin (30 pct.), verður "latin ul og skal nøkta tørvin hjá teim útstoyttu 80 procentunum, ið so løgid tað kann ljóða eisim eru av mannaætt GLOBALT: EIN TIÐARSTILLAÐ BUMBA VIÐ IMF FJUSI Viljandi at leggjå eina heimsumfatandi strategi og byggja upp so óhugnaligt stórar eiturstrongdar, soc10p0- litiskar spenningar, kunnu hesir stovnar ikki gera uttan, at neyðuga vápna- megin og viljin til at drepa, er so stórur partur av hesi strategi, at:teir kenna seg sannførdar um at kunna halda meira enn tnmum fjórðingum av mannaættini innan eima globala girðing, har bert einstakir sjálvmorðsterror- istar sleppa gjøgnum girðingarnar Hettar seinna er tá ein froknað risiko. TEYRIKU RIKARI TEY FATÆKU FATÆKARI Sjålvt um heimurin er vorðin ríkari, so eru tey fátækastu londini blivin enn fátækari, meðan tey ríku eru blivin ennú ríkari. Umframt so er reallønin hjá lønarstættunum minkad og keypiorkan av hesum åvum lækkad. Peningaliga sæd er talan um ein øvugt virkandi solidaritet: Peningur og ressoursir verða flutt úr teim fátæku. til tey ríku londini" Afturat øllum hesum kem- ur so hetta at Heimsbankin og IMF krevja sokallaðar bygnadarullagingar- broytingar: T.v.s. skerjing á utbugvingarøkinum og øllum socialum vælferð- arskipanum HUNGUR OG NEYÐ Hesin poliukkur hevur skapað og skapar svongd, neyð, socialan og politusk- an ófrið, ójavna, niður- binding, umhvørvistyning, strid, krigg og rødir av flotarfólkið Alt tílíkt, ið ålvarsliga økir um vandan heimsfelags- skapurin er komin í! VERKAFÓLK OG SKULD 3 ' HEIMSINS Nakrar av niðurstøðunum í hesi greinini eru úr samandrátu í danska blaðnum "Fagbladet" av bókini: "Verkafólk og skuld 3 heimsins". Tað er Arbeiðarargrslunnar Altjóða Forum, AIF, ið beint nú hevur latið geva bókina út Upprunaliga var tað ICEF, altjóða Kemi- og Orku arbeiðara- felagsskapurin, ið hevur givið út bókina. SID er limur í hesum felagsskapi. Tað er við ynskinum um at seta fokus á tann fíggarliga og socialt órættvísa heimin, soleidis at:tað verður skapað eitt grundarlag fyri at broyta gongdina í heiminum. IKKI LIV LAGAÐ UTTAN BROYTINGAR Verður tað hugt eftir talinum av etniskum kon- fliktum og flóttarfólka- streymunum so er greitt, at støðugt fleiri lond eru farin fullkomuliga í sorl socialt. Stundin er komin til ein nýggjan heimsumfatandi socialan og økonomiskan politik. Utan ein sovornan er heiminum ikki lív lagað! Skal tað ikki ganga heilt galið, megu heilt funda- mentalar broyungar fremjast. SKIPAD SYSTEMATISK FYDRÆNING Altjóða valutafondunin IMF, Heimsbankin, fleir- tjóðafelggini og altjóða bankarnir megu steðga teirra systematisku og skipadu ræning av hesum heimsins fátæku londum og fólkunum har búleikast. Heimsins ríku lond skulu sannførast um, at tey megu liva upp til settu ST krøv- im um menning, heldur enn at minka um ta sindri, ið annars verður gjørt. Tað er symtomauskt at:tað einamest er í heimsins ríkasta landi USA, at raddirnar nú ljóða harðast móti menningarultøkum ST í triðja heiminum. MARKNAÐIR LATAST UPP Riku londini megu lata upp | sínar marknaðir fyri teim verum, sum fátæki heimurin framleiðir, men fyri at sleppa undan soci- alum ójavna eiga tað at verða sett krøv um socialar klausulir og um at faklig og onnur demokratisk rættindi verda vird. Handilsvidurskiftini mil- lum tey ríku og tey fátæku megu broytast. Ein loysn á skuldarbyrðuni eigur at verða tvungin í gjøgnum á ein hátt, soleiðis at altjóða bankar, IMF og Heimsbankin skulu lora sera nógv. SKAL BROYTAST Oyðileggjandi lånipolitik- kurin og bygnadartillag- ingarbroyungarnar, sum IMF og Heimsbankin standa fyri skulu broytast radikalt! ST TOPPFUNDUR I KFYPMANNAHAVN I vár verður socialt topp- fundur ST's í Keypmanna- havn. Hesin fundur verður mettur at kunna gerast grundarlagið fyri tí, ið er neyðugt til tess at broyta