mikudagur 5. apríl 1995síða 13

Nr. 67 - 5. APRIL 1995 13 Poul Geert Hansen ger vidmerkingar til grein i Dimmalætting: Vilja vit hava ein effektivan al- mennan sektor? Viðmerkingar til greinina í Dimmalætt- ing leygardagin: >Vilja vit geva teimum almennu hægri løn ? « Tad er ikki rætta leidin at lækkalønirnar, um vit ynskja at effektivisera tað almenna Tverturímóti verður úrslitið, at trýstið verður tíkið av kravinum um effektiviser- ng Spurningurin um lenar- lækking er ofta frammi, ikki einans innan tað almenna Tað eru tey sum meina, at hetta er heiluvágurin, ið fær samfelagshjólini at mala aft- ur. Um hetta var rætt, so kann tað undra, at tað eru lág- lenarlondini í suður- og eyst- ureuropa, sum hava tað vánaligasta kappingarferið í Europa Tað er ikki einans lenar lagið. id er avgerðandi fyri kappingarferið. Prísurin á veruni er í nógv størn mun tengdur at vørudygdini, pro duktivitetinum i framleiðsl uni og trygdini fyri, at vøran kemur fram til åsettu tidina. Eitt lágt lønarlag stuðlar ikki undir hesum. Hetta er tó ikki einsmerkjandi við, at vit ikki skulu vísa afturhaldni í lønar vekstrinum, men at krevja beinleiðis nominellan lenar- niðurskurð, er nakað heilt annað Uppgávurnar skulu loysast Tann almenni sektorurin skal eisini vera effektivur og rekja tær uppgávur væl, sum vit sum samfelag ynskja at loysa í felag. Tær flestu upp- gávurnar skulu undir ellum umsteðum loysast á ein ella annan hátt. Tað veri seg fyri siting, undirvising, heilsu rekt. barnaansing, sam ferdsla, postur, telefon, al mennar veitingar o.s.fr.. Tað er so ein politiskur spurning ur at taka stæðu til, hvussu nógv tilboð skulu vera Tad er helst møguligt at skipa nakrar av teimum al mennu stovnunum ødrvisi enn nu við t.d. at fara yvir til aðrar styringarhættir, so sum kontraktstýring har sáttmáli verður gjørdur mill um stovnin og myndugleik arnar yvir fleiri ár. Játtanin er tá tengd at måltølum um hvussu krevini í kontraktini Jan Muller og BBC At bladmadurin, ábyrgdar blaðstjórin á Sosialinum, Jan Múller so sansaleysur loypur framav, sum hann ger í Sosialinum leygardag in, við persónligum ålopi á einstakar býráðslimir, tí ein býráðssamtykt gekk hans ara vilja ímóti, er heilt ótrú ligt Við giungum, tí samtykt in varð gjørd við skrivligar atkvødugreidslu á fundi vid afturlatnum hurðum, loyvir hann sær at krevja grund gevingar fyri atkveðu greiðsluni frå okkum, sum hann hevur gitt mugu hava atkvøtt annað enn tað, han vildi hava Nei, Jan Múller, tað kundi ikki fallið mær inn at svara tær uppá spurning tín. Hvat eg atkvøddi, kenni eg onga orsøk ul at fortelja tær fram um onnur. Hvat hinir limir nir hava atkvett stendur fyri terra egnu rokning at svara Tå atkvøtt er við seðlum, so er atkvørt har stendur ikki avsendari á Verður næsta krav títt kanska uppá, hvat hendi ein tíma seinni, tá at kvøtt varð um innstilling til nýggja kommunulæknan? Tå varð eisini atkvett við við seðlum, og svar seðlum. Enntå 3 ferðir, og krossarnir vóru 13 í hver) um umfar, so har er tilfar nokk ul gitingar Annars haldi eg at um ræða tin av analfabeusmu og intoleransu, vanvirðing og misáliti mátti verið eitt sindur ring at góðukið hjá teimum, sum ikki hava havt møguleika at síggja BBC World. til dømis hjá teim um 2/3 av føroyingum, sum búgva uttan fyri Havnina og sum ikki hava parabolan tennu Serigsur journalistikkur er fyrst og fremst objektivur tidindaflutningur, Jan, og áðrenn tå loypur framav einaferð enn, so vil eg frå biðja mær at ti ferð eftir ferð í blaði tínum, ella hver so eigur tað, undirstrikar og vísir á mína stóru ávirkan á ávíst annað blað. Aftur git ing og persónligt briksl frá tínari síðu, sum eg eri farin at troyttast av Uttan at fara í smålutir í málinum viðvíkjandi BBC, sver søgan stutt tann, at Rás Tórshavn kom í lag við kommunalum kreftum Valdar vóru at enda 4 ym iskar rásir. tí landsins myndugleikar forðaðu fyri at vit fingu tær 8 rásirnar, sum vit ynsktu og høvdu biðið um. Høvdu vit fingið tær allar, og tað høvdu vit pengar til tá, so vóru vit ikki komin í hesa stóðu, nú BBC World Service varð býtt sundur Nú vóru vit noydd at velja, tí alternativið var ein fløga uppá 5 ul 700.000 kr ella at vit strikadu eina av hinum rásunum, vit longu hava. Býráðið tók