leygardagur 11. mars 1995síða 11

Nr. 50 - 11. MARS 1995 tíðindablaðið SA NT 11 Føroyska tryggingarmonopolid fær mótspæl: Tryggingartakarar i Føroyum stovna nú sitt egna felag - Øte ljandi dømi eru um, at tryggingartakarar eru illa viðfarnir av tryggingini. Trygg- ingartakarar skulu hava onkunstaðni at fara, um teir meta seg órættvíst viðfarnar av tryggingini, so teir kunnu fáa síni áhugamál rókt, siga Schumann Hjaltalin úr Havn og Johan Petersen av Glyvrum, ið nú ætla at taka stig til at stovna eitt try ggingartakara- felag. Um undirtókan verður nóg stór, verður eitt sovorðið felag sett á stovn í næstum At føroyskar trygg- ingar ikki eru rætt- visar móti sínum tryggingartakarum, verður tíverri ásann- að av alsamt fleiri tryggingartakarum. Skipanin verður fyrisitin av leiðarum, ið ikki skilja, at skip- anin er til fyri trygg- ingartakaranna skuld og skal geva teimum góða og rættvísa viðferð. Hverki stjórn, nevnd, umboðsráð, eftirlit ella myndug- leikar hava havt hegni at skipa so fyri, at tryggingar- takararnir kenna seg tryggar við verandi skipan. Hetta er ein partur av orsøk ini til, at Schumann Hjalta lin úr Havn og Johan Peter senav Glyvrum nú eru farm ir undir at fyriskipa stovnan av einum tryggingatakara felag í Føroyum Teir vísa á, at eitt mono- pol kann vera gott, um tað verður væl fyrisitið av dug- andi og rættvísum leiðar um, meðan vandin so sam stundis er tann, at monopol- ið ikki er gott, um tað verður fyrisitið avleiðarum, 13 ikki sýna ta stóru ábyrgd, ið skal til fyri at hava ábyrgdina av eini monopolfyritøku. Táer hendan skipan tann vánalig asta, ið finst. Føroyska tryggingar skipanin, ið er ein monopol- skipan, varð stovnað út frá tí sannroynd, at samfelagið er ov líuð til fría kapping mill- um fleiri tyggingarfeløg, siga Schumann Hjaltalin og Johan Petersen Hetta grundsjónarmið ið var gott, og tyggingår feløgim hava eftirhondini ment seg til peningasterkar fyritakt ur eftir Í øroyskum vidurskiftum. Men mono- polid hevur altso ikki verid nóg væl fyrisiid, og skipan in ásetur tryggingartreyt imar, sum hon finnur tað fyri best, og tá um endur gjald ræður, eru teir uygg- ingartakararnir fáir í tali, sum ikki bæði eina og fleiri ferðir hava kent seg Orætt- víst vidfamar av trygging- ini Tryggingartakararnir ongastaðni at fara Teir báðir vísa á, at lå so er vorðið, hava tryggingartak ararnir ongastaðni at fara við sínum trupullcikum, og at:tað er hetta, ið okkurt nú skal gerast við, so tað skal bera ul hjá uyggingartakar- unum at fáa síni vidurskifti vidgjørd av óheftum stovni. Og tað halda teir best lata seg gera við at stovna eitt tryggingatakarafelag, ið so skal hava møgulcika at taka sær av åhugamålunum hjå tryggingartakarunum Sjålvandi kunnu trygg- ingartakararnir fara frættin, men tíverri eru alt ov mong, ið aftrað seg við at gera nýtslu av hesum møgulcika, siga teir Aftrat hesum kemur so, at skipanin útnyttar hesar umstødur, tí hon hevur altíð stundir at bíða, meðan tað als ikki ber ul hjá trygging artakaranum, ið hvorki hev- ur tíð ella ráð at bíða. Er hann énøgdur, fær hann al- oftast bara at vita, at einki endurgjald fæst frå trygg- ingini, um avgerðin hjá skipanini ikki verður góð- tikin sum endaliga avgerð. Óteljandi fólk eru illa viðfarin av tryggingini Schumann Hjaltalin og Johan Petersen siga, at um uyggingartakarin skal fáa nakað sum helst endurgjald rímiliga skjótt, hevur hann upp á forhond avskorið seg frå at søk ja sín rætt gjøgnum einasta kærumøgulcika, ið hann hevur Tiverri er tað so, at ikki skal leitast