hósdagur 4. mai 1995síða 9

Nr. 84 — 4. MAÍ 1995 tíðindablaðið Hans Pauli Joensen, megindeildarráðsformaður: Styrkja kunnleika- stigið innan náttúru- vísindi og tekni Kunnleiki og royndir á høgum stigi innan nåtturu ísindi og tøkni hava altstóran týdning fyri eitt framkomið samfelag, bæði vinnuliga og mentanarliga. Spurningar viðvíkjandi umhvørvi, dålking, orkunýtslu, oljuvinnu, infrastrukturi oø. krevja fjóltáttaðan kunnleika og innlit á hesum visindaøkjum segði Hans Pauli Joensen, megindeildarráðsformaður undir hátíðarhaldinum á Debesartrød týsdagin. Vit prenta røduna. Vegna Fróðskaparsetn og lalking rkunytsiu ljú serliga vegna megindeild vinnu. infrastrukturi 0.Ø ina fyri náttúruvísindi Og krevja fieltáttaðan kunn tøkni skal eg bjóða tykkum eika nnlit á hesum vís vælkomnum tl hesa løtu i naaøkKjum Í 472 vórðu lunnar lagðir undir Náttúruvísindadeild ina á Fróðskaparsetnnum Endamálið við Náttúru vísindadeildini er at fremjå gransking og at skipa fyri Útbúgvingar- og gransk hægri útbúgvingum Í ingarumhvervið á deildini = náttúruvísindum og tøkni. Í hevur nú virkað í 23 år, og er hesum umfari ska tutt við rannsóknum og undir im verða røt i ; vísing við til at styrkja ngarpartin á 1 ; Br > kunnleikastigið innan Byrjað var 9 viðeini náttúruvísindi og tøkni: í náttúr ndalicari ot i på | 3 » jul hl ti j Førovur Kunnleiki í ; e á royndir á høgum stigi inn stig kallað stødisutbugs in I eki hava alstóran ngin. Í sje r Út ri eitt framkomu“ búgvingi kalla tanr % m cor VvinnuEe safna TVr í Csi tt og IK Hár Spu nu! nvørju ðaðu w vík hver í Arbu í kommunikation tyring i | | k IKK ir ektr ikustikki, €l ' så EN , rkuskipanum 0.6 Á y I endanu iv lestfinum ' k * retk 40 i p verður in lánaða CIR h á i í ka ør ni kfreðir eh % 7 } i í ger Kal -. rd hid bero verkfrødipt KI if rn BG: f % Sk DN Í h f þa Henda kt k k k rða Kj k á - samarbeiði vid P % pc i j ( 4 Fi % Fri ella ti tudul fyri same ' 18 Í kt:ónir nt et Foørovi it fre i ak“ 41% ti Í í | % % » n i KAÐDÁ Verkætlaninar WS y - på g Karir Margrethu taka ir á høgun stød allar útg ingssteði i før | im et ivgerand at ' p % yska vinnulivinum. SO hava gott samstary Vi leiðis hevur Ferova Fróð stovnar g vinnulívið kaparse tíkið stigið { landinum. Eg fan í hesun > « * á í x ti tað vðug skar i % samband unvta hevið tl at i t sk stilk CI [| vid vinnulivid um verkæt takka tomum virkjum - stovnum og personum } Týdningurin av verk nevndir og óneyndir, sum hava verið við til at samar freðiútbúgving í Feroyum VARA Ve vo | i beiða um útbúgvingar og granskingarvirksemi í rav D eigur at verða mettur í ljós inum av. at verkfrødingar rød , magnsverkirgði á selnnum við førovskum perspektiv I uro + kk í far at enda at:takka útbúgvingim kann gera b | Im | . Í tykkum fyn, at tit komu Ul gagn innan vinnulív okkara hetta stutta hátíðarhaldið og vístu áhuga fyri verkfrødi útbúgvingini á Fróðskapar ry í nógvum tekniskum stø um. ikk: minst nú samte lagið tykist hava tørv á ny setn Feroya skapan og broytingum inn ; in nr ve trukturin har LÆærarar verkaæliamun så ritmd % ir ru: Kristian David ; i j i i > ir í fyri framburði. Ér : Petersen, 5 , K k IVinna á veg ið á ' ; P k Ma Dan era sær var skar i sål letsti sum á universitetinum í Odense. Men síðan 1981 verið skipað í estrarlinjur emma eyna i livfrødiliga har næmingar kunnu byrja í ólíka árstali, og eina stødd og alisfréðiliga, har næm ingar kunnu byrja í líka árs BS-utbugvingum hevur hon Náttúruvísindadeildini tvær meg ersim undir framhaldandi d Í samgonguskjalinum hjá landsstýrinum. sm varð skipað um ársskifuð 1984 RS, stóð, at Fróðskaparsetur Førova skuldi verða ment og víðkað. Landsstýrið setti tal: eina nevnd at gera uppskot Steðisútbúj taka tvey á g undirvísing in fevnir mest um høvuds vingarnar hesum viðvíkjandi, og í skotum 3 til 3 I á hitinum frá henni vóru upp 2 ára enda- greinarnar: støddfrødi, alis- = ligar BS-utbugvingar, :ð