leygardagur 21. oktober 1995síða 19
‹ fyrra síða allar 28 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Nr. 202 — 21. OKTOBER 1995
tíðindabiaðið
19
MALTÆGURIN
+ . .
Skuldin og skyldin
fann køni Jógvan vid Anna gjørdi eina ferð eina
orðabók, sum hann kallaði »Oføroysk-føroysk orða
bók<. Bókin er full av góðum og ofta fantasifullum
uppskotum um, hvussu vit kunnu seta serføroysk
orð í staðin fyri orð, sum eru koin úr donskum ella
bera dæmi av donskum. Burtursæð frå, at bókin er
puristisk, te. bara miðar í móti at »reinsa« málið, er
alt gott at síga um hana. Hon kann vera fyrimynd
hjá ødrum. Til dømis hevði tað verið ein góð idé at
gjørt orðalistar og orðabekur yvir tey mongu orðini
sum puristar hava bronglað ella beint fyri
Ein sovorðin brongligreipa er skuldin og skyldin. Í
vanligum, óspiltum málbrúki er eingin ivi: skuldin
er nakað, sum vit (tíverri) hava í bankanum ella
sparikassanum. Men eru vit sek í nøkrum, hava vit
gjørt nakað skeivt, hava vit syndað, so hava vit skyld
ina. Hóast orð kunnu hava sama uppruna, er eingin
grund til at vevja tey saman, tå ið tey hava fingið
tveir ymiskar og kristallklárar týdningar
Eitt annað orð er 'vísur'. Almindiligt fólk veit, hvat
vísur“ er. Vit vita, at Salomon bleiv kallaður Tann
Vísi. Ungdómur og vísdómur fylgjast sjáldan at. "Vis
ur er tað sama sum klókur — við einari hátíðar
ligari og styrkjandi nuancu
Men av tí at eitt orð, 'vissur', bleiv hildið at ljóða
„for danskt«, settu reinsarar sær fyri at troka 'visur
inn fyri 'vissur' - hóast orðini hava hvor sín tydiliga
tydning. Hetta síggja vit m.a. hjá Svabo. Hann sigur
um 'vissur': vis, certus. Altso tað sama sum á nútíðar
foroyskum: vissur, sikkur, uttan iva. Men um 'visur
sígur hann: viis, klog, sapiens, prudens. Og so leggur
hann tann tydningin afturat, sum enn mann liva i
gerandismáli: 'god at finde igen, lige for øjnene, som
læt kan findes. Lykilin lå púra vísur á borðinum
Eitt annað demi úr gerandismáli: um tvey, sum
vóru farin at ganga saman, bleiv sagt, at tey nú vóru
púra viss<. Um tey eisini vóru 'vís', var nakað heilt
annað
Soleiðis kunnu vit royna at rekja orðaflekjur, sum
målbøtarar og lærarar hava lagt stóra orku í at
hoyggja saman. >Ég eri vísur í, at sigur tann orða
ríki politikarin at sagt
at Ella hann kundi tikid navnorðið
Hann átti Eg eri vissur i
Í mínum
óskyldiga og barnsliga sinni er sólaklár vissa um, at
vit sjálvi hava komið okkum í skuldina, men dansk
arar eiga at fáa skyldina
Gamlamannadansur
í Klaksvík
KÍ fer í heyst og í vetur undir fyriskipan av ymiskum
tiltøkum, ið skulu geva felagnum nakað av peningi
Fyrsta tiltakið verður ein gamlamannadansur, sum
verður í Klaksvíkar Ítróttarholl leygarkvøldid 4. no
vember
Long tíð er síðan gamlamannadansur var, so tað
kemur helst væl við hjá norðovingum, aftur at sleppa
