hósdagur 23. februar 1995síða 2

TAÐ vóru døpur tel fyri javnadarflokkin, sjón varpið bordreiddi við tyskvøldid. Afturgongdin stendur við og versnar og flokkurin má nú av álvara fara at hugsa um orsøkirnar til hesa aft urgongd millum veljararnar TAÐ er sjálvsagt torført at meta um orsøkirnar til afturgongdina, men eitt er í hvussu SO er vist: harðrenda staðan mótvegis heimastýrin um hjá bróðurflokkinum í Danmark kostar før- oyska javnaðarflokkinum atkvødur. Lat so vera, at åvisir føroyskir politikarar hava gjørt sær dælt av støduni og eitt nu reka eitthvørt slag av myrkaspæli saman vid Uffa Ellemann Jensen til tess at fella Nyrupstjórnina. Hetta spæl hevur sjálvsagt skapt Stóran beiskleika millum danskar javnaðarmenn. Men hetta gevur teimum ikki rætt at fara so hardliga fram í orð og tal at tað kostar føroyska javnadar flokkinum stuðulin hjá veljarum hansara HINVEGIN má okkart vera galið vid samskift inum millum føroyska og danska javnadar flokkin. Hver so ábyrgdina av hesum hevur er ikki gott at vita. Vonandi er ikki ov seint at Døta um skadan og tí eigur føroyski javnaðarflokk urin at gera eina roynd at fáa donsku javnad arð enninar at Sk a stóðu okkara MEN aðrar orsøkir mugu eisini vera til aftur sansdina F ysøkiner at iavnaðarflokkur:ir E EJ € - di javrlavea j einvist fær skyldina fyri alt, sum gekk galið 8Ounum. Eingin orða móti hesum uldsetingum og tí verða tær hangandi eftir festa seg í huga veljarans. Ein onnur orsøk at sjálvt veljaragrundarlagið — kjarnuvelj arar floksins — so líðandi glida yvir i Verka mannafylkingina. Ein forkláring kann vera, at javnaðarflokkurin ber seg at sum stjórnar flokkur og ikki sum javnaðarflokkur. Ella sagt við ødrum orðum landsstýrismanning og ting manning eru tilpassaðar og loyaiar móti sam gonguni, men eingin veit hvat hesi fólk meina enn minni hvat tey ætla. Hinir flokkarnir, ser stakliga sambandsflokkurin, ber seg at sum um vit eru í valstridi, meðan javnaðarflokkurin roynir at fáa -tingini at glíða-. Hetta er sjálv sagt alla æru vert, men hetta ger, at veljarin gloymir, hvat javnaðarflokkurin stendur fyri ella átti at staðið fyri. Verkamannafylkingin ger sær dælt av hesi stæðu og hevur tíkið sær fyri at tala og virka sum ein javnaðarflokkur og asta fylkingina fyri hetta S n JO X e æ ngin kann væ arbeidstøku, tey gomlu aðrir løntak arar og # skimenr tey, Sum vøru kjarnar KENNa seg slept fjall av flokkinum, ti hann hevur so nógv um at vera vid at stýra. at hann tykist hava gloymt sína kjarnu og í hesum starvi sínum er í s harðhentur við hvert. Jú. javnaðarflokkurin hevur enn einaferð fingið nakað at hugsa um og nógv at tosa um á landsfundinum, sum stendur fyri framman Øl L tey veiku, gi tey ” pg pensionistarnir, arbeiðarar 13 a Soaialunin Ábyrgdarblaðstjóri. Jan Múller Fyntaksstjón. Krisjan Dahl Røra varliga Eg takki Jóhan Hendriki Winther Poulsen fyri hansara svar í Sostalinum 7. februar, men svar- ið er ikki heilt greitt, og tað reisir eisini nýggjar spurningar Viðvíkjandi I: Eg spurdi, hvat er hent millum 1952 og 1965, sum kann hava fingið so nógvar føroyingar ul knappliga at nevna síni feløg og stovnar við hversfallinum aftanfyri JHWP svarar — viðvík) andi plássinum hjá ognarfornøvnum — at:tað tykist, sum at eg vil uga burtur, at fólk siga sonur mín, kona hansara osfr Tad passar ikki. Hvort mansbarn í Føroyum kennir tann banaliteun, at skyldskaparorðini eru undantak frá norminun at vit annaðhvort seta ognarfornavmå sum er frammanfyri (min bilur Ta brúka fynseungarhd IHWP skrivar um plássið hjá hversfallin um: »Rætu hava tygum at hitt vanligara hevur verið í hvørsfalsbundnum tvíliðum at:seta orðið í hvarsfalli frammanfyn men hitt hevur komið fyri...