réði. evnafrødi og lívfraði. kundu samskipast við út ær rlag undir bugvingarnar, ið longu vóru MEV Í evand frát Í Náttúruvísindadeildini haldslestri í nåtturuvisind Skotið varð upp at hava BS im og tøkni, eitt nú til cand útbúgvingar innan teldu SEK verkfræðing eð i ardalisfrød við lærdar háskular uttan IV i sfrødi vírgði see Framhald å siDu 10 —— - ————i | , Verkætlanin hjá Jannik Zander Andersen: D ifti í | | Datasamskifti í tele- netinum vi etinum við OFDM i ng. Her i per KIT va % stak góða mótteku í Europa. | Í ÞÓ i evur nykslan av mobilteletonin | i g við miklan ferð erum øllum vinnulivs | | E ul | rvur tseg al vera á at nyta farteietonina I | unbandi við datasamskifti. Men ein forðan tykist at | era al signal dhotransmissionsskipanum í avis m tidarskerdu fyn åvisar frekvensir eru so veik | at transmissionin gerst torfør og kann hava nogvar | feiltransmissionir og óljóð við sær. Hetta fyribrigdi verður á fremmandum máli rópt »fading«. Fyribrigd | iðerserliga viðkvæmt tá tað snýr seg um datatrans mission. Fyri at mótarbeiða avleiðingunum av »fad ingum« hava leiðandi granskarar nú vent eyguni mot modulationshåttinum OFDM (»Orthogonal Fre quency Division Muluplexing« Sum ein samstarvsverkætlan millum Fróðskapar setrið og Telefonverkið bleiv avgjørt at lata Jannik Andersen kanna møguleikarnar fyri betring av data transmission um »fadandi« FM-radiotransmissions skipanir vid stødi i OFDM transmiss16nshåttinum og vid serligum atliti til nýtslu í norðurlendskum mobil telefonskipanini NMT, har einstøku kanalirnar eru frekvensmoduleraðar | Við steði í verkfréðilærugreinunum í telekomm | unikation og signalfrødi gjørdi hann hesa verk ætlanina við útgerð frá Fróðskaparsetrinum og Tele- | fonverkinut Áhugavert er, at urslitid gav greiða | | . ; ————iðisiiðsat øv | | } | h. i | % | Verkætlanin hjå | | Katrin å Fløtti Jacobsen: | >. . - - | | Styring av reinskeri- | borði til fiskiidnadin | Asannandi arbeidsumhvørv trupulleikarnar å | førovsku flakavirkjunum telag ment eitt re inskeribor tvev førovsk virkir í frå teimum reinskeriborðun na í dag. H standa reinskerararnir í umhvørvi, ið er vått og hun kann broytast flemn stig frå gólvi ul loft, hetta Kanr | andi fyri heilsuna Hetta nýggja snið av reinskeriborði er runt og um ørvid borðið stendur er turt. Javnur hiti kann era i rúminum, tí alt vatnið, ið rennur frå borðinum verður savnað saman og leitt burtur Eitt slíkt reinskeriborð verður datastyrt, tvs. ein } ldasvreir fyri. at reinskerararnir fáa tilførda råvøru ytørvur er fyri hesum. Teldan stýrir somuleiðis = | r y liðugt FINg av TAVØTU OR li vøru t fáa st jaa sk varsetul Førova hevur K ð stig til ið førovsk vinnuvirkir, soleiðis at næm samstarvi við | ma at loysa uppgávur 3 Í samband við verk et aninå hjá Katrir | Flotti Jacobsen sett Fr Askaparsetur Førova seg Klaksvík). ið hevði ment hetta nýggja snið av rein Í skeriborði, og í felag varð funnið fram ul eina lýsing | av verkætlanini | BS verkætlanin hjá Katrin á Fletti Jacobsen gekk út | uppá at gera eina nágreiniliga lýsing av, hvussu rein skeriborðið skuldi stýrast. tvs. útgreina á hvønn hátt ein telda skuldi halda styr á vørustreyminum, inn og út frá reinskeriborðinum. Tá ið henda lýsing varð gjørd, var uppgávan at gera eitt torrit ið kundi stýra reinskeriborðinu.m. Í sambandi við styring av einum slíkum reinskeriborði eru tað nógvar deilprosessir,ið | skulu samvirka. Her kann nevnast inn og útviging av fiski. tilføra fisk til reinskerarar, uppsamla data í sjálvari framleiðsluni. Sum prógv fyn, at forritið virkaði sum ætlað. vórðu gjørdar teldu simulati6nir Alt í alt kann sigast, at verkætlanin var væleydnað og er dømi um at samarbeiðið millum Fróðskapar- setur Føroya og føroysk virkir kann vera mennandi fyri báðar partar, og samfelagið sum heild Alfa Romeo 75 /2.0 árg. 1988, í góðum standi, bíliga til solu TIf. 48417 e. kl. 19