mikudagur 8. mars 1995síða 17

Nr. 47 - 8. MARS 1995 tíðindablaðið [il 17 viðmerking NÓLSOYARPÁLL - Ein nykbrandur Sumein veldigur nykbrand ur kemur Nólsoyarpáll upp á hin faroyska himmalin Ivey og vrviske 1010 Harav livdi hann kanska nærum fjórðingin uttan fyri Førovaår hóruu år var Slík bjørt ljós gera summi fálig og blenda onkran, sí tey leita sær krúpandi eftur einum skugga, men hesi ljós gloymast ikki og hava eima varandi meg! Nólsoyarpáll var føddur í Nólsoy í 1766 (hundrað ár seinni, 1866, føddist lang abbasonunn Jóannes), sum nummar fýra av sjey børn um, seks dreingir og eim genta Påpin var ikki múgvandi ella í ætt við prestar og stór bøndur Tíðarskeiðið var so ar móðsligt og órættvíst, at í 1777 var lóg sett í gildi, at eingin slapp at giftast, um hann ikki átti átta gyllin í jørð ella á annan hátt kundi prógva, at hann kundi føda konu og børn Hver hevði kunnað hugs að sær til, at Líti Páll í Nólsoy skuldi blíva ul okk ara Nólsoyarpáll? Ja, enntá ikki allir heimsins frødingar innan nógv økir í dag høvdu dugað at spátt tað. Og 16, faðirættin var kend fyri vit og virkishug (frálíkir bønd ir, útróðrarmenn og smiðir) Móðirin, Súsanna, av Velbastað var bæði nom og vitug og hevði yrkjaragáv- ur At bróta seg avstað úr Førovum ikki sum at síga tað tå á døgum, og so harafturat koma heimaftur sum heimsborgari Um Páll hevur verið í Fraklandi. meðan kollvelt ingin var, kun kjakast inn dugdi fremmant mål og kendi ter stóru hugsjónirnar í Europa lá á døgum, cru mong pro um Og í einum av vælsknvaðu bre rætun, sjálvandi um, setur hann fyrst € valt enskt ørindi Heimaftur komin, sum tann stóri maðurin, kundi Nólsoyarpáll, sum so mangur annar seinni hevur gjørt, farið í part við teimum ráðandi og múgvandi, og sum fráleið vorðin rikasti maður í Føroyum. Kanska átt allar Norðoyggjar, men so høvdu vit verið so ómeta liga nógv fátækari, og ikki átt søguna um skipavrakið í Suðuroy, sum kom í sigling millum løndin: við sínum ljómandi navni, Royndin Fríða Tá var tað, at hann styrdi inn í eina avoldaða samfe lagsskipan, og sjálvandi skiltu nú teir múgvandi til fulnar, atteirra ræði og ríki dómi var hótt Hetta var hansara trupl asta stríð, men teir vunnu so ikki. Nólsoyarpáll gavst ikki á hondum Sumeitævintýr er søgan, tá ið Royndin Fríða verður vrak og Nólsoyarpáll við sínum monnum verður var nu vil um. men åt I inum sera vum Ul d donsk nt væl førdur ul London, men verður leysur og fær næstan dupult so stórt skip ístaðin fyri Royndina Fríðu full fermt avkorni. Og so leggur hann í hav norður efur mót Førovum við hesi dýru last sitandi nd nn ar i f " Var tað I 4 jr vann há um gáddu fyri borgu I Suðuroy hovrdi tíð, at tað vóru ter ráðandi, ið beindu fyri honum Eingin kann ivast í, at Føroya søga heyði sæð ann arleiðis út í dag, um hann hevði vunnið upp land Somuleiðis kann eingin kjakast um hansara alstóra tydning fyri Føroyar »Fremsta sugið spor á rás er varði og lýsandi viti« Og enn er nógv eftir. Tí vit kunnu heldur ikki kjakast um, at Nólsoyarpáll er millum okkara allar størstu skøld Hansara Fuglakvædi og Jåkup å Møn eru enn millum tað allar kynstrugasta, ið er skapt á føroyskum máli Bæði Fuglakvæðið og táttunn Jákup á Møn brúkar hann at fáa broytt fólka hugsanina. Hann megnar hegnisliga at brúka tann gamla kvædahåtun ul ikki bara at fáa sína hugsan fram, tað sum bylgist hon um í barmi, men eisini at fåa tað út ul fólkið við tað sama, og so er tað so frískt og liv andi, grivid so djúpt, at tað nemur við okkum enn tann Sera dagin i dag Fuglakvæðið stendur ikki aftan fyri nútíðar atfinnandi skaldskap um samfelags viðurskifu. Og Jákup á Møn, er hann ikki á hædd við sjónleikin Jeppi á Fjall inum hjá bergensarinum Ludvig Holberg? Leikandi kátur og lættur, og tó djúpur, sum ein vakur gróður, har minsta blaðið er fullfiggjad. Hetta er um heimføding n, hitt forkelada barnið, tó so menniskjansliga gjørt, at vitkennast við tað, og mugu flenna at ti, eins og vil flenna at Jeppa Førovingar verða aldrin lidnir við Nólsoyarpáll Hetta velduga menniskja, sum Várharra hevði givið so nógvar stórar og fjøl broyttar gávur. Um bara Fuglakvæðið og Jákup á Møn lá eftir hann, stóð hann millum okkara stóru Tad er ikki møguligt við orðum at vísa á, hvussu stór an týdning Nólsoyarpáll hevur havt fyri Føroyar Nøvn á fólkum kundi reks- ast upp. Hann varð eisini til eina ímynd av teimum Før- oyum, sum vildu fram í ljós ið, ikki vildu gevast. Ein varði og lýsandi viti Eitt vermandi ljós. Kanska er tað verndareingil, sum okkara hevur gjørt tað, at minnisvardin ikki kom fyrr enn nú Lat okkum minnast Nóls- oyarpåll, og ikki minst, læra av honum Hansara bjørtu sjónir og kála seiggj í niðuni Steinbjørn B. Jacobsen Havn 5.3.95 Hvalbiar Sóknar Javnaðarfelag Aðalfundur felagsins verður í GAMLA SKULA onskvøldid 8. mars, kl. 19. Skrá: 1. Samb. lógum felagsins. 2. Samskipan í oyggjafelag Nevndin Vit gera gamla gólvið sum nýtt Vit pussa, slípa, reinsa, polera, bona, lúta og leggja ØLL SLØG AV GÓLVUM GOllianasían emmingsgeoia 19 Tårshavn ! i Sinnisbati 19-22. Tlf. 18875 - 86875 Far. 18809 P | i i i I | | | Frítíðarholið í Krossgotu 15 er opið månakvøld kl.