fríggjadagur 1. august 2003síða 7

Nr. 142 - 1. august 2003 13 U-17 dreingirnir hava megnað at givið bæði Skotlandi og Svøríki dygga mótstøðu, men trupulleikin er, at tað gongst so illa at finna vegin til meskarnar í málinum hjá mót- støðumálinum U-17 LANDSLIÐIÐ Jóannes Hansen Í hesi vikuni er U-17 lands- liðið í fótbólti í Hamar í Noregi, har teir luttaka í ár- ligu NM kappingini. Føroy- ar eru í bólki saman við Skotlandi, Svøriki og Finn- landi, sum føroyingarnir skulu spæla ímóti í dag. Fyrsti dysturin var ímóti Skotlandi týsdagin. Skotar- nir vunnu 2-0 eftir málleyst fyrra umfar. Mikudagin var Svøríki mótstøðuliðið, og teir vunnu 3-0, eftir at hálv- leiksstøðan hevði verið 2-0. – Eg havi einki at siga til avrikið hjá okkara monn- um. Teir megna fyri tað mesta at geva mótstøðu- monnunum dygga mót- støðu, og tað er væl betri, enn tað var fyri nøkrum ár- um síðani, tá ið okkara ofta løgdu rygg til stórtap. Eg haldi, at hetta man vera ein tann besti árgangurin, sum vit hava havt. Hetta skal skiljast soleiðis, at tað ber væl til at gera nógvar út- skiftingar, og at tað ikki eru tveir og tríggir, sum bara øllum liðnum. Tað er posi- tivt, men sjálvandi er tað harmuligt, at vit ikki enn hava megnað at skora mál. Leikliga eri eg nøgdur, men úrslitaliga kundi tað havt verið betri, sigur Bill Jacobsen, venjari hjá U-17 dreingunum úr Noregi. Fótbóltsspælið kostaði Ímóti Skotlandi var mál- leyst inntil í 52. minutti. Tá stútaði Steven Fletcher úr Hibernians innlegg úr høgru í málið. Tjúgu minuttir seinni var tað eftir innlegg og klumpaspæl, at Brian Gilmour fekk potað bóltin í málið. – Eg haldi, at vit áttu møguleika at halda tørn um málleysan javnleik, um vit høvdu lagt okkum eftir tí. Í 1. hálvleiki vóru okkara menn frammarlaga, spældu væl og fluttu seg nógv og høvdu bóltin í minsta lagið eins nógv og mótstøðu- menninir. Í 2. hálvleiki kostaði tað, at vit høvdu ar- beitt so nógv í nógva hita- num. Tá vóru teir fysiskt betri fyri, meðan okkara vóru moyrir. Munurin er framvegis tann, at teir eru eitt vet skjótari, sterkari og kontantari enn okkara, sum ikki hava so nógva dystar- venjing á hesum støðinum. Men í fótbóltsspælinum standa okkara einki aftan- fyri teir, sigur Bill Jacob- sen. Deyðu bóltarnir kostaðu Ímóti Svøríki var søgan umleið tann sama, sum hon var ímóti Skotlandi. Hesa ferð var tað gamli veikleik- in í deyðbóltsstøðunum, sum gjørdi um seg. Í 18. minutti stútaði Mattias Mete eftir frísparksinnlegg úr høgru, í tíðini, sum dóm- arin hevði lagt afturat fyrra umfarinum, skoraði sami maður eftir horna, sum før- oyingarnir hildu átti at havt verið málspark, og í fyrsta álopinum eftir steðgin fingu teir fínt mál eftir gott samanspæl. – Vit vóru ongantíð niðurspældir, men vit megnaðu ikki at fáa mál, sjálvt um vit høvdu einar fimm góðar royndir ímóti málinum hjá teimum. Sjálvandi er tað ikki serliga hugaligt, at vit ikki skora, men tað fer kanska at koma ímóti Finnlandi, og plaser- ingsdystinum, sum verður sunnudagin, sigur Bill Jacobsen. Finnland tapti 1-0 ímóti Svøríki og 2-0 ímóti Skot- landi. Danmark, sum Før- oyar í fjør megnaðu javn- leik ímóti, eigur kanska bersta liðið í ár. Teir hava vunnið 2-1 á Noregi og 3-0 á Onglandi, og teir skulu í dag spæla ímóti Íslandi, sum hevur tapt 3-0 ímóti Onglandi og 2-0 ímóti Noregi. Føroyska liðið ímóti Skotlandi: Tróndur Krage- sten, HB – Bárður Mittel- stein, HB, Jóhan Davidsen, NSÍ, Borgar Kristiansen, Skála, Poul Tummas Dam, HB – Pætur Jørgensen, HB (Per Jacobsen, GÍ, 70.), Ólavur í Ólavsstovu, HB (Jóhan V. Gunnarsson, B36, 54.), Urbanus Olsen (Ás- bjørn V. Gunnarsson, B36, 70.), KÍ, Christian Mourit- sen, HB – Kristoffur Jacob- sen liðformaður KÍ (Per Jacobsen, GÍ, 66.), Andreas Lava Olsen, LÍF (Einar Hansen, NSÍ, 78.). Føroyska liðið ímóti Svø- ríki: Tróndur Kragesten, HB – Bárður Mittelstein, HB, Jóhan Davidsen, NSÍ, Borgar Kristiansen, Skála (Sam Jacobsen, GÍ, 62.), Einar Hansen, NSÍ – Ás- bjørn V. Gunarsson, B36, Ólavur í Ólavsstovu, HB (Urbanus Olsen, KÍ, 50.) Jóhan V. Gunnarsson, B36, Christian Mouritsen, HB – Kristoffur Jacobsen liðfor- maður, KÍ (Per Jacobsen, GÍ, 66.), Andreas Lava Ol- sen, LÍF (Pætur Jørgensen, HB, 74.) Teir leita eftir málinum U17-landsliðvenjarin, Bill Jacobsen, sigur, at árgangurin í ár er ein av teimum bestu, føroyingar hava átt, og í báðum teimum fyrstu dystunum í NM-kappingini hava føroyingar megna at givið bæði Skotlandi og Svøríki dygga mótstøðu. AaB eygleiddi í final- uni Jákup á Borg, og Esbjerg fylgdi ólav- søkuaftan Hjalgrími Elttør YRKISSPÆLARALEIÐIN Jóannes Hansen Tað verður frá útlendskari síðu hildið eyga við før- oyskum fótbóltsspælarum. Tað varð enn eina ferð stað- fest á ólavsøku. Bæði ólav- søkuaftan og ólavsøkudag vóru umborð fyri donsk fótbóltsfeløg í Gundadali og hugdu at fótbóltsdyst- unum. Í báðum førunum var málið at finna fram til, um tað er møguleiki fyri, at føroyskir spælarar kunnu vera við til at styrkja um álopini í superliguni. Ólavsøkuaftan var venj- arin hjá Esbjerg, sum verð- ur roknað millum bestu feløgini í superliguni í Gundadali. Hann eitur Ove Pedersen. Ørindini hjá hon- um vóru at sýna Hjalgrím Elttør hjá KÍ, sum ongantíð hevur fjalt yvir, at hann droymir um at royna fót- bótsevnini uttanlands. Fyrr í summar vóru um- boð fyri Grindavík í bestu íslendsku deildini í Klaks- vík og sóu Hjalgrím spæla, og teir góvu honum eitt til- boð um at koma til Íslands at spæla. Men Hjalgrím tók ikki av. Hann metti ikki, at avbjóðingin var serliga lokkandi. Eftir uppgerðina ólav- søkuaftan millum HB og KÍ (dysturin endaði 3-3 og klaksvíkingar vunnu brots- sparkskappingina og fingu harvið steypið norður við) man tað vera ivasamt, um Hjalgrím fer at fáa nakað tilboð frá Esbjerg – í hvussu so er ikki út frá tí, sum esbjergensarnir sóu hesa ferð. KÍ hevði nógv fólk við í Gundadal, og Hjalgrím sat leingi á beinkinum. Tá ið hann kom á vøllin, var tað á miðvallarplássinum í vinst- ru og ikki í álopinum. AaB fylgdi Jákupi Fleiri feløg í superliguni halda seg hava tørv á styrki í framrættaða partinum. Fíggjarliga orkan hjá don- sku fótbóltsfeløgunum er ikki serliga stór, og tí verða eyguni vend hagar, sum spælarar kunnu fáast fyri lítið og lætt – í hvussu so er um sammett verður við at keypa spælarar, sum eru sáttmálabundnir aðra stað- ni, og har feløgini krevja stórar upphæddir fyri at sleppa teimum. Um spælarar eru sátt- málabundnir við føroysk feløg, so hava tey rætt at krevja pengar fyri at lata spælarar fara aðra staðni, men talan sigst ikki vera um meiri, enn at tey – sam- mett við onnur stór feløg – so at siga verða leskaði. Tá ið GÍ og B36 spældu steypafinalu var Poul Erik Andreasen, sum er venjari hjá AaB, millum áskoðarar- nar. AaB leitar eftir einum álopsspælara, sum er førur fyri at lyfta arvin eftir let- iska Andres Oper, sum AaB fyrr í summar seldi til Torp- edo Moskva, ið var sinnað at rinda AaB fitt av pengum fyri spælaran, sum næsta