týsdagur 17. oktober 1995síða 19

Nr. 198 - 17. OKTOBER 1995 Lesarabrøv fdindabladid 3317 Vit mugu skapa okkara egnu fyrimyndir I Søsialinum hin 14. sept ember 1995 er samreða við Andreas Petersen, lands stýrismann, um frágreið ing, ein nevnd hevur gjørt um livikorini í Þeroyum sammett vid livikorini í Danmark Í samrøduni sigur Andi eas Petersen, landsstyris maður, at onki er at ivast í, at sosialu veitingarnar i Feroyum eru ov lágar sam anborið við veitingarnar í Danmark, men at tað eisini er ein spurningur um, hvussu nógv okkara búskapur kann bera Andreas Petersen, lands stýrismaður, verður spurd ur, um tað ikki eisini er ein spurningur um, hvussu misjavnar sosialveitingar kunnu vera í londum, sum eru í ríkisfelagsskapi? Hann svarar, at tað er nakað um tað. Er hetta íkki eitt veikt svar? Síðani leiðir hann sam ræðuna inn á grønlendska heimastýrið og inn á tær avtalur, sum hetta nýpgja unga - grønlendska heima stýrið hevur við Danmark Í hesum viðfangi skal verða viðmerkt ella upplýst at tað nú eru meira enn 47 ár liðin, síðani feroyingar ímóti feroyska fólkaviljan um í 1946 fingu donsku lóg ina um „Færsernes Hjem mestyre“ setta í gildi í Før oyum Í innganginum til hesa donsku lóg stendur „I Erkendelse af den Sær stilling, som Færøerne i national, historisk og geo grafisk Henseende indtager indenfor Riget, har Rigs dagen i Overensstemmelse med Vedtagelse i Færøer nes Lagting vedtaget og Hans Majestæt Kongen stadfæstet følgende Lov om Færøernes Hjemmestyre” leir flokkar á tingi, sum samtyktu hesa donsku lóg at galda fyri Føroyar, høvdu bert gott at bera hesum lóg arverki Men nú 47 ár eru lidin, síðani = heimastýrislógin kom í gildi, fela feroyingar svidan av henni bæði so og ýsingartorgið Allar lýsingar til Lýsingartorgið SKULU VERA SKRIVLIG- so, og danir eru nú noyddir at nýta nógvar milliónir krónur, til at rudda upp eftir lógini, og herafturat er føroyska tjóðin komin út í ringt orð í ollum okkara grannalondum Nú uppskot til figgjarløg tingslóg fyri 1996 er til vid gerdar å tingi, og uppskot er um at spara 12 milliónir krónur á figgjarløgtings lógini fyri 1996, verður tal að um bygnaðarbroytingar innan almennu umsiting ina og um at lata grund upphæddina hjá fólkapen sjónistum verða skattafría. Undir umreðuni kom eisini fram, at sosialu veitingar- nar i Føroyum eru lægri enn tær eru i Danmark. Til spurning um, hvussu nógv okkara búskapur ork- ar at bera, er at svara, at føroyski búskapurin als íkki hevur ráð til, at hópur av skrivstovufólki situr og kannar smásparararnar í landinum og eftir hesum upplýsingum situr og dreg ur so og so nógvar krónur av hverjum hundraðkrónu seðli, sum ein fólkapensjó nistur eigur at fáa í fólka pensjón Henda útrokning eftir sparíkassabókini hjá eldri føroyingum verður „sum bara eitt“ pilkað burturúr donskum sosiallogum, medan veitingar eftir hes um somu lógum ikki koma føroyskurn fólkapensjónist um tilgóðar Fyri 35 árum síðani sam tykti Føroya løgting at leggja ein eykaskatt 2 '/:% á allar føroyingar. Hesin eykaskattur varð nevndur fólkapensjónsgjald og kom í gildi samstundis sum lógin um fólkapensjón varð viðtikin Í 1960 vóru trongar um stødur í mongum føroysk um húsarhaldum, og fólk, sum tá vóru í bestu árum og sum ikki hildu seg hava ráð til at gjalda henda eyka skatt, vórðu pantað, um tey ikki guldu. Men nú hesi fólk eru komin upp í árini og fáa fólkapensjón, nú verður eftir seinni legtingslógum bæði ogn og skattur klíptur av fólkapensjónini, so lítið og onki er eftir av henni Um fólkapensjónsgjaldið 2 '1:% øll hesi mongu árini hevði verið lagt niður í ein fólkapensjónsgrunn fólkapensjónistarnir hava sjálvir goldið sína fólkapen sjón - so høvdu tingmenn sloppið undan at nýtt tíð og kreftir til at viðgera hetta mál Hvussu stórur munur er á íslendskari fyrisiting og føroyskari fyrisiting, er fólkapensjónin í Íslandi besta dømi um. I Islandi fær ein vanligur fólkapensjónistur — 4.000 