heimsins menningar- strategi, har strembanin eftir peningi verður avloyst av einum miðvísum arbeiði fram móti sømuligum korum og vælferð menniskjans í breiðari týdningi. IMF KREPPAN I FOROYUM Tað er ein ræðandi máttur, hesir, heimsins tvørturum landamørk, arbeiðandi pe- ningapugarar hava! At hugsa sær, her komu triggir mans og øll okkara ulvera varð broytt efur einum bili Í hvønn mun stødan í Føroyum kann sammetast við teir ræðuleikar, ið ráða í sokallada 3 heiminum er ilt at gera sær nakrað rætta mynd av, men eitt eigur at verða gjørt í sambandi við tann komandi stórfundin í Keypmannahavn. Eitt føroyskt umboð átti at greitt fundinum frá hvussu tað kennist at:fáa nakrar okkum óviðkomandi, anonymar verur, inn á okkum og hvussu John Smith skrivar eyðmyýkjandi fullkomuliga kensluleyst og kyniskt teir skóru okkum oll yvir ein kamb og raktu okkum st náðileyst intimt! Hetta umboð kundi greitt frå, at sjálv forureyun fyri kapitalismu og mark nadarbuskapi Neyðuga kravi um stødugan vøkstur! - hvussu hetta hevur verid tann mekanisman, ið fekk okkum at fortreing- ja okkara egnu fortreytir fyri framhaldandi at kunna búleikast í Foroyum: HVUSSU JAGSTRANIN EFTIR RENTUM OG AVDRATTUM NU MO- TI ENDANUM HEVUR TYNT OKKARA GRUNNAR, OG SKATT LIVSUMSTØDURNAR I LIVSINS VØGGU. STADFESTING Um ikki annad so kundi hetta verið við ul at staðfest at IMF og Heims- bankin eru ikki partar av hesum heimi! Men andlitsleysir búskaparterroristar, ið nýta allan heimin sum vigvøll! Føroyar og føroyagrun- nurin er í heimshepi, ert lítið avmarkað øki0. Tað er av hesu orsøk eitt oki, id tað er gjørligt at yvirskoða. Tað er gjørligt at framtíðarfesta eina gongd, ið tað eru allar orsøkir til at vóna fer ikki at breiða seg ul onnur oki í heiminum, ella enn verri "Fer at gerast heimsum- fatandi”. I Føroyum ber til at kort- leggja bæði orsøkir og árin. Tí ræður um at venda heimsins eygum hendavegin. Tað er lívsneyðugt, at hesir heimsins deplar til mátt, vitan og veldi fáa hetta høvi til at skoða hvussu rædandi skeivt tað kemur at ganga, um teir ikki taka og rakna við, um somu tíð sum Vestur- heimski borgarin byrjar at kenna sær ábyrgd av, at mannaætuni verður liv og umstødur ul liv lagað. SUM FRENSAR I FOSTU-EITT MARKERINGSRES! Til hin Vesturheimska borgaraskapin hoyra eisini vit. Kenna vit ábyrgd av ti, ið hendir ella siga vit bert Tað munnu tcir/tey um! Tann 8. nov í ár fara tað at vera gingin seks år, ið eru søplad burtur til svarta onga nyttu. Vit eru hesa longu tíð (1 ár longri enn 2' heimsbardagt) fet fyri fet eru sokkin longur og longur niður í eitt dýpi av hapisleysum vónloysi, har måtturin í y0dini er vorin ein håsur tosti, ið hevur verið/verður røktadur av einari fyrilitaleysari svølgjan í og svørjan til eima skjótt altfevnandi paranoia. Vit (eg sjálvur einki undantak) hava í 2190 dagar (og nætur) sid og stært efur nøkrum evnaloysingum, 13 eins og frensar í føstu hava gimað alla sína orku inn á skýggjan í SvF ul tess at markera seg: Við ikki nøkrum sum helst! Hugsa sær 2190 dagar ævugt mistir - og hildið verður fram! Afturlítandi at mínum egnu avrikum so er hetta mest ørkusleysa tómgongdin eg nakrantid havt upplivad, hugsa sær fleiri ár fann og tað einasta, ið er komið av skafti eru nakrar líu verdar greinar, ið eingin hirðir so frægt sum at finnast at. Hvat er hetta sum hent er? Fara vit ongantíð aftur at finna okkum sjálvi? j.smith Keldur: Arbejdere og den 3. verdens gæld, Arbejder- bevægelsens Internatio- nale Forum AIF og SiD Erik Hoffmeyer Dimmalætung Sosialurin AFLYSNING af TVANGSAUKTION Tvangsauktion over ej- endommen matr. nr. 30 g. Søldartirdi, beliggende Soldarfjørður, (AS 386/ 94), berammet til torsdag den 23. februar 1995, kl. 10.30 aflyses herved Færøernes fogedret, den 08.02.95 Henrik Engell Rhod dím