< Ja, ja, púra rætt tað er júst hetta, sum spurningurin er um. Fyrr var tað vanliga, at:tað æt Føroya mál, Føroyinga sega, Karlamagnusar kvæði, Mariu messa Dimunar kirkja, Førova Løgung, Førova Lands tyn osfr. osfr. Men hjá teimum stovnum og te legum, sum eru komin til hesi: semastu 30 árini, er tað blivið vanligt, at:tey "ta: Sjukrasystrafelag Føroya, Skatt- og Toll stova Førova, Postverk Føroya, SkOgrøkt land sins, Tuberklastød Før va osir YDurningurin er fram greiddur: Er VERS FARI 140 ein AaTurug koma eila standa per nar el nar aftan fyri ta brovlini al formurin 4 4/3 yt Førova Fiskimannafe la ; nu er blivin i rmin Seyðahundafelas Førova FIN Tað má tó bera til hjá Målnevndini at koma við mkrum svari upp á hend an spurningin Í yvirsknvunm sigur JHWP: Ikki annadhvørt ella, heldur bæði — og Hetta kann ljóða lagaligt Men er meiningin, at tað er gott, at fastar reglur í føroyskum eru skeiklað ar? Tað er ein stórur skaði. Fyrr var tað púra klárt, at tað mátti eita Tíðriks kappar. Nú vita skulabørn og útlendingar ikk:, um tað kanska etur Kappar Tíðriks Eitt annað dómi: Fyrr æt tað klassa í skúlanum Nú sigur annarhvør læran klassi, og annar hver sigur flokkur. Hvat framstig er í tí? Tað ber ul at nevna hundraðtals onnur dømir um, at før oyskt er gjørt skeivrakið við vilja Viðvíkjandi 2: JHWP svarar heldur ikki pp á spurning 2, sun hóðaði søle:ð Hv kenniorðini knappliga kk? Vit brúka vanliga óbundið og bundið kenmord, Le. ein og tann (Tað liggur ein grind á Seyrvágsfirði Fin førovsk bygd Tad stóra takið, tann burtur vilsu sonurin, tann sem asti Mohikanarin) Fingin hevur sagt, at vit altid skulu brúka kenmord. Minni enn so Viðhvert brúka vit als ikki kenniorð: Tey hava kúgv. Sakin er henda Tad er og hevur verið vanligt í førovskum at brúka kenmord, serliga framman fyri lýsingar orði: tann gamla konan Men nú tosa og skriva yngn blaðmenn skamm leyst soleiðis: Herviliga ódnin herja gamla høv uðsstaðin, og nógva av býnum oyðilegðist í ringa ulveðrinum. Hver hevur lært teu Tað, sum eg spurdi um var hetta: Hvussu ber tað til, at kenmord, sum i minniligar tíðir hava ver ð vani ig í førovskum hesi semastu 30 árini sýnast vera skonn burt ur? Er hetta ein naturlig gongd, ella liggur onkur stýring aftanfyri" Og hvat er vunnið við skammfílngini? Viðvíkjandi 3: Her snúði tað seg um bindiliðið í samansettum navnorðum. JHWP sigur seg ivast í, um Tjalda víkshólmur altíð hevur tuð so. Hvat byggir hann hendan ivan á? Tað kann ikki vera beint, tá ið IHWP kallar s-10 í Kviviks- Tummas fyri hvørsfals-s. Tað er tað ikki. Hatta s-ið er eitt púra óskyldugt bindilið, sum vit hava nógva aðra staðni í føroyskum og í ødrum málum. Í prinsipp inum kunnu vit binda navnorð saman við hvørsfalli, við stovni mót stovn og við bindi liði. Tí eitur tað víkar dreingir og klaksvíks gentur Hví sigur JHWP, at:tað liggja »løgnar grundir aftan fyri tann veruleika, at fornbrævið frå 1403 hevur formin »Husaviks gods«? Hví ad? Valið millum hversfall og bindili5 hevur havt sama gildi tá. Spurningurin er ikki bendingarligur. Tað er ein spurningur um rytmu. Ella heldur JHWP tað vera beint at kroysta málið inn í eitt mynstur av mekaniskari gramma ukk? Annars hava bæði W. B. Lockwood og Marjun Simonsen greitt nærri frá hesum henta bindiliðinum í føroysk um JHWP endar sínar á hugaverdu hugleiðingar við ti vakra tankanum, at málharpan verður tess ljómfagrari, fleiri streing unir eru at triva í...< Eg hevði heldur sagt »rørg« sum tað stendur í sangin um: Hvat kann røra hjartastreingir? Men annars rakar JHWP her seymin á hevdið! Vit skulu ikki amputera málið, vit skulu ikki tríva í hørpuna og slíta ein strongin fyri og annan efur, sum gjørt hevur verið hesi seinastu 100 árini og mest hesi seinastu 30 árini Tað fløvar, at JHWP við hesum orðum sigur seg vera ímóti mál censun. Tí tá ið orðabók in hjá Johnny Thomsen blew steðgað fyri hálvum triðja ári síðani, fekk eg og mong við mær ta fat an, at:tað var Målnevnd in, sum fekk Skúlabóka grunnin at fremja censur Nú vita vit altso, at:tað er leiðslan í Føroya Skúla bókagrunni, sum helt seg hava hendan rættin. Tað var hetta maktmisbrúkið, sum fekk okkum at stovna Mál- og Litteraturfelagid, sum m.a. hevur ul endamáls at verja okkum móti censun. JHWP skal vera vælkomin í okkara felag at hjálpa okkum at knyta slitnar streingir aftur Dan Petersen Fuglafjørdur |||" —Æ—TJLL—