fríggjadagur 3. mars 1995síða 15
‹ fyrra síða allar 20 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
r
. 44 — 3. MARS 1995
fidindabladid +37:
15
Ur ferðslulógini:
Súkkla skal altíð halda seg høgrum »gin á teirri
farbreyt, ið liggur longst hegrumegin ferðslu-
leiðina. Súkkla má ikki koyra undir liðini á oðrum
akfari. Har rúmd er, kunnu tvær súkklur koyra lið
um lið, um tað er vandaleyst og ongum til ampa
Súkkla, ið skal sneiða til vinstru, skal halda fram
heilttvørturum krossvegin og kann tåstani fara at
sneiða, tá ið tað fær verið uttan ampa fyri hina
ferðsluna
Súkklur kunnu yvirhåla onnur akfør á høgru síðu.
Tá snarað verður til vinstru, mugu akfør ikki tarna
súkklum og prutlum sum koyra beint fram.
Bannað er at sukkla á gongubreytum, uttan so at
annað er tilskilað av landsstýrinum. Súkkla skal
verða leidd tvørtur um gongubreyt Landsstýrið
kann seta reglur um ferðing hjá súkklum á gongu-
breytum. Í slíkum førum eigur greinligt mark at
vera millum tann partin av gongubreytni, sum
súkklur kunnu ferðast eftur, og tann partin, ið er
kannaður fólki til gongu.
Súkkla (og prutl) kunnu bert koyra eftir súkklu
breyt høgrumegin við vegin ferðsluleiðina, um
ikki annað er tilskilað við merking
Tann, ið súkklar, skal hava báðar føtur á åstig
inum (pedalini), og i hvussu so er, aðra hondina á
stýrinum
Barnyngri enn seks ár má ikki súkkla uttan saman
við einum 15 ára gomlum ella eldri, ið hyggur at tí
Súkkla má ikki flyta fleiri fólk, enn hon er ætlað til
Tó kunnu tvey børn yngri enn seks ár verða havd
við á súkklu, um hon hevur serligt sæti, sum verjir
beinini móti hjólsnældunum. Tann, sum stýrir
súkkluni, skal í slíkum føri vera fyltur 15 ár
Ikki er loyvt at súkkla so mikið ávirkaður av rús-
drekka, at tú ikki er førur fyri at koyra trygt
Tann ið setir súkkluna frá sær, skal læsa hana,
uttan so at hon skal standa heilt stutt
...0g Vit og skil
Taðræður um athava bremsur, ljós og endurskin í
lagi
Súkklufólkið er veika liðið í ferðsluni, so ver altíð á
varðhaldi
Vísið sjålvsålit í ferðsluni. men takið ikki óráð fyri
Lesferðsluna av, fanga eyguni á bilførarunum, og
tá tú veitst, at tå ert sæddur styr so avstað
Tað ringasta súkklufólkið kann gera, er at krógva
seg burtur.
Vegurinkannstundumverasosmalur, attryggast
er at taka eitt fult pláss á koyribreytini
Viðhvertkann vera tryggast at fara upp á gongu-
breytina
Vísið av. Men er vegurin ringur, kann vera trygg-
ast at hava báðar hendur á róðrinum
Børn eiga helstikki at sukkla einsamøll í ferðsluni,
fyrr enn tey eru 10-11 år
Keypið eina góða súkklu, sum klárar brekkurnar.
Og haldið súkkluna í góðum standi
Nýtið fallhjálm. Ringastu sukkluskØarnir raka
hevdið
Og til bilførararnar : Gevið súkklunum gætur, tit
eru íkki einsamallir á vegnum.
