týsdagur 28. februar 1995síða 9

Nr. 41 — 28. FEBRUAR 1995 tíðindablaðið SST Helena Dam á Neystabø, formaður i sjálvstýrisflokkinum: Eingin virðing fyri okkum - Føroyar verða ikki virdar sum javnbhjóðis partur av ríkisfel- agsskapinum, sigur Helena Dam á Neystabø Poul Nyrup Rasmussen hevur enn eina ferð boðað frá, at partabrævaumbýtið ikki verður kannað, um Løgungid ikki góðtekur eina serfrødingakanning Føroya Løgting eigur sjálvsagt ikki at góðtaka hesa niðurstøðu hjá donsku stjórnini, men vit mugu góðtaka, at tað er í Dan- mark, avgerðin um dómara- kanningina verður tikin, eins og vit kunnu ásanna, at tað er danska stjórnin, sum hevur havt ábyrgdina av føroysku bankunum, sigur Helena Dam á Neystabø. Undir herðum trýsti Hon heldur, at tá nú um- støðurnar nú einaferð eru soleiðis, eru viðurskiftini millum Føroyar og Dan- mark undir hørðum trysti. - Føroyar verða ikki vird- ar sum javnbj6dis partur av rikisfelagsskapinum, sigur Helena Dam á Neystabø. - Eg meti, at "bólturin" framvegis er hjá donsku Helena Dam á Neystabø - Løgtingid eigur ikki at slaka í kravinum um eina dómarakanning. Fáa vit onga dómarakanning, so er kravið ikki slept fyri tað men stjórnini, skulu vit ikki í Føroyum leggja málið til viks. - Tað hevur stóran týdn- ing, at vit í Føroyum fáa sjálvandi greiðu á, um landsstýrið, undir skeivum fortreytum góðtók at Fíggingargrunn- urin keypu Feroya Banka. Helena Dam á Ncystabø heldur, at ungid eigur ikki at slaka í kravinum um dóma- rakanning. - Fáa vit onga dómara- kanning, so eigur kravið ikki at verða slept fyri tað. Eisini eiga vit at umhugsa og kanna møguleikan at roynt málið við ein vanligan dómstól. - Samanumtikið haldi eg, at Løgtngid eigur at skipa soleiðis fyri, at alt tað, sum higartil er komið fram í málinum verður skipað, løgfrødiliga mett og givið út, sigur Helena Dam á Neystabø Dagny Tordur Niclasen, formadur i Midflokkinum: Greiðið fløkjuna á NR-fundinum Javnaðar- og Fólkaflokkurin mugu royna at tosa donsku parta- fólk síni til rættis. Fundurin í Norðurlanda Ráðnum er gott hóvi, heldur Miðflokkurin Trupulleikamir, sum hava tíkið seg upp, nú danska stjórnin heldur fast um sína stæðu í bankamålinum, eru ikki millum føroyingar og danir sum heild, men mill- um Javnaðar- og Fólka- flokkin í Føroyum og donsku samstarvsflokkar teirra. Tað heldur Tordur Nicla- sen, formaður í Miðflokk- inum, og hann heitur á umboð fyri hesar flokkar at tosa saman á Norður- landaráðsfundinum i Reykjavík nú í vikuni. Miðflokkurin heldur, at tað kom tidliga ul sjóndar, at mótstaðan móti umbidnu dómarakanningini varð skipað av talsmonnum fyri Finnbogi Ísakson, tingmaður: - Vil forsætismálaráðharrin føra seg fram sum hjålandaharri, so må hann um tað. Vit skulu bert halda okkum til ungsamtyktina 'innbogi Ísakson, tingmaður fyri tjóðveldisflokkin: Halda okkum til tingsamtyktina — Stóðan hjá Nyrup Rasmussen ger, at ein varandi ósemja tekur seg upp millum Danmak og Føroyar. Rikis- felagsskapurin rykur fyrr ella seinni, sigur Finnbogi Ísakson - Eg haldi meg til tað, sum Løgungid hevur samtykt Vil Nyrup Rasmussen ikki skifta støðu, er tað han- sara trupulleiki. Vit hava gjørt okkara, sigur Finnbogi Ísakson. - Hvat er til at taka, um vit skulu halda kjakinum liv- andi? - Vit skulu einki gera. Vil forsæusmålarådharrin føra seg fram sum hjålandaharri, so må hann um tad - S1ødan hjå Ny rup ger, at tað verður varandi ósemja millum londini bæði - Málið doyr ikki burtur av sær sjálvum, sigur Finn- bogi Ísakson í stuttari við- merking. Hann sigur, at meir er ikki at gera við