týsdagur 28. februar 1995síða 14

14 Vit hava einki val: Danir hava longu sett tíðindablaðið Nr. 41 — 28. FEBRUAR 1995 heimastýrislóg ur gildi * -Tí mugu vit finna okkum eina aðra skipan segði Vilhelm Johannesen, tingmaður javnaðarfloksins í Norðoyggjum undir viðgerðini av uppskotin- um hjá tjóðveldisflokinum um at ar beiða okkum fram móti loysingini. r að viðgerð av løg ngsmå Få XU Fá Framtidarstøda Føroya Málið, sun framlagt av 100vcldisflokk n, er eitt IDDSK xd YKIA Á DW í sk ; óð tisflokk i 1 i rfi : ev i sæti á i ppskot í grundlóg í Førovar, og at henda lóg aftan á at hon er samtykt í løgunginum og staðfest við eini fólkaatkveðu. verður lýst at galda ístaðin fyri ver andi heimastýrislóg Galdandi heimastýrislóg frá 1948 og hevur sostatt 47 ár á baki. Tað er stavar IKKI Ov noOgv sagt, at:javn adarflokkuru var tann kk Í ung gekk x í tað ráddi um a ; kip 0 ivnaðarflokk - * K i M k; i D D | KK “ AR = kk k k k ' KK = = " " WP ; » år » * * år k k ø ør tug k 5 eðr rd * rå PÅ - N * A x 44 Á 1 odda akrir Karmar k j ast ul g hetta hevur op avnaðarflokkur verið greiður yvir alla tíðina. 7 hevur avnaðarflokkurir tikið undir við ørdin varð yvirukin, at al mannaumsiungin vard yvirtikin, at umsitingin av skúlamálum varð yvirtikin atpostverkið varð yvirukið at stuðulin úr danska ríkis kassanum varð umlagdur til eina heildarveiung. at und irgrundin varð yvirukin at KONgS ostr Long fyri nøkrum árum síðani. hevur javnaðar flokkurin ásannað, at karm urin, ið er heimastýrislógin sum vit hava virkað undir er útfyltur. Hesa niðurstøðu kom flokkur:n ul longu áðr C 1 gsva ð Ov 1990. Ti var lóg um før ovskt siålvstyn við á val skránni hjá javnaðarflokk num í 1990. Hesin parturin av valskrá floksins kom samgongusk ål nillum javnaðarflokkin og ólkaflokkin. Men vit komu tíverri ikk: á mål í ti val skeiðnum. Orsøkin ul hetta hevur helst verið, at:s0 nogv ynnur stórmál vóru at loysa og at:s0 nógvir trupulleikar stungu seg upp Lat meg so skoyta uppi, frú formaður, at javnadar flokkur:n innanhýsis setti nevnd at arbeiða við hesum spurningi, og at flokkurin gjøgnum hetta evner rður nevnd Fara vit so langt, ber ul at gera avtalur vid nnur lond im uttanríkistænastuna. ] ummum førum kunnu vil fáa eitt av grannalondunum at taka sær av okkara áhuga málum. | „gørum førum unnu vil ra avtalur um at vit seta Íorovingar nn á sendistovur hjá okkara grannalondum, soleiðis at kkara útreiðslur til uttan rikistænastu gerast so av markaðar sum ul ber. Tað sama eiga vit at gera á eðr um økjum, ent nú viðvíkj andi hægn útbúgving. sjúkraviðgerð osfr Hesa seinastu tíðina, og LAK | 1 MANU lagarnar, hava t hoyrt nógv briksl um, at vit liva av lanskari náði og at vit íkki gera annað enn at mjólka lanska landskassanum Men uppgerðin hjá teimum sum tøs4 Og skriva søk iðis r olul ligg 130 Hesir taka bara donsku útreiðslusíð una við. Tey gloyma at roknskapurin eisim hevur eina inmtøkusidu. Hvussu stór er Ld. danska inntøkan av, al so at:siga allur tann føroysk: innflutningur ann a0hvørt kemur beinleiðis úr Danmark ella úr útheimin