at hugna sær við góðum dansitónleiki. Tá KI nevnir
nordovingar, so meina teir norðoyingar, tí bæði áðr
enn og eftir dansin kunnu fólk á Viðareiði, í
Hvannasundi, Norðdepli og Arnafirði koma í dans
og heimaftur við bussi
KÍ sígur í tíðindaskrivi, at ætlanin er at gera nógv
burtur úr hesaferð. Hellini verður skrýdd innan sum
ongantíð fyrr. Eisini verður café og gardroba og tón
leikur verður 1
Tønleikurin verður framfødur av Jens Lisberg og
ødrum. Jens Lisberg er kendur fyri sin lætta og væl
umtókta dansitónleik. Jens hevur drúgvar royndir
innan tónleik, og er hetta ikki fyrstu ferð, hann spælir
fyri norðoyingum
KÍ vónar at nógv fólk koma í dans og at oll fáa eitt
| et og hugnaligt dansikvøld
klassa
bróst
Føroya Felag mót
Krabbameini fer í døgu
nun 5 5 ktober
undir kunningartiltak
fyri kvinnur, ið hava
fingið skurðviðgerð fyri
bróstkrabba. I samstarvi
við SIRI, hava vit fingið
í lag, vitjan av Lis Løf
berg, 1ð er serfrødingur á
økinum innan bróstpro
tesir. Hon hevur í eimi 20
ár fingist við arbeiði inn
an bróstprotesur og hev
ur eisini arbeitt nógv við
kanningum um hvønn
stuðul, kvinnur ið hava
fingið viðgerð, hava fyri
neyðini
Í Danmark hevur
Kræftens Bekæmpelse
sett allan oktober mánað
av ul kunning um bróst
krabba. Har eru Kræf
teens Bekæmpelse og
víðagitna Estée Lauder
gingin saman um eina
rød av tiltøkum, fyri at
vekja ans fyri bróst
krabba Kosmetik
handlar kring alt Dan
mark taka lut og í sam
bandi við tiltakið, verða
30.000 ljósareyðar
sloyfur býttar út ul við
skiftafólk í handlunum
Við at bera eina sloyfu,
kanst tú vísa at tu stuðlar
bardaganum móti bróst
krabba
I Føroyum er eisini ein
stuðulsbólkur fyri
kvinnur ið eru ella hava
verið raktar av krabba
Stuðulsbólkurin
meini
Upplysa um |
rabba
kkurt at spyrja ul
tra vilja hava onkran at
tosa við. Tað er
freistandi at halda
sjúka er ein sjúka og at
efur eina viðge
kanska
at cin
sum tað plat
engi menniskju eru cins
yg tískil er eingin lið
uppskrilt uppá
livid ergur at liv
hvussu
astundar
ella eftir eina viðgerð
fyri eina lívshættisliga
sjúku. Hesir spurningar
verða vidgjørdir á kunn
ingarfundunum í kom
andi viku. Kunningar
fundirnir verða hildnir
bæði fyri starvsfólki á
Landssjúkrahúsinum og
sjúklingum, 13 hava ver
ið ul viðgerðar
Skráin fyri kunningar
fundirnir er henda
Tysdagin 24. oktober
frå kl. 10.00-12.00 å
Hotel Vågum
Frå kl. 15.00-18.00 i
handlinum hjå SIRI i Dr
Jacobsensgøtu
Kunningarfundurin
fyri áhugabólkinum Bót
til bata verður í hølunum
hjá Føroya Felag mót
Krabbameini 26. okt. kl
15.00-—16.30
Føroya Felag mót
Krabbameini skipar eis
ini fyri kunningarfundi
og ráðgeving í Jóanesar
Paturssonargøtu 24, tann
há 9 30
25. okt. frá kl
Í DO
Við heilsan
Bót til bata« veitir ráð |
geving og leiðbeining til Førova Felag
allar kvinnur, ið hava móti Krabbameini |
| fingið viðgerð og hava |
L J
15-17.
