leygardagur 7. oktober 1995síða 9

Nr. 192 — 7. OKTOBER 1995 tíðindablaðið Fann góða keldu í Noregi Maud Næs hevur tikið prógv í søgu og sidsøgu sum høvudsnåm á Fróðskaparsetrinum Upprunaliga ætlaði Maud Næs og siðsegu sum hevur lisið søgu á Fróðskapar setnnum, at endaliga upp gáva hennara skuldi vera um fråhaldsrøsluna upp til folkaatkvøduna í 1907, og hverjar rembingar vóru til tað fullkomna brennivíns bannið Maud fór undir at savna inn tilfar og fekk beinan vegin kunnleika tl norska trudbodaran ið hexði kvekaran og Asbjørn Kloster havt so stóran tydning fyr føroysku fråhaldsrørsluna Í 1993 fór Maud til Bergen at lesa religsOn, sum er hennara hjågremn g meðan hon var í Noregi nýti hon h fara á Um vi til ersistetsarkivid í Oslo og á Statsarkrvið í Stavanger, hr indritimi hjá Kloster eru A kvekaraarkivinum á Statsarkivinum í Stavanger nn Maud skjøl sur u frå feråini hjá Kloster Førovum i 1862, og hon fann eisini skjøl, sum søgdt frá sambandi h førovsku fråhaldsrørsluna Í staðin fyri at skriva um sjålva fråhaldsrørsluna valdi Maud so í staðin at skriva um henda Asbjørn Kloster og týdning hansara fyri førovsku fråhaldsrørsi und Dagbók og brøv Tad var stórarbeiði at finna % nsarå VI fram og skriva av brøv og dagbókina. sum Kloster krivaði á Før Alt sjálvandi skrivad í hond dtorskildari skrift va-ferðini ør k fråhaldsrørsluna tur ið På På if TØroVSsK blød | Í I Kloster nevndur, ti vitjan hansara fekk so stóran tydn ing fyri efurtíðina Asbjørn Kloster, sum varð føddur í Stavanger í 1823. kom í 1843 í samband við nakrar kvekarar, og fimm ár seinni fór hann upp í kvekarafelagsskapin Hann arbeiddi sum læran stovnaði ein skúla og virk aði annars sum prædiku maður. Saman við ødrum kvekarum eisini eitt avhaldsfelag Í 1862 varð hann sum nevnt i Førovum. Hann var í fylgi vid enska kvekaranum Ísaach Sharp. órvað sum tulkur. Orindini vóru at prædika kvekaralæruna stovnaði hann Umveltingartid Hetta var mitt í eim um velungartíð. Nógvir drukku so tlla, at:teir mistu allar ínar ognir. Brenmivins jørðin er ulukin Tå vóru nøkur hóvsemis felag i Feroyum men eingi verulig fråhaldfeløg Dagbókin hjá Kloster er personlig og lýsir ti fyrst og fremst menniskjað Kloster hansara kristnu sannføring hansara sálarstyrki og veikleika og hansara tankar Men dagbókin lýsir eisini eina strævna ferð kring landið. Líuðskrivar Kloster um, hvat teir talaðu um á samkomunum, men bæði dagbókin ið liggja eftir Kloster og brøv lysa, hvussu ymisk mottøkan var frá bygd ul bygd. Eisini siga tev eitt sindur um tíðina Nógv lurtað aðu í Føroyum. Dagbókin er skrivað í tíðarskeiðinum frå 23. apríl ul 17. jumí 1862 Tað var ikki gerandis kostur, at útlendingar komu út á bygd og bjóðaðu ul almennan fund, so fólk komu helst eisini av for vitni Sambært dagbókin: hjá Kloster høvdu teir 55 sam komur, og ulsamans 3.022 fólk voru og hoyrdu boð skapin. Taðsvaraði til næst an annan hvønn ulkomnan føroving Ymist móttikin Aftanå samkomuna Hvannasundi 16. maí 1862 skrivar Kloster Jeg har fte tølt mig nestemt om ikke fortærdet ved at gaac indien offentlig Forsamling, men vel næppe nogensinde saa meget som denne Gang. Det færdeligt Skue: en stor Del kanska en Tredi Fjerdedel af de Forsamlede var meer eller mindre beru sede (her er Brændevins handel: dette lille sSted) og en af dem var meget stór end £ ustyrlig Betur gekk teimum hóast alt tvær víkur seinni á Tvør ovri Tveraa. et af de afsky elige Brændevinshandels Det var ytterst be sværlig, at faac dem a komme ind; de holdt sig 1 Afstand som fraen smitsom steder Sygdom (dette har fler Gange været tilfældet. Vi verfvidt efterhaander lere X { i Skyhed I Í under v | | ki Nogle før I r & Maud Næs, sum Førova Studentaskula og HF folkene her vare saa "raa og Nogle saa berusede, at der vilde kunne blive For styrrelser. og raadede til at pgive Forsamlingen, blev er dog en af de mærke har havt. Herrens 1 Magt seirede over Satans V Í Guds Naade bleve vi e hjulpne til at forkynde hans Vredes Dag ver kc gudelige Øll bygdin møtti h 5 oe hein Í k i K TCKkK | nk k k k ( k irta k K 3 1 i k i: el;ð Í Mr > få r i t tr 10; i * 81 í i ør j Et uvidende folk Kloster hevur nevvan ætlað lagbók hansara sk gerast almannaogn, tt er so bersøg ni skr | skrivar N I her " l ært } ' É t i 4 Us r Aðrað ) 1 H k nú hevur tikið prógv í + . søgu og siðsegu sum høvud undirvisir á skeiði i Hovdelum sleppa at røda út gjøgnum aðrar bøkur og blød og eittvindeyga, mentaðdugdi hjålpu teimum at fáa ikki. tí undir vindeyganum Tað eydnaðist teimum at enda at sleppa í eitt pakkhús Brøv ur Førovum visa, at Kloster hevur beinleiðis hjálpt føroyvingum við at fann ein á stovna fråhaldsfeløg og ú AA, tørry m hbibliu Vega temur Myndir: Kalmar samband við fráhaldsfeleg í ødrum londum Kloster verður umrøddur sum tann stóri vælgerðar hann brævasamband við fleir deyð maðurin, og hevði randi