Vit gera gamla
gólvið sum nýtt
Vit pussa, slípa, reinsa, polera,
bona, lúta og leggja
ØLL SLOG AV GOLVUM
Gólvtænastan
Skemmingsgøta 19 Tlf. 18875 - 88875
Tórshavn
Fax. 18809
Okeypis tilboð og vegleiði) verða
givin.
esarabrø v
Stilurin i målinum
Um ordid i hvørsfalli skal
standa framman fyri, ella aftan
fyri, í tví- ella fleirliðaðum
nøvnum og setningum er fyrst
og fremst ein spurningur um
stíl. Og er tað yvir hevur betri
stílur at seta navnið, í hvers
falli, aftan fyri. T.d. bilur Jógv
ans, bilur Pålls, bilur min, bilur
Jóannesar, osfr. Tað er ein
bilur, tað snýr seg um. Attað er
bilur Pálls, ella Jóannesar, er
sekundert yvirhevur. Hatta
vita all målkøn. Systkinabarn
títt, bilur og bátur tin, osfr
Góður, greiður stílur. Hitt er so
hjálparleyst, og vatndeyvt. At
hava ognarfornavnid fyrr, td
min bilur, Mín Jólabók. mín
dukka, virkar sum ein stór.
fjákut nalvaskoðan. Hatta sum
so nógv er ávirkað sunnan
eftir, serliga gjøgnum skúlan
Men tá tú sigur t.d. »bilurin hjá
mær«, so er tað ein hålvvåna
ligur, hjálparleysur, langsøkt
ur stílur, málsliga tó rættur, har
stendur eisini ognarfornavmå
seinast, grundorðið og navr
orðið fyrst. Løgi5, um sam
rikismenn eru so grammir eftir
at seta landsnavnið fyrr, i td
Postverki Føroya. (Hvat við
»Danmarkar Postvesin???«)
Men tað er ein býtt, fjákut,
hjálparleys nalvaskoðan, altíð
at seta sernavnið, í hvørsfalli,
framman fyri. (Eitt fáfongt
surrogat? Fyri verunligum
fullveldi???) Tað er eisini
nógv lættari at finna, í yvirlit
um, sum telefonbókini, tá
praktiska virksemið, t.d. Post
verk Føroya, stendur fyrr
Hatta er ein spurningur um
góðan stíl, minni ein spurning
ur um målfrødi. Hvert ser
navnið/ognarfornavnið skal
standa framman fyri, ella aftan
fyri, hava ikki verið góðkendar
reglur fyri
Yvirhevur hevur skúlin altíð
apað sær nógv, serliga í tí vána
liga) eftir fremmandum, út
lendskum, kritikkleyst. So
leiðis eisini, hvar semavnið/
ognarfornavnið skal standa
Eitt annað dømi, har skúlin
hevur bronglað málið, eru tal
orðini. Tí eigur skúlin nú strax,
náttúrliga, at innføra, og Í ara at
nýta tey ektaðu, tey føroysku
talorðini aftur, og bert tey. Tað
er ikki meir enn sum bíligt, so
ovurdýrt, skúlaverkið eisim
er
Skulabørn og útlendingar, ið
kenna til kvæðini, vita væl, at
tað eitur Tíðreks Kappar. At
tað so eisini eitur Kappar Tid
reks, tað átti tó em kennari,
(ella, skúlalærari), at vita
Samanber ta gomlu regluna, í
rokning: Raðfylgja faktoranna
ger tað sama
Í Føroyum hevur tað ikki :tið
»klassi«, hóast hetta orð, av få
vitsku, hevur verið nakað nýtt
Gloymið ikki: Fyrr var før
oyskt bannað, í skúla, í kirkju, á
tingi. Nú er føroyskt alment
mål í Føroyum, takkað verið
slóðbrótarum sum Jóannesi
bónda, Jákupi Dahl, prósti,
Hammershaimb, Jákupi Ja
kobsen doktara, og ødrum
Men um spilt mál nú verður
bannað, so er tað neyvan nakar
skaði
Viðvíkjandi bundna kenni
orðinum er at siga, at yvirhøvur
man tad vera betri stilur bert at
hava eitt bundið kenniorð
