týsdagur 9. januar 1996síða 12

12 tíðindablaðið Nr. 5 — 9. JANUAR 1996 Nýggja orðabókin Ein spegilsmynd av ósemjuni á Foroyamálsdeildini k k k k h k á i k ) makt orðsins . á . á á ga undur orðsins : k í í k É i mg . ð Få i x þ 1 g tók Dugv okk i an id na vit skapan arsegu orðsins okkara má itgreinad næstan æsir. Vit frætta (Hávamál hvussu Odin ofraði seg sjálvan (»særdur givið Odini so menniskjur nar av spjóti sjálvur til mín ndu læra rúnurnar', tvs orðið í týtt úr Ivar Mortens son Egnund Edda Eg veit at eg hekk í vindgosna træ nætur níggju særdur av spjóti givið Óðin sjálvur til mín sjálvs Í trænum sum eingin veit úr hverjum rótum tað er runnið » Ei mær var bori breyð ella mjød Niður eg hugdi til rúnur eg sá »k tær rópandi gg fall so nidur % 5 % lungatræið kk h k h kk $ * k k “ i * k i k kt i H r hald > ikki í i Jrekk i » . ø » f IK t ð ið ne i i . Mio) så trykk M } he t } t fyr 3 erda menniskjuorð må minnismegin gjøgnurn treingja og Vevast nt náttúruljóðini Vit vita, at Odin mátti seta annað eygað í ved fyri mjeðin Hvi Tann. sum heilt og fult vil royna at minnast, má fyrst og fremst gera seg leysan av nú inum og tað er einki, ið leinkjar menniskjuni meir a til nú ið enn júst sjónin eygað Óðin veðsetur tí eygað men hin vegin verður nú orðið - okkara mål gjegn umstreymað og ríkað av einum ótemandi minni. J a tað er valla at taka munnin ov fullan at síga, at alt fólk sins minni - øll fortíðin er vovin inn í móður málið Nætur níggju- og »niggju gandasegur= — hv at merkir tað? — I øllum goml mytum Halgubók í roknaðari, kunnu vit finna at mennsskjutalið er 10 okkara 10 fingrar eru ein - k kapå ik! t » t ma fy kk P 4 il Bil erða i é far } 1 „Á r. Frk ká X i í ki hí DI eraf hs kend bokit t ante 16 ! PN Klo Á CIKU greið ha na. fra, hv ha i€ Ari dreyma in ferðaðist gjøgnum hesi 9 ment g irstigini (9 'gandasøg heilt til Paradis. Velvar Veluspá sær eisini niggju heimar og sum tann tigg) unda sær hon heilaga stór trið' Yggdrasil (Ygg = eg drasil draga bera, eg beri) tvs. menniskjuna Navnið Wodan, ið var navn Óðins hjá ger manum í bronsueldini (1500-500 f Kr) hongur málfreðiliga onomasiologiskt) saman við Buddha eins og Edda hongur saman við Veda Tær mongu ymisku indisku átrúnaðarlær urnar (hindu isma,. buddhisma, jain isma, sikhisma o fl) hava allar sin uppruna i "Veda kvædunum' Í Rig-Veda kvædunum er »Brahman tað heilaga orðið ella rætt ari: Tann virkandi megin í tí heilaga orðinum te tann kraftin, sum ger ved isku kvæðini so ár insmikil Fáur hevur sum júst for j kvæð fv if Takk i ! Jag i€ VI he gna hvand il Brahmat heilag rð 5 er fyr ndarar L r r hægsta pí PI tá kapandi og ber and indaliga krafti hen I Grundhugmynd i Ipanishað | Hetta tg eri Brat verður er tu'« Og Her leiðis sagt. at okkar a -eg= er man bein samlíkt við andaligu frum grund Paulus: -Ikki eg. men Krist us Í mær« Og Mos 2 IM Tá segði Guð vid Móses EFgeri tann sum Eg eri. So leiðis skalt tu siga við ísr a elsmenn: "Eg eri hevur sent meg til tykkara« (|. Dahl heimsins Smbr Orð eru eitt tvíeggjað sverð ley kunnu eggja til og skapa frælsi og menning eitt tíðarbil, meðan somu orð í næstu letu kunnu trælabinda og drepa. Mær nýtist her bert at minna á 200 ára gomlu fronsku koll veltingarorðini »frælsi javnadur og brødralag« Orð, ið fingu menniskjur í milliónatali at ofra alt, tey itu, í vón um ein betri heim at liva i, men so sanniliga eisini orð, ið hava verið og áfram verða nýtt sum sleggjur fyri at knúska t i nd sår 1 på 5 P t i t I gv umrøddu IRF-rusk brennistødina verdur sagt i k uttan ómak , á á A te á ið verð k M ik ft P » På kid k gsan ave é ta f feroyska í Fyri slekum 20 árum síð im varð við aðrum orðum alment sligið fast, at vit før oyingar vóru alisliga (fys skt) so døvnir, at skuldi náttúra og bústaðarekir ikki týnast vegna okkara dálking. mátti fólk 'uttan 6 mak sleppa av við alt bur t urkast. Har afturat verður so Í dag alment (í hvussu so er fyri almennar pengar sligid fast, at vit eru anda- liga so dovin, at okkara mál verður týnt, um ikki fólk uttan ómak sleppa at skr iva 'stavseta, so sum teimum sjålvum lystir «Vårt land skal nú fostr a eitt dovið ravnaslag'« sigur Fróðskapar felagið við nýggju orðabókini Goethe hevði her helst latið Mephistopheles hådandi siga Vilt tú málið skilja og lýsa andan tú fyrst má gjølla ' Kaj í Fu g t t t fdarutgeva add ða bók kkard tal EJ økjast té kra kt í t I bat 5 i i it v. 10 ikk el £ må vera tann ind: andaligt myndugleiki ð bindur okkum saman er skum til før oyingar i mugu vit virða og verja hið. og fram t kun eru sett at røkja málið um alt mugu ia líta á tey fr Einki annað enn rák I pportunistur; ert tu Fvdun Andreassen, tá tú mur at vit hava verri enn so orð fyri ellum, ið finst í oljuvinnunmi, og tú spyrt sé um vit skulu steðga við hes ari vinnu, til øll hesi orð er u umsett til foroyskt. Målsliga hava vit megnað at komið inn í edv-øldina uttan mein, og fyri óivað flest øll eru tað í dag heilt onnur og nógvar ferðir meir a vanda mikil »oljutrøll«, vit skulu varða okkum fyri, enn tey smáu orð-oljutrellini tú letst vera so bangin fyri Nei, Eyðun Andreassen hví ikki síga sum er, og sum óivað ell longu hava var hugan av: Nýggja orðabók in er einki annað enn ein ljót spegilsmynd av tí 6 semju, sum valdar å Før oyamálsdeildini Annars havi eg altíð hoyrt, at bert 'dintelligent ire høvundar svara uppá aftur tey ummæli/atfinn ingar teir fáa á egnar bók menntir Tormóður Dahl