leygardagur 11. mars 1995síða 5

———=— Nr. 50 - 11. MARS 1995 fidindabladid SIS AMT Framtidarstødan hjå smærru kommununum eftir samanlegging: formadurin i Svinoy Jógvan Edmund á Geilini er bygdarráðsformaður i Svínoy. Hann umboðar so- statt eina av teimum smærru bygdnum í Norðuroggjum, við stórplássinum Klaks- víkini sum miðdepli í eini møguliga = samanlagdari kommunu. Bygdarráðsfor- maðurin í Svínoy er ikki samdur við býráðsfor mannin í Klaksvík í spur ninginum um samanlegg ing. Jógvan Edmund á Geilini heldur, at nógvir vansar kunnu standast av samanlegging Skattatrýstið Bygdarráðsformaður held ur, at tíðin er nú komin til, at hægru myndugleikarnir eiga at finna útav, um teir yvirhøvur vilja hava fólk búsitandi á útplássum. Tað, sum higartil er hent, ber ikki boð um, at stórur áhugi er fyri td. Hann sigur, at tå landstsýrið við lóg ásett skattaprosenuð ul 16, er Å smáplássunum laga tey seg eftir umstødunum, og øil hjålpa til. Her tekur hundurin móti endanum Mynd: Kalmar beinleiðis skattatrystid okt munandi. Tað var 11 í Svínoy frammanundan og hann minnir á, at myndug- leikarnir hugsa ivaleyst ikki um, at óbeinleiðis skatta týstið eisini er hægri á útoyggjafólki. Vøran er hin sama kring landið, men hon er nógv dýrari á útplássum, og sostatt gjalda tey væl meira í meirvirðisgjaldið enn onnur gera fyri somu vøru. Jógvan Edmund á Geilini sigur, at myndugleikarnir hækkaði tá skattaprosentið, ti teir vóru kanska bangnir fyn, at fólkatalið á utovgg) um fór at økjast munandi, men so hevur ikki verið Utovggjarnar eru nú heldur im at:avfólkast, og komm kennast fyr mong sum, åt nú verður seinasu neistin sløktur Dyrari umsiting At leggja útoyggjakomm- unurnar saman við teimum stóru, bara fyri at leggja saman, og bert fyri at skapa eitt enn størn embætis mannaveldi, og harvið eina dýrari umsiting, kann ikki vera nakað endamál í sjálvum sær. Endamálið má ile verða, at einstaki borgarin i teimum verandi kommun unum fær nakað burturúr, heldur Jógvan Edmund á Geilini, sum heldur, at tor ført er at fáa eygað á fyrimunir við samanlegg ing. Umsitingin dýrari, og ivasamt man vera hvussu smærru kommunurnar ella bygdirnar verða umboða ðar í stóru felagskomm ununui Enn hægri skatt Skulu vit í okkara før fylgja skattaprosenunum í samanløgdu kommununi, fer skattaprosentið hjá okk- um aftur at hækka, ti sam anlagda kommunan fer at hava eina ovurhonds stóra skuld at:dragast við. Helst partvíst ríkin av kommu nalakreppulánsgrunninum, Edmnd á Geilini og leggur aftrat, at i er at síggja hvussu samanlagda = kommunan verður betri før fyri at átaka sær at veita útplássnum tær uppgávur, tær sjálvur hava verið førar fyri. Bygdar ráðsformaðurin sigur seg bera Ótta fyri, at tå sparast skal, koma smáplássini at merkja tað soleiðis, at skatturin verður helst 23 sígur Jógvan Uppsitarar í egnum húsi * — Tá fólki á plássinum er gjørt til uppsitarar í egnum húsi er skjótt, at alt fer í órgkt. Ábyrgdarkenslan fyri ognunum hvørvur, og plássið sovnar burtur, heldur bygdarráðs- prosent, men í tænastum fáa tey ikki meira enn um tey sjålvi rindaðu 10 prosent, vóru tey framvegis sjálv stødug kommuna. Prisurin verður, at útplássini verða avtoftað Eftir umsteðunum Jógvan Edmund á Geilini sigur, at hugburðurin á smáplássunum hevur verið, at ikki verður ukið meira frá borgarunum enn hægst neyðugt, og roynt hevur verið at brúkt so líuð sum gjørligt, soleiðis at plássið kann varðveitast sum búpláss. Abyrgd og avgerð ir eiga at fylgjast. Hann heldur, at tå tað er livs neyðugt at:hava eitt so lágt kattaprosent sum gjørligt má ein kommuna eisint fáa loyvi til less, astustóðið koma í aðru rød og so má tæn Uppsitarar í egnum húsi -Tá fólki á plássinum er gjørt ul uppsitarar í egnum húsi er skjótt, at alt fer í Orøkt Abyrgdarkenslan fyri ognunum hvørvur, og plássið sovnar burtur, sigur Jógvan Edmund á Geilini Sum dómi um samanlegg- ing nevnir hann samanlegg- — ingina av sjúkrakassunum í Norðoyggjum. Síðani tá hava tey ikki sæð ein kommunulækna -Tað hevur verið so, at kommunurnar hava verið tl fyri borgarans skyld. Men nú er ætlanin, at borgarin skal verða ul fyri komm- unurnar skyld. Hetta gongur heilt greitt fram av fyrstu meginreglu, sum embæts- mannanevndin skal arbeiða efur í spurninginum um kommunusamanleggingina Har verður sagt, at komm- unur skulu hava eina tílíka stødd, at íbúgvatalið í kommunun! og geografiska ekið gevur hóskandi grund- arlag fyri, at kommunurnar sjålvstødugt tetta sigur kkum so mikið, at ætlanin farir ul eina fremmanda gering millum borgaran og tað kommunala. Hendan frammandagerð vil verða serliga sjónlig á plássi sum hesum, sigur Jógvan Ed mund á Geilini. Hann sigur, at sum aðra meginreglu sigurembæusmannanevnd- in, at kannast skal hvønn leiklut bygdirnar kunnu fåa i eini nyggjart kommunalari skipan Umboð fyri triggjar av teimum smærr u kommununum å fundi i Kommunufelagnum. Frå vinstru Hedin Zachariassen år Hvalvik, Jógvan E. i Geilini úr Svinoy og Hervør Guttesen úr Bø Hetta sigur mær eisini so mikið, at ætlanin er ikki, at tær skulu hava nakran leik- lut yvirhøvur, men at em leiklutur møguliga kann finnast tá hetta er kannað sigur bygdarráðsformaður í Svínoy sum heldur, at hetta stríður ímóu 4. meginreglu sum sigur, at uppgávurnar verða best loystar so nær borgaranum sum til ber Men tað verður spenn andi og áhugavert at frætta hvat úrslitið verður. At tosa um evnið kann ikki skaða Øll mái hava gou av umrødu, men eg óttist fyri avleiðingunum um ætlanin verður seu í verk, sigur Jógvan Edmund á Geilini tor.- ØB Postboks 1058 - 110 Torshavn - If 19820 IB