eitt navnorð. T.d. hin hegi
heyggjurin. Har verði
kenmiorðið nýtt triggjar
tvær ferðir. Hin hagi heyggjur
tað sigur júst tað sama. Ella,
høgi heyggjurin, tað sigur eis
ini tað sama
Tað er altíð bestur stílur at
siga/skriva maximalt, við so
fáum orðum, sum møguligt. Tó
skal stílurin helst ikki vera so
stuttur heldur, at tað kann vera
ivamál, hvat tú meinar. Vit
hava alt ov nógv av tungum,
langsøktum, leiðinligum stíli,
ella, svarta óneyðugari ífyllu,
har tað sama verður jabbað,
aftur og aftur, har ein hálv blað
síða verður fylt, har tú kanst
siga júst tað sama, á einari trið
ings- ella fjórðings blaðsíðu,
har aftur at við betri stíli. Osfr
Kvívíks-Tummas, sið har í
Kvívíks, tað er avgjørt hvers
falls s, ein spurningur um stíl,
og vana
Viðvíkjandi sensuri, so
fremur útvarpið herviligan
sensur. Har verða deyðslýsing
ar, og tíðindi, og kunngerðir
falsað, og ikki rættað. Hverjum
líkis tað? Ella, hví ger út
varpsnevndin svarta onki???
Sjúrður Jógvansson
Tórshavn
Bardagarnir í Tjetsjeniu og Jugoslaviu
Bardagarnir herja, í Europu, og
tí, sum áður var Russland
Jugoslaviu og Tjetsjeniu. Tað
eru tó tveir sera ólíkir bardag
ar, hóast úrslitið er tað sama
Tjetsjenar berjast fyri frælsi,
men russiska bjørnin vil kúga
landið undir seg aftur. Russ
iska stjórnin, og serliga her
leiðslan, ræðast fyri, at Russ
land kann detta sundur, í sinar
minstu eindir, um Tjetsjenia
verður eitt frælst, óheft ríki,
sum Russar ti royna at forða,
vid ræðuligum bumbuálopum.,
og hépmørdum. Men øll lond
eiga galdandi krav, ul fullt,
óskert frælsi!!!
Í Jugoslaviu vilja Serbarnir
tnimma og kúga og vinna
Kroatiu og Herzegovina, og
gera sær eitt Stór-Serbiskt
Ríki. Men, hinir berjast hart í
motu, fyri sínum frælsi
Nei, allir partar, í Jugoslav
ju, undir ST-fyrisæti, skuldu
halda ráðsteynu, og har, helst í
fullari draga nyggj.
galdandi, bindandi landamørk,
upp á landkoruið. Tá tað er
gjørt, verður strangt vaktar
hald sett við øll merk. Hesi
valdu, álítandi vaktarlið verða
mannað við ST hermonnum,
og lokalum hermonnum. ST
hermenninir verða altíð nakað
fleiri í tali enn hinir. Hetta fyri
at verja nýskipanina og friðin
Soleiðis verður varandi, menn
andi semja fingin í lag, millum
stríðandi partarnar. Gjøgnum
eitt áramál eru vidurskiftini
semiu,
stabiliserað, og normaliserad,
vaktarhaldið minkað
Á sama hátt verður eisim
gjørt, millum Tjetsjenar og
Russar. Tað er ikki ein markna
ósemja, tað er eitt stríð um
yviræðið, um fullveldið,
Tjetsjeniu. Skulu Tjetsjenar
eiga yvirræðið, í egna landi
sínum? Ella? Eitt annað fólk,
Russar? Tað er spurningurin
Tad skal ST greiða, á råd
stevnu, har báðir teir stríðandi
partarnir eru umboðaðir, undir
ST fyrisæti. Ein kann síggja
spurningin frá einum ødrum
sjónarhorni: Hvat høvdu Russ-
ar, (tað er serliga herleiðslan,
og stjórin. Fjøldin, og intle
genzian í Russlandi er yvir
hevur hart í móti oydileggj
andi innrásini,) sagt, um Tjet
sjenar knappliga kravdu alt
fullveldið, i øllum Russlandi?