summar annars hevði verið leysur av sáttmálanum við AaB, ið harvið einki hevði havt fingið fyri hann. Jákup á Borg var allar 120 minuttirnar á B36 lið- num. Í 1. hálvleiki var hann álopskendur miðvallari í høgru, og í pørtum av 2. hálvleiki var hann meiri álopssinnaður enn so. Ják- up skoraði upp á brots- spark, og hann átti horna- sparksinnleggið úr vinstru, sum John Petersen við høvdinum snittaði í málið. Men fótbóltsliga avrikið í finaluni var neyvan av tí slagnum, at venjarar í don- sku superliguni við tí sum grundarlag fara at bjóða føroyskum spælarum sátt- mála og løn, sum tað ber til at liva av. Gestur Hovgaard, for- maður í KÍ, sigur, at hann veit ikki um, at nakað felag á ólavsøku skuldi hyggja at Hjalgrími Elttør. – Men tað er einki loynd- armál, at eitt nú Hjalgrím fegin vil sleppa at royna seg aðra staðni. Mín fatan er, at fleiri feløg í t. d. Danmark og Noregi fylgja spælarum hjá okkum, sigur KÍ for- maðurin, sum umframt Hjalgrím nevnir eitt nú Ova Nysted og Atla Danielsen. Superligan vigaði føroyingar á ólavsøku 13 12 Nr. 142 - 1. august 2003 At leggja nýggju ferjuleguna á Drelnesi har, ið ætlanir eru um, er kanska ikki tað skilabesta. Í øllum førum ikki, um ein spyr lívfrøðingar, tí á staðnum livir sjáld- samt taraslag og tí kann talan verða um brot á løgtingssam- tyktir og enntá eisini konventiónsbrot og virðir fyri milliardir fara kanska fyri bakka LÍVFØÐI Dagfinn Olsen Talan kann gerast um einki minni enn brot á løgtings- samtykt og kanska eisini á konventiónir, um ferjulegan á Drelnesi verður løgd júst har, ið ætlanir eru um. Á staðnum er lívfrøðiligt margfaldni og týdningar- miklast av øllum: har finst eitt sjáldsamt taraslag, ið ikki er aðrastaðni í Føroy- um. Hetta hevur fingið lív- frøðingar og onnur áhugað at rakna við. Brot Vit hava vent okkum til Regin Joensen, lívfrøðing, fyri at frætta eitt sindur nærri. Hann metir, at hóast tara- slagið finst aðrastaðni í heiminum, so er talan um sjáldsaman tara og hann finst ikki aðrastaðni í Før- oyum.Sostatt doyr eitt plantusamfelag út og tað er ikki í tráð við hugsanina um at verja lívfrøðiligt margfaldni. Hann vísur á Bergkon- ventiónina, tó tað ikki er heilt greitt, hvørt hon er galdandi fyri Føroyar, men fast stendur tað, at løgting- ið í 1993 samtykti lóg um vernd av lívfrøðiligum margfaldni. Sostatt kann í hvussu er blíva talan um brot á løg- tingssamtykt, verður ikki tarin tikin við í ætlanirnar um ferjulegu á Drelnesi. Regin Joensen sigur, at brot á samtyktir ella kon- ventiónir kunnu hava óhep- nar avleiðingar, tí í vikuni hevur ES ákært Danmark fyri brot á umhvørvislógina og bera tey nú banga fyri avleiðingunum, tí t.d. kann ferðavinnan ávirkast og slíkt kann eisini henda hjá okkum. Ymsar lógir, konventión- ir, frágreiðingar (Oljumála- ráðið; Frágr. um náttúru- og umhvørvisvernd) og al- tjóða avtalur eru at vísa til, men hvussu er og ikki, so stendur løgtingssamtyktin frá 1993 eftir um vernd av lívfrøðiligum margfaldni. Framferðarhátturin Regin Joensen hevur eisini hug at hugleiða um arbeiðs- hátt og framferð. Hevur Landsverkfrøðingurin gjørt umhvørviskanning og hvat sigur hon? Hevur yvirfrið- ingarnevndin sæð kanning- ina ella frágreiðingina og bara yvirsæð hetta og er tal- an um konventiónsbrot. Hevur nevndin viðgjørt málið? Hvør er manna- gongdin, tí ein kann skriva so mangt í eina frágreiðing, og tær enda so ofta bert í eini skuffu? Og góðkennir Heilsufrøðiliga Starvstovan frágreiðingina? Spurning- arnir, ein