týsdagur 23. januar 1996síða 5

Nr. 15 — 23. JANUAR 1996 tíðindablaðið Politikkur heldur enn tjóð- | Marita Petersen umboð ar Javnaðarflokkin í Norðurlandaráðnum Í Norðurlondum eru nógvir politiskir flokk- ar, men í norðurlanda- ráðnum hava teir skip- að seg í fýra høvuds- bólkar, soleiðis, at teir, ið halda seg so nøku- lunda hoyra saman po- litiskt, eru farnir í bólk saman. Tann størsti bólkurin eru Javnaðarflokkarnir, og eru her sum navnið sigur bert javnaðar- flokkar. Hesin bólkur hevur 33 limir, 15 kvinnur og 18 menn. Av hesum 15 kvinnum telist annað føroyska umboðið, Marita Peter- sen. Næststørsti bólkurin nevnist Miðbólkurin. Í hesum bólki eru ein ør- grynna av flokkum, so at siga allir politiskir flokkar í Norðurlond- um ímillum javnaðar- flokkarnar og teir kon- servativu. Í Føroyum hoyra soleiðis bæði Sambandsflokkurin og sjálvstýrsflokkurin hei- ma har og báðir teir kristiligu. Hesin bólkur hevur 27 umboð, 17 mans og 10 kvinnur Í tí konservativa bólki- num eru 17 umboð. 12 menn og 5 kvinnur Hesin bólkur umboðar teir konservativu flokk- arnar, eitt nú føroyska Fólkaflokkin og sostatt hitt umboð okkara, Annfinn Kallsberg Fjórði bólkurin er Vinstrbólkurin. Í hesum bólki eru sosi- alistisku og kommu nistisku flokkarnir, so sum Socialistisk Folk- eparti, SF í Danmark Sosialistisk Venstre- ur SV í Noreg og ánsterpartiet í Svør- íki - fyrrv. kommu- nistaflokkin. Hesin bólkur hevur 11 um- boð, 3 menn og 8 kvinnur Norðurlandaráðið vorðið partapolitiskt: Arbeiðið endavent Frá at vera skipað sum samarbeiði millum tær átta norður lendsku tjóðirnar, er norðurlandaráðið umskipað. Nú verður tað partapolitikkur, heldur enn tjóðskapurin, sum kemur at merkja arbeiðið. Arbeiðið varð vorðið ov stirvið - tørvur var á dynamikki, vóru grundgevingarnar fyri broytingunum. EIRIKUR LINDENSKOYV Í hesum døgum plagdu politikarar úr øllum Norð urlondum at fyrireika seg til árliga = Norðurlandaráðs fundin, ið hildin varð fyrstu viku í marsmánaði. Tað ger a teir eisini, men hesaferð verður fundurin eðrvísi. og tað verður alt Norðurlanda ráðið sum so eisini Føroyar hava tvey umboð í Norðurlandaráðnum. Tey eru Manta Petersen ur Javn aðarflokkinum og Annfinn Kallsberg ur Fólkaflokki num. Føroyar hava kortini íkki sjålvstøduga umbodan í ráðnum, men vit hava, eins og Grønland, tvey umboð burtur av donsku sendi neyndini. Aland hevur tvey umboð í Finsku sendi nevndini Bygnadurin broyttur Seinsta árið hevur verið arbeitt við at broyta bygn aðin í Norðurlandaráðnum Tad hevur verið hildið, at politiski broddurin ikki hev ur verið nóg tyduligur - ov nógv hevur verið tosað na tionalt, heldur enn partapo litiskt Og tað var eisini lagt upp til, at politikarar úr ymsu løndunum arbeiddu saman tvertur um floks mark. so at hvert landið ar beiddi fyri sínum Hetta varð hildið vera óheppið, og er parlament ariska arbeiðið í ráðnum fullikomiliga broytt, sigur Marita Petersen Frá |. januar í ár eru allar tær gomlu nevndirnar burt Dyggari EIRIKUR LINDENSKOV Norðurlandaráðið er ein felagsskapur av ting monnum úr øllum norð- urlondum. Felagsskpurin varð stovnadur í 1952 Limalondini tá vóru Danmark, Sveríki, Nor- eg og Ísland. Seinni, í 1956 gjørdist eisini Fin- land limur Føroyar, Grønland og ur, og verða nú bert triggjar nevndir, og allir lumirnir í ráðnum - 87 í tali, hava hvor sín neyndarsess Tær tríggjar neyndirnar Cru Nordurlendskanevndin Evropiska nevndin og Nær umhvørvisnevndin Miðsavnað í Keypmannahavn Norðurlandaráðið er sett saman av tí parlamentariska parunum og av ráðharraráð num. Tann parlamentariska umsitingin hevur ligið í Keypmannahavn. meðan umsitingin hjá ráðharraráð num hevur ligið í Stock holmi. Eftir nýggja bygnað inum verður oll umsitingin savnað í Keypmannahavn Arbeiðið hjá ráðharraráð num er, eins og í norður landaráðnum, býtt sundur í triggjar partar - svarandi til tær triggjar nevndirnar Kynskvotering i nevndunum Stora broytingin hesa ferð er. at nú eru neyndirnar valdar eftir politisku sam ansetingini í ráðnum og at hugsað eisini hevur verið um, at hava bæði kynini so nøkulunda eins væl umboð að, sigur Marita Petersen Sjálvsagt er ymiskt, hvussu nógvar kvinnur eru valdar í ymsu tingini - tað fáa vit ikki gjørt so nogv við og tískil eru fleir menn í ráð num, enn kvinnur Annfinn Kallsberg næstformaður Iey bæði førovsku um komin somu nevnd. tað norður lendsku nevndina. Eftir gomlu skipanini vøru før oysku umboðini vanliga í figgjarneyndini og ment annarneyndini. og heldur Marita Petersen, at áhuga mál okkara fyri tað mesta eru vard í nýggju norður lendsku nevndini