leingi fyri at finna tryggingartakarar, ið hava sína søgu at siga um, hvussu illa teir eru viðfarnir av tryggingini. Óteljandi dómi eru um hetta, siga teir. Eitt feskt dómi var her- fyri í bløðunum, har greitt varð frá eini smoltstød, ið átti eina vindmyllu, sum fórst av vindi. Smoltstødin kundi ikki fáa endurgjald, ú vindmegin í meðal tað sam døgrid bert hevði verið Við nýggja tryggingariakarafelagnum, ið ætlanin er at seta á stovn í næstum, fær foroyska trygging- armonopolið eitt mótspæl fimm metrar um sckundid, siga ter. Hvussu skal trygging- artakarin kenna seg Wygg- an, tá so er? Hvat kundi ein so sagt, um ein fekk ein bil vid ongum motori frå ein- um bilsølumanni við tí sum grundgeving, at lika nógvar undanbrekkureru sum mót- brekkur í Føroyum, og at ti var ikki neyðugt við motor í bilinum? Fyrst royna tann positiva vegin Felagið hjá føroyskum tryggingartakarum, ið ætl anin er at fáa sett á stovn í næstum, skal í fyrsta umfar royna í positivum samstarvi við tyggingarfeløgini at verja áhugamál try ggingar- takaranna og hjålpa trygg ingunum at koma ur tcirri ringu ringrås, ið teir halda, at tær tíverri eru komnar í Í øðrum lagi skal felagið, um tað fær nóg stóra undir- tøku og verður nóg sterkt, arbeiða fram ímóu at fáa tryggingarnar og myndug- leikarnar at rakna við, so ein bæði rímilig og rættvis viðferð verður givin trygg- ingartakarum Felagið skal taka sær av øllum tryggingum, sum eru teknaðar hjá føroyskum monopolfyruiskum — bæði bil-, sethúsa-, skipa-, efur lønar-, vanlukku- og øðrum persónligum tryggingum, siga Schumann Hjaltalin og Johan Petersen Skal veita tekniska og juridiska hjálp Eisini skal felagið veita limum sínum bæði tekniska og juridiska hjálp, og kunnu vit upplýsa, at avtala EJ rd við sakføraravirki, 10 vil taka sær av juridisku síðuni, eins og sakførari er fúsur at lata seg velja í nevndina í felagnum, tá tað verður stovnað. Umframt sakførara, er ætlanin at fáa — - Johan Petersen av Glyvrum og Schu- Tad eru hesir bådir mann n Hj jaltalin år Havn tryggingartakar afelag ið nú taka stig ul at stovna før- (Savnsmynd) ein bilkønan, ein skipakøn- an, byggikønan og rokn- skaparkønan í nevndina, so felagið kann hava so stóran serkunnleika ul taks sum gjørligt. Tá felagið verður stovn- að, er ætlanin at fáa tað so sterkt sum gjørligt, og fyri at tað skal lata seg gera, er neyðugt at hava so nógvar limir sum gjørligt í fel um Gjaldið fyri limaskapir > skal vera lágt, « g 0 skál verða grundað á tal av tekn iðum tyggingum, so at møgulciki verður fyri at fáa nógvar limir. Eisini skal ein avgreiðsluskrivstova setast á stovn, ið skal kunna av- greiða mál skjótt, so trygg- ingartakarin sum skjótast kann fáa at vita, um hann eigur at fara víðari við mál inum, um hann metir seg at vera Órættvíst viðfarnan ] teimum førum, har rátt verður til at fara víðari, skal felagið veita uyggingartak- aranum tekniska og jurid- iska hjálp — sjálvsagt móti einum neyðugum gjaldi Vóna at áhugin er til staðar Men fyrst og fremst er endamálið við íclagnum, at tað skal hjálpa øllum teim um tryggingartakarunum iðeru illa royndir av skipan ini og hava verið illa við farnir. Tað ræður um, at hesir hava onkunstaðni at fara, so teir kunnu fáa síni áhugamál røkt á besta hátt, siga Schumann Hjaltalin og Johan Petersen. Vísir tað seg, at áhugi er fyri hesum felagnum, verð- ur fundur hildin at seta tað á stovn, samtykkja lógir og fáa eina nevnd valda. Hetta verður so lýst nærn í blød unum, tá komið er so langt Vónandi innan alt ov langa tid. i hj. (Savnsmyndir)