kann seta sær, eru sera nógvir. Missa milliardavirðir Umframt, at tað kann tykj- ast næsadjarvt at køva eitt plantusamfelag, so eru eis- ini stór virðir upp á spæl. Regin Joensen nevnir bioprospektering. Hetta er, tá ein tekur kveikar úr djór- um og plantum – ofta sjáld- somum – og nýtur hetta í heilivágsídnaðinum. Hetta er t.d. talan um í frumskóg- inum. Og hevur ein sjáld- samt plantuslag, so er ofta eisini talan um sjáldsom djórasløg. Klassisk er søgan um ungan lesandi, sum gekk á Hardangervíddini og tók mold í eina spann. Úr hes- um kom stórur ídnaður og verður hetta nýtt innan transplantatiónsviðgerð. Ein sveisisk fyritøka um- setur í dag fyri 11 milliardir árliga innan økið. Eingin veit, hvat vit missa, men kanska eru tað eini 5-10 milliardir, ið er tað sama sum ein møgulig oljuvinna gevur. Í hvussu er missa vit framtíðar møgu- leikar og møgulig fríggjar- lig virðir og tí mæla lív- frøðingar til, at farið verður hóvliga fram, so vit ikki verða bumbað aftur í stein- øldina, sum Regin Joensen málber seg. Sunnudagin brunnu eini hús á Bakka í Vági. Alt brann inn- an úr húsunum og illgruni er um eld- áseting. Løgreglan í Suðuroynni tók eis- ini fullar bilførarar um vikuskiftið ELDUR Dagfinn Olsen Klokkan 15:45 seinnapart- in sunnudagin fekk sløkki- liðið í Vági boð um, at eldur var í einum húsum á Bakka í Vági. Menn vóru skjótir á staðnum, men eldurin hevði fingið fasta- tøkur, tó at tamarhald fekst á honum. Húsini stóðu ikki at bjarga og nógvur roykur var, so teir brutu seg niður ígjøgnum takið í einum kamari, har tann stóri eldur var. Góðar 3 tímar seinni var eldurin sløktur. Álvarsmál Alt er brunnið innan úr húsunum, tó at tak og út- veggir standa. Talan er um hús, ið eru bygd fyrst í sjeytiárunum. Løgreglan kannar málið og sigur, at illgruni er um, at eldurin er ásettur og verður málið viðgjørt sum slíkt. Fullir førarar Hóast mangir løgreglu- menn kring landið eru í Havnini til arbeiðis á ólav- søku, so eru fólk eftir á politistøðunum kring land- ið. Umframt eldsbruna, so hevði løgreglan í Suður- oynni ávirkaðar bilførarar at taka sær av. Leygarnáttina rýmdi ein bilførari frá einum minni ferðsluóhappi á Tvøroyri. Tá hann stutt efir varð tik- in, tók løgreglan blóð- roynd av manninum. Mánanáttina kom frá- boðan um, at ein kona koyrdi ávirkað í Vági. Hon var somuleiðis tikin og blóðroynd tikin av henni. Skuldsetingar eru í báðum førum reistar um rús- drekkakoyring. Ferjulegan hóttir sjáldsamt taraslag Rætting Í grein í blaðnum fyri ólavsøku um aling og ILA- sjúku, verður Bjarni Djurholm endurgivin fyri at siga, at tað kann seta okkum í ringt ljós í ES, at vit hava út- flutt sjálvdeyðan fisk til ES. Júst so avgjørdur var Bjarni Djurholm ikki í síni út- søgn, men vísti hann á, at løgreglan kannar málið, og um tað vísir seg, at hald er í skuldsetingunum, so kann hetta fáa ávirkan á ES, sum skal góðkenna koppseting av alifisiki. – Eg havi ikki orsøk at taka so harðliga til orðanna ella at ákæra nakran, men vísti bert á, at løgreglan kannar málið, sigur landsstýrismaðurin og hesum hevur hann rætt í og biða vit hann orsaka mistakið. - - blðm- Tarin við Drelnes er sjáldsamur og løgtingssamtykt frá 1993 nevnir vernd av lívfrøðiligum margfaldni. Framtíðarinntøkur fyri milliardir kunnu eisini fara fyri bakka Mynd: Savnsmynd Sunnunáttina brunnu hesi húsini í Vági og løgreglan kannar málið, tí illgruni er um, at eldurin er ásettur Illgruni um eldáseting C M Y K 12