týsdagur 5. september 1995síða 7

Nr. 168 — 5. SEPTEMBER 1995 7 | | | Marita Petersen, formaður Javnaðarflokksins: Bláa álitið broytir ikki okkara stóðu um ES-limaskap Politiska og búskaparliga skipanin i ES er framvegis soleiðis háttað, at føroyingar einki vinna við at fara upp í ES. Tað er einki nýtt í ES-álitinum, sum sigur okkum, at vit skulu broyta stóðu, sigur Marita Petersen. ES-álitið gevur ikki poli ukkarunum nógvar møgu leikar at taka stóðu ul hvønn leiklut Føroyar skulu hava mótvegis ES í framtíðin: Annar møguleikin er ein serskipan við ES, sum er ein samanseung av EBS sátt málanum og tollsamgongu Men nevndin ásannar, at torført verður at koma á mål við slíkari avtalu. EBS er ein stytting fyri Evropeiska Búskapar Samstarvið, ið fevnir um ein sáttmála millum ES-londini og EFTA londini Hin møguleikin er líma skapur við undantøkum Men hetta slag av limaskapi er bert fyribils, undantekini koma bert at vera í gildi nøkur ár og síðan eru treyt mar fyri Feroyum tær somu sum í hinum ES-lond unum, tað vil siga fullur limaskapur, sum ein partur av Danmark So vítt eg dug! at síggja í ålitinum, so er talan um reint utopi, at fáa eima tollsamgongu. ES hevur ongantíð gjørt eina tollsam gongu við tridjalond um fisk, Tað er júst her, trupul leikin hjá føroyingum ligg ur, nevniliga fiskivinnu poliukkurin, sigur Marita Petersen Vitvíkjandi limaskapi við undantøkum, haldi eg at neyndinerikki serliga veru leikakend. Føroyar fara ikki til ES og søkja um at gerast limur. Tað er Danmark sum tekur eitt fyrivarni burtur og so eru vit limir Spurningurin er hvat kunnu føroyingar fáa, um hetta fyrivarni verður tikið burtur. Alt tað vit fáa eru fyribilsloysnin, yvirgangs skipanir. tað vil siga, tá yvirgangstíðarskeiðið er av, so hevur tú ikk: longur hesar fyrimunmir, sigur Marita Petersen Eg haldi, at hetta álitið gevur ikki føroyingum nógvar møguleikar, tað leggur upp til eina ógvuliga negativa stóðu fyri før oyingar, sigur Marita Peter sen Eg eri ikki samd við neyndini, tá hon sigur at marknaðaratgongdin | galdandi avtalu ern av markað og næstan full- troytt. Har eru framvegis møguleikar, sigur Marita Petersen Tað kann væl vera, at »isolerad« fyri okkurt vøru- slag kann tykjast At tað er ein fyrimunur at fara uppí ES nú. Men tað ber ikki til at avmarkað spurningin til gagnligastu marknadarat gongdina, fyri at siga um eitt land skal fara uppí ES ella ikki. Arbeidssetning urin hjá nevndini er on trongur. Vit mugu heldur spyrja, hvønn tydning hevur tað fyri samfelagið sum heild, at vit fara upp í ES. Hvat er plus og hvat er minus. Samanlagt er tað ein stórur spurningur um prís urin ikki er ov stórur at fara upp í ES, hóast vit fáa betri marknaðaratgongd, Marita Petersen Hvat er tað serliga, sum tu óttast fyri, um vit tosa um ES-limaskap við undan tókum ? Undantekini eru tíðar avmarkað og tá hetta tíð arskeiðerev, so eru Føroyar eitt frítt ES-øki. Tað sum eg fyrst og fremst eri bangin fyri er fiskivinnupolitikk- urin. At okkara fiskigrunn- ar, sum er einasta lívs- grundarlag hjá okkum, koma at liggja opnir fyri øllumES-flotanum. Hyggja vit eftur tí fiskivinnu- politikki, sum hevur verið sigur ríkin í ES, so hevur hann ikki verið serliga góður Sagt verður, at skip og eigarar skulu hava bústað í landinum, hvers sjógv tey troyta. Men vit vita hvussu gingist hevur bretum. har seta spanskir fiskimenn seg niður og ein av grundregl unum í ES er, at tað ber til at flyta millum londini, sigur Marita Petersen Nevndin samanber okk um við Aland. Teir hava fingið undantak fyri teirra høvudsvinnu. Ég haldi at føroyingar eisini hevdu fingið undantak, um vit høvdu ferðavinnuna sum hevuðsvinnu. Men fiskur er eitt viðkvæmt ski og hetta vil ES ikki gera nakað við, sigur Marita Petersen Just fiskivinnupolitikk urin hjá ES var ørsøkin til at Føroyar stóðu uttanfyri i 1972 og fiskivinnupolitik kurin er ikki broytturn síð- an, sigur Marita Petersen Lítla ávirkan Um vit gerast limur, so verður tað sum ein partur av Danmark. Hetta fer at geva okkum sera lítla ávirkan Uppgávan hjá Danmark er at skunda undir samansjóð- ingina í ES, og tað er skjótt at vit gleppa burtur ímillum hesum viðvíkjandi Marita Petersen Danmark er eitt tað fremsta landið í ES, tá tað smýr seg um at skunda und Duga vit sum ein partur av Dan væl at draga fyrimunir av at vera í ríkis felagsskapi við eitt land sum er eitt ES-land Vit hava ikki dugað nóg væl og duga tað ikki enn, at seta krøv til danskarar og leggja trýst á teir, at vit fáa nakrar fyrimunir av at vera í ríkisfelagsskapi við teir sigur Marita Petersen ES prátið er eisini merkt av, at tórvurin á fiski i ES bara veksur og at ES ti gerst bundið at teimum londum, sum eiga fisk Hava við stundir at bíða Tað sum eg havi verið mest bangin fyri er, at vit nú sigur ir samarbeiðið mark, nóg mera eru vorðin so svong, ella so kroyst, at vit selja okkum ov bíliga. At vit fyri ein løtu vinning síga, at beint nú hevði verið ein fyrimunur at farið uppí ES, kanska fyri tað og tað slagið av útflut ningsvørum, sigur Marita Petersen Tad verður ofta tosað um, at vit hava trupulleikar av at hækka tollloftini. Men tað er ikki høvudstrupul leikin í dag. Trupulleikin er heldur, at vit eiga ov lítla råvøru, ovliud av fiski Sjálvt um øll tollloft fóru burtur, so høvdu vit ikki loyst trupulleikan vid os lítlari råvøru, sigur Marita etersen Halda vit væl hús og menna fiskastovnarnar, so koma vit at standa nógv sterkari mótvegis ES í framtíðini, enn vit gera í dag, sigur Marita Petersen Aftur eitt 13-tal til "AVANCE kosin test- vinnari millum håtalarar i pris- flokkinum * 13 fyri prisin + Virdismikil serlig basseind, 2,2 kg. +30 mm. ljóð- deyður MDF- baffil * Telduoptimerað deilifitur * Gyltir bi-wiring terminalar 1 fyri Alpha 220i * Basseind, 2.2 kg. við minni reinging * Nytt deilifitur * Krafigari resonans- deyður kassi LM-handilin Smyrilsvegur 2 - Tlf. 11220 - Boks 3100