so á demokratiskan hátt stæðu hóskveldið. Meirilutin var 8 móti 5, og vid ti atkvødu greiðsluni hava vit fingið BBC Prime á skíggjan framyvir Eg havi størstu virðing fyri BBC og teirra tíðinda sendingum. lllsintan og subjeku van tíðindaflutning kann man harumframt ikki lasta teir fyri, og tað avgjørt ein stór dygd! €r SM Torshavn, 3.3.95 Lisbeth L. Petersen, býráðsforinaður eru rokkin, eftirspurningur in, brukaranøgdin o.s.fr Leiðslan á stovninum verður tá meiri lík henni á eini privat ari fyritøku. Nakrir stovnar kunnu helst eisini privatiser ast. Slíkar umleggingar skulu tó fyrireikast væl, og ekspertisan, sum fólk hava, ið starvast innan ekið, má brúkast. Sum heild áttu samfelags- borgararnir at verið nógv meira virknir vid at sagt, hvat tey ynskja og hverji krev tey seta til tænasturnar frá tí al menna. Hugburðurin at tað almenna er eitt neyðugt »onde« kann ikki brúkast til nakað. Uppgávurnar skulu loysast Almenna lenarlagið Ein lenarlækking tað almenna loysir trupulleikar, men skapar bara meiri ólag í samfelagt um. Talan er um eina niður gerðing av teimum fólkum ið starvast innan ekið. Sum einasti samfelagsbólkur fáa tey ein eykaskatt upp á 8,5% Sum um skattabyrðan ikki er nóg heg frammanundan Familjurnar fáa ikki endarn ar at rekka saman Tad er ósatt, tá ið sagt verð: ur í greinini í Dimmu, at meg inparturin av alment lentum hava eina årsinntøku millum 220-300.000 kr. Tann stersti bólkurin hevur eina innteku millum 12-16.000 kr. um mánaðin, um tey arbeiða fulla tíð. Við ti arbeiðsbyrðu sum verður legd á tey, eru tað heilt nógv, sum velja at arbeiða niðursetta tíð Tad er eisini hálenarbólk ar innan tað almenna, men lenirnar eru ikki í námindum av teimum hjá teimum há lentu innan privata sektorin Fyri hálenarbólkarnar sum yngri læknar, studentaskula lærarar o.t., sum fáa eina løn millum 20-28 tus.kr. um månadin, eru Danmark og Førovar sami arbeidsmarkn aður. Tad verður ógjerligt at fáa fólk henda vegin, um len irnar lækka Innan ongar Politikkfellan Førovar eru í letuni i sterstu kreppu nakrantid, og ti kann tað fyri nógvum syn ast skilagott at hava sum pol itiskan målsetning at fáa javnvág á figgjarlogina. Men | her ávara flestu búskapar freðingar. Tað kann vera ein sokalla -politikkfella- at hava henda politiska mál setningin. Forkáringin er henda: Um samfelagið er komið inn í ein lágkonjunk tur, so lækkar skattagrund arlagið og undirskot kemur automatiskt á fíggjarlógina Verða útreiðslurnar tá lækk aðar fyri at meta tí lækkaðu inntøkuni, so lækkar skatta grundarlagið enn meira, tí virksemið í búskapinum minkar, og enn minni kemur inn í skatti. Undirskotid hvervur ikki, men samfelags- búskapurin stagnerar og vit fáa stórt arbeiðsloysi. Við hesum er ikki sagt, at almenna nýtslan skal vera heilt ótálmað. Tað má bara ikki vera fremsti málsetning- urin at fáa javnvág á figgjar- lógina, tí tá býtur niður- gongdin seg sjálva í halan. Roknistykkið passar ikki Í greinini setur »bak« eitt roknistykki upp, sum vísur at nettoútreiðslurnar hjá lands- kassanum hækka við 50 mill.kr. av at ganga fakteløg- unum å møti. Hetta passar ikki Feløgini hava givid lands- styrinum tilbodid at fyribils lenarniðurskurðurin verður latin aftur yvir eitt áramál. Í hesum tíðarskeiði ber væl til at fremja umleggingar og rat- ionaliseringar soleiðis at len arsummurin ikki hækkar Men roknistykkið kundi verið brúkt til at rokna effekt ina av lenarniðurskurðinum í 1993. Tá hendi broytingin í einum. Utrokningar vísa, at landskassans roknskapur batnaði við knapt 30 mill kr meðan kommunuroknskap- urin versnaði vid 20 mill.kr Alt í alt var urslitid 10 mill kr Tær óhepnu fylgjurnar eru tá ikki tiknar vid. Men øll vita vit. at arbeiðsloysið er vaksið munandi, fólk eru flutt av landinum og landskassin mátti spræna 3 mia.kr. inn í bankarnar, ti virdini å hus unum vóru niðurskrivað eitt hálvt ár eftir lenarniður skurðin Poul Geert Hansen —— Nú eru fleiri í Havn Í áravís er fólkatalið í Havn bara gingið skeivan vegin, men nú hevur einaferð aftur verið framgongd Hon er ikki stór hon er har Fyribilsuppgerðin hjá Tórshavnar komm | unu sigur. at 1. mars | búðu 15.105 fólk Havnar kommunu, og |. april var fólkatalið hækkað til 15.115 a Argir eru taldar vi randi men