Sjálvandi kundi verið á hugavert, at vit eisini høvdu umboð i nærumhvørvis nevndini. Men eg havi kort im varhugan av, at henda neyndin mest fer at arbeiða við málum, sum viðvíkja samstarvi við baltisku lond ini, sigur Marita Petersen Men er okkurt tílíkt mál sum vit vilja gera vart við eiga vit at koma við tí kort ini Avgerðin um, hverja nevnd føroysku umboðini skuldu í, er tíkin av polit isku bólkunum. - Vit í javn aðarbólkinum tosadu um hetta og eg mett sjálv, at eg gjørdi bestu nyttuna í hesi nevndini, ti teir spurn ingar, 10 mest viðkoma okk um, verða vidgjørdir her sigur Marita Petersen Men hetta er ein stór broyting. nú umboðini fyrst og fremst skulu arbeiða fyri politisku flokkarnar og ikki fyri landið, heldur Marita Petersen Aðra áhugaverda broyt ing. sum Marita Petersen nevnir, er at tað nú eisini eru politisku bólkarnir, sum gera av, hver verður valdur í formansskapin í ymsu neyndunum Miðflokkarnir eiga for boðini eru bæði norðurlendsku og hava teir valt formannin í norska kristi hea fólkaflokkinum. Kjell Magne Bonnevig. Teir kon servativu eiga annan næst formannin, og hava teir valt Annfinn Kallsberg. soleiðis at Føroyar nú hava ein næst formann mannin í neyndini Storri dynamikkur Marita Petersen fer í dag til Keypmannahavnar, har all umboðini í javnaðar bólkinum hittast í morgin at leggja til rættis arbeiðið Hósdagin og fríggjadagin verður fundur í norður lendsku neyndini Broytingin, við at gera arbeiðið meira politiskt, fer uttan iva at skapa stórri dyn amikk. Tað hevur kanska manglað - og arbeiðið tí tykst heldur stirvið, sigur Marita Petersen. - Hetta fer uttan iva at hava flein fyri munir við sær, men vit eiga kortin at vera varin, heldur hon Vit mugu ansa væl eftir, so vit ikk: detta niður ímillum Marita heldur ikki, at før oysku umboðini hava eins góðar møguleikar at vera við í arbeiðinum nevndararbeidinum, tí vit skulu altíð brúka tveir triggjar dagar til ein fund serliga Reellan moguleika at hittast Vit hava ikki møguleik an at fara um morgunn og koma aftur á kvøldi, eins og skandinavarnir. Hetta ger, at truplari verður hjá okkum norðurlendskt samstarv Áland eru ikki sjålvstødug ir limir, men gjøgnum á vikavist Finnland og Dan- mark, hava soneyndu »sjålvstyrandi økini« tvey umbod hvør I Norðurlandaráðnum eru 87 limir, sum allir eru ting- menn úr ymsu norður lendsku tingunum Sveríki hevur 20 limir Danmark hevur 18 limir + 4 (Grønland og Føroyar) Noreg hevur 18 limir Finnland hevur 18 limir * 2 (Aland) Ísland hevur 7 limir Norðurlandaráðið hevur ikki avgerandi myndugleik a, men kann geva stjórnu- num tilmæli Endamálið hjá ráðnum er at arbeiða fyri dyggari norð- urlendsku samstarvi. Seinn- u árini hava ES- viðurskifti merkt kjakið alt meira, ser- liga nú Svøriki, Finnland og Aland gjørdust limir Eisini hava Baltalondini havt alt størri áhuga millum Skandinavisku londini í ráðnum seinnu árini, men tó er tað norðurlendska framvegis hornasteinurin í arbeið- inum Samarnir eru ikki limir í ráðnum, hóast nógv stríð hevur verið um tað - teir hava tó stødu sum eygleiðarar. at fylgja við, og krevur ser ga nógv av teimum, sum skulu umboða legtingið í Norðurlandaráðnum, heldur Marita Petersen Eg haldi heldur íkki, at størru londini hugsa serliga nógv um henda okkara tru pulleika, men vit mugu hav a ein reellan møguleika at hittast, og henda trupullerka ætla sigur hon vit eisim at viðgera Finna politisku linjuna Tað sum ertsini tydning fyri løgtingiå er, at vit finna eima politiska linju at vit finna fram til vit leggja arbeiðið til rættis og hvussu vit kortini >hugsa føroyskt«, hóast arbeiðið nú verður gjørt meira partapol skt Tad krevur m. a. at vit ikki alt ov ofta skifa um boðin! ut. - Tað fer ikki at bera til at skifta umboðið út á hverjum ári, tí eitt nýtt umboð skal kanska brúka tað mesta av einum ári til at finna set til rættis. Aftur at hesum kemur so tað, at:tú fært ikki møguleika at gera teg galdandi - verða settur í ålitisstarv, um tú ikki hevur heldur drúgvar royndir í ar beiðinum Arbeiðið er olønt - tað er partur av tingarbeiðinum Men her er aftur ein trupul leiki hjá føroysku umboð unum, sum tingið eigur at taka upp. heldur Marita. Tað krevur meira av føroysku umboðunum at vera við i arbeiðinum. tí vit skulu brúka fleir dagar, enn fólk úr hinum løndunum. Før oyska uUngarbeiðið er ikki mett sum eitt fulltidarstarv. og ti er lénin hareftir Hatta er avgjørt eitt mål, sum vit eiga at taka upp. heldur Marita Petersen. sum ikki ivast í, at vit eiga at gera okkum nógv meira galdandi í norðurlendska samarbeiðinum hevur hvussu