týsdagur 4. juli 1995síða 5

Nr. 124 — 4. JULI 1995 Forsætismálaráðharri framdi grundlógarbrot Tad var ein politisk bumba, tå danska stjórnin hósdagin legði fram skjól, sum prógva, at H.C. Hansen í 1957 gav amerikanarum loyvi at flúgva við atomvápnum í grónlendskum luftrúmið. Hetta var greitt grundlógarbrot - og tað hevdi syndarligar fylgjur. Eitt av flogførunum datt niður í 1968, og ein hópur av arbeiðsmonnum fingu skaða av geislavirknu strálunum. Millum teirra vóru átta føroyingar. Vit hava prátað við ein teirra, Frits Jacobsen úr Sørvdgi Vit hava verid fyltir vid lygn - At danski statsmálaráðharrin beinleiðis gav amerikanarunum loyvi til at hava atomvåpn á stødini í Grønlandi, haldi eg vera heilt ófatiligt, sígur Frits Jacobsen Frits Jacobsen í Servági starvaðist fyrst í seksti árunum sum brandmaður á Flogvellinum í Vágum. Hann var síðani eitt skifti á flogvøllinum í Kastrup í Keypmannahavn, og har sá hann, at eitt starv sum brandmaður á NATO stødini í Thule var lyst leyst. Hann søkti arbeiðið - og fekk tað Marius Nú má vera nóg mikið prógvað. Nú má endur gjaldskravið verða eftirlíkað. Nú má ein politisk loysn finnast, sum veitir Thule arbeiðsmonnunum, ella teimum, sum sita eftir teir, eitt endurgjald Hetta sigur Marius Schmidt, sum er formaður í felagnum hjá Thule-arbeiðs- monnunum Hann var, eins og Frits Jacobsen, brandmaður á Thule-stæðini, tá óhappið hendi í 1968 Hann heldur tað vera eina avgerandi broyting, at politikararnir nú viður kenna, at eitt álvarsamt mistak var gjørt. Vit voru ovitandi sjon- leikarar Schmidt, f. ri = Thule-arbeiðsmenn- inar, væntar at endurgjalds- kravið nú verður eftirlíkað Allir út at leita Hann starvaðist í Thule í eitt ár - frå mai 1967 til april 1968, áðrenn ann fór á Streymfjørdin at arbeiða Frits var sostatt i Thule tann 21. januar 1968 - dagin tå eitt B52bumbuflogfar datt niður beint við steðina Hann hevði frivakt tá tað formaður Vit krevja nú eina al menna hoyring, har alt málið verður útgreinað Sjónleikarar Marius Schmidt heldur, at at Thule arbeiðsmenninir = hava verið nýttir sum sjón leikarar Í einum politiskum leiki. Vitan hevur verið duld fyri teimum, og eingin hevur givið teimum rætt í teimum pástandum, teir hava sett fram Men eftir tað sum nú er komið fram, hava umboð úr ellum flokkum í Danmark tikid undir við endurgjalds-kravinum hjá hesum monnum ss hendi, men allir brandmenn inir voru utkalladir at taka lut í leitingini eftir teimum sjey monnunum, sum vóru í flogfarinum. Teir sluppu úr flogfarinum í góðari tíð, og komu niður á fallskermi. Seks teirra vórðu funnir á lívi og bjargaðir meðan tann sjeyndi brendist til deyðis meðan hann hekk í fallskerminum Helvtin deydir lá vist: eingin, at fyra brintbumbur vóru umborð á sin Í Hogtannum Høvdu vit vitað tað, høvdu vit sjálvsagt ikki gjørt tað arbeiðið sigur Frits Jacobsen kkum var álagt Hanner ikki í ivaum, at teir blivu raktir av geislavirknum strálingum Vit vóru einir 70 brand menn á steðini, og nu er bert helvtin eftir á lvi. Hinir eru deyðir av krabameini Frits hevur eisini sjálvur heilsutrupulleikar eingin mv er um stava frå hendingini í januar 1968 Fyltir við lygn Frits hevur ongantíð verið í va um, at myndugleikarnir hava roynt at dylja sann leikan um vidurskiftini i Grønlandi Ta tidina eg var har. lendu eini 10-12 B-52 flogfør, og vit sóu tey dagliga flugva uppi yvir okkum Tad vóru veldugar maskinur. Flogfer ini vigadu 350 tons, høvdu ikki færri enn åtta motorar og tå tey lendu nyttu tey triggjar storar fallskermar fyri at stedga ferdini Danirnir å stødini sluppu ikki nærri enn 300 metrar til hesi flogfør - og teir fingu ordrar um ongantid at vera aftanfyri tey. Tey høvdu nevniliga eina stóra kanon afturi á velinum Frágreiðingin uppá at flogførini lendu har. var altid tann sama: Talan var um neyðlendingar Skipað seg í felag Umleið 1100 danir luttóku í uppruddingarar-beiðinum í sum Thule í 1968, og teir hava skipa seg í eitt felag. sum roynir at fáa politisku myndugleikarnar at taka eina medábyrgd av ti, sum hendi, og veita temum eitt endurgjald fyri skað2n, teir fingu. Men sera striltid hevur gingið at fáa polit ikararnar at viðurkenna nakad sum helst Og Thule-arbeidsmenn inir standa veikari og veikari av teirri einføldu orsøk, at teir gerast færri og færri I 1986 vóru 540 limir í felagnum, men nú eru bert 380 teirra eftir á lívi Nú vinna vit kanska Frits er limur í hesum felag. og hann hevur verið um at mist móti um, at nakað fór at henda Men eftir at hetta er komið fram, vænti eg, at okkurt fer at henda. Hava amerikanarar fingið bein leiðis loyvi frá forsætis málaráðharranum ber jú illa til hjá myndugleikunum ikki at taka ábyrgd av ti, sum hendi Átta føroyingar Frits Jacobsen var íkki Frits Jacobsen av átta føroyingum i Thule í 1968, er i dag 66 åra gamal Mynd: Kalmar sum var ein einasti ferovingur í Thule í 1968 Tilsamans átta feroyingar arbeiddu á stød ini, og av teimum eru fimm framvegis á lívi ss