OPIÐ HÚS
Aftan fyri leiktjøldini
Í sambandi við framførslu av leikinum »Somu tíð,
sama stað< eftir Bernhard Slade í komandi viku,
hevur Sjónleikarhúsið opið hús sunnudagin frá kl
Høvi verður at síggja part av leikinum undir venj-
ing. Aftan á verður hugnaleta við kaffimunni og eitt
prát við tey, sum hava við leikin at gera.
Forsøla av atgongumerkjum verður í håsinum.
Havnar Sjónleikarfelag
Sekt verður eftir venjara til vaksna-
mannadeildina kappingarárið 1996
Umsóknarfreist 01/11-95
LÍF
Postrúm 58,
FR-520 Leirvík
Kureren
Havnar Bio frumsýndi í gjárkveldið trillaran Johnny
Mnemonic, Kurerarin
ella sendimaðurin
ið er ein
sega úr komandi eldini har infor matión er vorðin ein
tann týdningar miklasta handilsver an
Teir loynilig
astu upplysningar nir verða fluttir av einum serligum
liðið, teir sokallaðu M nemonics, og sum kunnu bjóða
ta sterstu trygdina
Johnny Mnemonic
Keanu Reeves
er kurer, sum
flytir tydningamikla vitan. Vitanin verður flutt av teld
um og beinleiðis í heilan. Men Johnny má rinda dýrt
fyri hetta arbeiði. Fyri at hava pláss fyri so nógvum
upplýsningum sum gjerligt í heilanum, er stór ur part
ur av minninum tikin úr heilanum. M en nú vil hann
hava minnið aftur og tað er ein kostnaðar mikil ætlan
Fyri at savna pening til hetta, so átekur hann sær eina
seinastu uppgávu. Fyri eina japanska fyritoku skal
hann flyta sera kostnaðarmiklar upplýsningar til
nakrar vísundamenn í New York
Men her gongur ikki sum ætlað. H ann fær ov nógvar
upplýsningar sendar inní heilan, verður yvirløddur
og finnir hann ikki eina kodu, sum
upplýsningarnar í heilanum, so
Næstu tímarnir eri
timar
víðagitna og harðrenda
týðandi leiklut
Mar nfabrikkin
- virkishús fyri
bern og ung
Opið er soleiðis
Børn (9— 13 ár) månad
friggjad. kl. 13.00-17.00
Ung (14—25 år) månad
hósdag kl. 19.00-23.00, og
leygard.kl. 21.00
Mar; nfabrikkin
- virkishús fyri
bern og ung
Aðalfundur verður mána
kveldið 6. nov. kl. 19.00
Møud fjølment!
Feroyahúsið
í Keypmannahavn
Heysuð 1995 hevur Fer
oyahúsið Keypmanna
havn hesar upplatingartíð
ir: týsdag, mikudag og hós
dag kl. 12-21. Friggjadag
kl. 12—24, sunnudag kl. 14
17
Mánadag stongt og ley gar
dag dansur, um ikk: annað
er lyst
AA fundir i Torshavn
Leygardagin kl. 17.00 og
kann minka um
sera spennandi, har tani
japanska Mafian hevur eir
'n úr Havr
sveinabræv
Hann
lærdi á Tórshavnar Skipa
smiðju. lærimeistarar vóru
g Mourits
sum maskinsmiður
Tund við Høgadalså úr
Havn hevur fingið sveima
bræv sum hårfridkan. Hor
endaði læruna í hárstovun
Liljan« i Havn við Katrin
Mikkelsen sum lærmeist
ara
Svartá úr Saksun
hevur fingið sveinabræv
sum maskinsmidur. Hann
lærdi á Tórshavnar Skipa
smiðju, lærimetstarar vóru
Torbjørn Holm og Mourits
Mohr
Såmal
Durita Jakobsen úr Syðru
gøtu hevur fingið lærubræv
í skrivstovuyrkinum. Hon
lærdi hjá Strandfaraskipum
Landsins í Tórshavn, læri
meistari var Ottar Olsen