málið. - Hvat verður av ríkis- felagsskapinum í framtíð- ini? - Hann rýkur fyrr ella seinni, sigur Finnboði Ísak- son Dagny hesar báðar flokkar, og tað liggur tí ein tung ábyrgd á umboðunum hjá Javnaðar- og Fólkaflokkinum atroyna at ávirka umboðini fyri samstarvsflokkar sínar at ganga føroyska ynskinum á møu. Hesir politikarar hittast í Reykjavík nú i vikuni, og har verður gott høvi at tosa saman, heldur Miðflokkurin. Í einum túðindaskrivi sigur Miðflokkurin millum annað, at vanligi føroying- urin má kunna væntað av Nyrup ósamdur við serfrødingar Forsætismálaráðharrin vísur aftur neyðsemju, um eina kanningarneynd við serligum heimildum, hóast lógar- deildin í fólkatinginum sigur, at hon er ein møguleiki I løtuni er nordurlandaråds- fundir i Reykjavik, har m.a Nyrup Rasmussen, forsæt- ismålaråSharri, og Hans Engell, formadur i konser valiva staddir Nýggjasta sambandi flokkinum, eru uppskouð í við nógv um redda démarakanningar- málið í Føroyum, hevur eis- ini verið umrøtt í vikuskift- inum í Reykjavík. Uppskotið um at skipa eina kanningarnevnd, er komið í vikuskifunum, skrivar blaðið Berlingske Tidendeí gjár Ein mótsegn Tað, at Nyrup Rasmussen setir seg upp móti einum neyðsemjuuppskoti í måli- num um dómarakanning- ina, er ein mótsøgn í stødu- takanini hjá tveimum kend- um løgfræðingum í Dan- mark. Samstundis er eitt notat komið úr lógardeildini hjá fólkaunginum, sum lutvíst tekur burtur próvgrundar- lagið hjá Nyrup Rasmus- sen, at nokta føroyingum dómarakanning. Í Reykjavík vísir Nyrup Rasmussen aftur uppskouð um kanningarnevnd, sum folkarættarserfrødingamir Frederik Haroft, professari mælu ul f vikuskifunum Han Engell, formaður i konservativa flokkinum og hevur sambært blaðnum sagt seg verða hugaðan fyri at umhugsa kanningar- nevnd, vid lågarføstum, víðkaðum heimildum, tó at ein dómari ikki skal vera formaður í nevndini. Sambært Nyrup Rasmus- sen, so hevur danska stjórn- in longu umhugsað upp- skotið hjá Haroff. Forsæusmálaráðharrin sigur um uppskotið, at tað setir spurnartekin við fleiri grundleggjandi øki innan rættartrygd, eitt nú at ein serfrødingur skal virka sum dómari, sigur Nyrup Ras- mussen Til hetta sigur Frederik Haroff, at pråvførslan hjá forsæusmålarådharranum er møsn. Hann visir å, at formadurin fyri kanningar- nevndini just ikki skal virka sum dómari, av tí atnevndin ikki skal dóma í málinum. Rættartrygdin ikki í vanda - Tað, at uppskotið stríður mót rættartrygdini er full- komiliga burturvið, sigur Frederik Haroff. Sambært Lars Nordskov Nielsen, professara, sum í løtuni er formaður í nevnd, ið skal kanna framtíðar kanningarskipanir í Dan- mark, er hugskotið hjá Har- off avgjørt vert at kanna nærri Tad er avgjørt áhugavert at imynda sær kanningar rætt vid ødrum samanset- føroysku javnadarmonn- unum og føroysku fólka- floksmonnunum, sum vera å fundinum, at hesir megna at fåa donsku partamenn sinar at siggja ålvaran i hesum måli, og at visa vilja, hegni og umsorgan at virka vid ul ta loysn, sum ein samd føroysk tjóð biður um tór.- ingum, og við einum ødrum óheftum løgfrødingini enn einum dómara, sigur Nord- skov Nielsen. - Eg ivist onga løtu í, atein slík loysn vildi batt um iva- málini, sum nú eru um ser- frødingarkanning. - Ivamålini í hesum sam- bandi hava júst verið, at ein dómari var formaður í kanningini - Tað er einki í grund- lógini, sum hindrar við lóg at áleggja serfrødingakann- ingum heimildir, har privat og almenn sett starvsfólk kunnu krevjast at vitna i rætunum, og geva trá sær skrivligt úlfar, sigur Frede- rík Haroff m.a. í uppskot- inum Dagny