um um Danmark og donsku seluumboð? Ella hvussu stórur er danski ágóðin av føroyska útflutninginum? Her hugsi eg um, at ávísur partur av tí, sum førovsk fiskiskip veiða. verður landað í fonskum havnum, at hest fiskiskip náttúrliga taka olju, keypa skipsvisur ostr frá donskum fyrtøkum Ella hvussu nógv liggur eft ir í Danmark av ti parunum av føroyska útflutninginum ul onnur lond, ið verður uppskipaður í donskum havnum og fluttur efur danskar: jarð? Tá talan fyrr í tíðin var um at gera rikisfelagsskapin upp í krónum og oyrum var tað ein partamaður hjá okk um í javnaðarflokkinum, nevmliga fyrrverandi fólkaungsmaðurin, JOhan Nielsen, sáli, ið ofta tók danska handilsflotan sum dómi. Hann segði, at 10 indi hver maður á danska Ríkisfelagsskapurin hevur riggað væl ul 1992, men hevur alt verið ødrvist sk ð |! ilht im Johannesen Mynd: Kalmar handilsflotanum er føroy ingur og at so at Stgå allir høvdu sera týðandi størv Teir vóru skipsførarar, yvir stýrimenn, stýrimenn, maskinstjórar og maskin menn. Og so kunnu vit spyrja hvønn tydning hetta hevur fyri danska samfe lagsbúskapin? Síðani løgtingsmål nr. 89 varð framlagt, og áðrenn umrøduna her í dag, er mál ið umrø í fjølmiðlunum og millum manna. Undir hesi umrødu eru atfinningar komnar fram, sum eru vendar ímóti tí figgjarligu síðuni av málinum. Ég kann geva teimum rætt, ið hava sett hesar atfinningar fram ti her er púrt onki um tann figgjarliga partin. Eg veit væl, at:tað ikki er lætt at koma við nøkrum heilt í tkiligum um tann pårtin men nakað av rúmd átt kortini at vend fyri ti part inum í viðmerkingunum ul uppskouð Nøkur halda, at tann fíggjarliga síðan av málin um kann loysast við tað, at stórt rikidømi: fjalir seg í undirgrundini. Men eg fari at ávara ímóti, at vit stara okkum blind í tí svarta gull inum, tí sum øll vita, er talan um eitt tilfeingi, ið ikki end umýggjar seg. Ein dag verða oljukeldurnar eisini tómar. Ti eiga vit í størn mun at:seta okkara álu á tað ulfeingi, sum endurny ggjar seg sjålvt, og her hava vit Ld. fiskastovnarnar og land bunadin Eg rokni korumi vid, at vil tt áramál fara at Fåå vinn ing úr undirgrundini, og vil e mæla ul, at vit, cins og Noreg, seta em åvisan pro tpartav hesum vinningi í n vinnulívsgrunn. Ein ti líkur vinnulivsgrunnur eig ur at:gera fløgur í Ld. land búnaðin, soleiðis at vit, um framt at vera sjálvbjargin við mjólk sjálvbjargin vð gerast ødrum cisimi landbunadarvørum sum t.d neytakjøu, egg um eplum og grønmeu ann seyða- og ars Hesin grunnur kundi eis ini gjørt iløgur í eina endur nygging av okkara fiski skipaflota eina endur nygging, sum eigur at fara fram út frá broyttum um stóðum, soleiðis at vit í nógv stórri mun leggja dent á at byggja skip ul fiskiskap í altjóða sjógvi, har vit eisini hava bráðneyðugan skund á at tryggja okkum søgulig rættindi. Stórur partur av okkara verandi fiskiskipa flota bæði á nær- og fjar leiðum er eisini gamal og &idarhoskandi. So her eigur ein endurnýgging eisini at fara fram Vit hava eisini tørv á at umleggja og nútímansgera okkara fiskiidna. Endamål -—3 á