fkr. um månadan skatta frítt — samanborið vid før oyskt lønarlag er hetta um- leið 8.000 fkr Hetta kemst av, at í Íslandi hava allir lenmóttakarar ein botnfrádrátt í skattaálíkn ingini uppá 5.900 f. kr. um mánaðin - eftir okkara løn - arlag = 11.800 f. kr. — Her afturat kann hver íslendsk ur fólkapensjónistur tjena 1.900 f. kr. um mánaðan skattafrítt — t.e. = 3.800 f. kr Vórðu líknandi reglur sum hesar í Íslandi settar í gildi í Føroyum, so kundu stórar sparingar innan al mennu fyrisitingina farið fram bæði á Almannastov uni og á Toll- og Skattstov uni. Hvussu nógv hetta hevði lætt um hjá hart kroysta føroyska skattgjald aranum, kunnu lærdir tal menn rokna út Hvar oll tey høgt lentu skrivstovufólkini, sum síta og pilka við hesum smá málum, skulu fara, er hes um máli óviðkomandi lil sammeting kann verða givið talmonnum nakað at hugsa um Føroyskur fólkapensjón ístur hevur frá 1/1-1/10-95 fingið 40.000 kr. í fólka pensjón, men áðrenn pen sjónin er útgoldin hevur skattavaldið drigið 3.370 kr frá fyri skatt. Þólkapen sjónisturin hevur í sama tíðarskeiði tjent 19.400 kr. í løn. Av hesari lønarinntøku hevur skattavaldið drigið 3.950 kr. í skatti. Tað vil síga, at hetta fólk, sum er AR! Vit taka ikki móti lýsingum til Lýsingartorgið í telefonini, men vilja hava tær annaðhvort í brævi ella telefaksi. Lýsing- artorgið er í blaðnum hvonn týsdag, hósdag og leygardag SOSIALURIN, Postboks 76, FR-110 Tórshavn Telefaksnummarid er: 14720 % komið upp í árini hevur latið 7.320 kr. í skatti teir fyrstu 9 mánaðarnar í ár inum Fyri nøkrum árum síðani samtykti Føroya løgting at taka „progressiónina“ út úr skattastiganum, tv.s. at álíkningarprosentið skatt að varð eftir ikki skuldi hækka við hækkandi inn tóku. Hetta varð neyvan gjørt fyri at stimbra foroyskt vinnuliv, ti roknskaparliga eru nógvar serreglur gjørd ar á hesum eki. ja kanska reglur, sum hava rent mong óvitandi fólk út í ólukku! lá ið „progressiónin“ var tíkin út úr skattastiganum, fóru tingmenn at tala um „marginalskatt“ t.e hvussu nógv tað almenna fekk av tí seinastu tjentu krónuni. Hetta vil síga, at ein inntøka uppá 1 million krónur skal ikki lata meira av tí seinastu krónuni enn ein låginntøka Ér hetta ein „sosíalur“ ella ein „asosíalur“ hugsun arháttur og hverjum kemur hetta tilgóðar? Nú landsstýrið næstan dagliga setur niður neyndir at kanna ditt og datt, átti ikki at verið ov mikið kravt, at onkur av hesum nevnd um fór at kanna, hvussu høgan marginalskatt ein føroyskur fólkapensjónist ur rindar av ti seinastu kronuni, hann fær! Fin føroysk kona, sum undir seinna heimsbardaga varð gift til Skotlands, fekk ein skelk, tá ið hon í summ ar var í Føroyum og vitjadi og hoyrdi, hvussu nógvan skatt fólkapensjónistar í Føroyum gjalda. Hon fekk íkki orðið fyri seg, men segði bara „lað er ikki lov, tað er ikki lov”! Skuldi hetta ikki givið okkum fólkavaldu nakað at hugsa um Óluva Húsgarð VA4-tølini i drátti nr. 1106 | 14. okt. 1995 pw 16 - 26 - 80 - 95 11-96 - 44 - 22 4 i Í —øóeðiivvisvassø Få - Vinnarar: í SDOTVA (fs — Í | L LOTTO viku nr. 41., 14. okt Vinnaratøl 01 - 02 - 03 - 08 - 13 - 16 - 33 Eykatøl 12 - 19 - 25 - 26 7 vinnaratø 4673.235,-kr 6 vinnarat +! eykat 53.438,-kr 6 vinnaralø 4.480,-kr 5 vinnaratø 150,-kr 4 í tele minst 1 eykata! 41,-kr útvegast til FLEST ALLAR BILAR Fa. BILLUTIR Ti. Fax. 21605 21666 viku nr. 41., 14. Okt Blå Joker-nummer. 565525 Rød Joker-nummer 880798 Ugens Stjemenummer 41005769! Alle fre 100.000,- kr 5 sidste citr 20.000,- kr 4 sidste cifre 1.000,- kr sidste e 200,- kr 2 sidste cifre 40,- kr dste offer 10,- kr Præmæe: Ugens Stjernehju 75.000,- kr ið økur onga ábyrgð | | | |—J[O Kvinnuhúsið Ráðgevingin hjá Kvinnuhúsinum er opin hvert hóskveld frá kl. 19.00—21.00, inngongd hjá KFUM, Oman Pisuvarða 2, eila á tif. 17200. Kvinnuhúsið er opið gerandisdagar frá kl. 10.00—16.30. Telefonin, 17200, svarar hvenn dag frá ki. 10.00 fyrrapart til kl. 7.00 á morgni. |