Og, tå Russar noktaðu, strax
byrjaðu at teppibumba, oyði
leggja Moskva??? Men, so
leiðis sær veruleikin út, frá hin
an síðuni
Tí verri sær kanón diploma
tiið ikk: út til at vera avoldað
Menniskjan er, i slikum førum,
verri enn djórim
So tí má og skal nú ST taka
sær um reiggj, og endaliga
stødga hesum fanansskapi, í
Jugoslavia, og í Tjetsjeniju,
beinanvegin
Heimsborgari
Kirkjuskattur og kirkjulógir
Føroya bispur hevur latið vita,
at hann arbeiðir við at broyta
kirkjulógirnar, tær flestu av
teimum eru sum kunnugt sjeyti
ára gamlar og har ímillum er
lógin um kirkjuskatt
Hóast lógin um kirkjuskatt
er somikið gomul, so er álíkn
aður kirkjuskattur eitt rættu
liga nýtt fyribrigdi í Føroyum
Tann hátturin, ið hesin skatt
ur verður álíknaður og inn
kravdur eftir er ikki heppin —og
hann áðrenn nakar varir gerst
heilt óheppin
Fyri tað fyrsta so stendst ikki
so litil umsiting á kommunu
skrivstovuni av at fylgja við og
fáa røttu upphæddina á kirkju
skattin avgreidda til rætta við
komandi, sum er valda kirkju
ráðið. Vandin fyri at peningur
in steðgar ovleingi á í komm
unukassanum er eisini til stað
ar
Eitt annað, ið kann gera seg
galdandi er — nú ið allir skattir
eru tyngri enn ta fólk megna at
bera — er hver ið stendur við
endaligu ábyrgdini, um tað
skuldi hent seg at kirkjuskatta
prosentid verður utskrivad 6
rimuliga høgt í mun til tær út
reiðslur kirkjulógirnar frå 1924
fyriskriva, har verður gjølla
sagt hverjar útreiðslur kirkju
skattur kann álíknast til
Kommunustýrið man, uttan
iva, standa við endaligu á
byrgdini og ikki kirkjuirådid,
ið er tann sum í veruleikanum
ásetur prosentið
Alt hevði verið mikið greið
ari og vandin fyri mistskum
hevði verið burtur, um kirkju
Ein viðmerking til A.K.S.
— Rock fram um ídnað
skatturin var eitt mál beinleiðis
millum kirkjuráðið og líkning
arráðið
Tað at kommunan er uppi í
hesum, man stava frá teirri tíð-
ini, tá skattur varð goldin bein
leiðis åkommunuskrivstovuni
Eg haldi ti, at hesin parturin
av kirkjulógunum frå 1924 átti
at verðið nútímansgjørdur
Jógvan K. Mørkøre
kommunufelagsformaður
Landið skal byggjast uppá tey
ungu, ikki tey gomlu. Soleiðis
endar hesin blaðskn varin bræv
sitt í Sosialinum nr. 42. Alt gott
um tað
Nei, tú hevur so pura rætt,
Jan Christiansen, Saltselan er
ett idnadarøk: burturav og so
skal tað verða
framyvir. Eg havi eins og Jan
Christiansen onki sum helst í
rocktónleiki, men tað
leiðis eisim
mot
mugu finnast onnur høli til
henda bólk. Tit skulu minnast
til, at tað eru fleiri bólkar innan
ungdómin, sum mangla høli,
og lá so fleiri høli standa tóm í
Saltsøluni, ja so hava hesi eins
rætt og tit at fáa tey. Tíbetur
eiga vit ein góðan ungdóm,
sum sjálvur ger ein innsats at
finna hóskandi heli tl sítt brúk
Vinarlig heilsan