leygardagur 2. mars 1996síða 19

19 MÁLTEIGURIN Úr Orðafari LÝSINGARORÐ I HASTIGI Tað tykist fyri ein part vera avlagt at benda sterk lýsingarorð í hástigi, ivaleyst árin úr donskum. Serliga munnu tað vera orðini mestur, størstur og flestir, sum eru fyri vanbýti. Eitt nýhoyrt dómi: »Eftir fólkatalinum hevur Amnesty International í Føroyum flest(!) limir! Tað rætta í hesum føri er flestar limir«. Sleppur tilikt at halda fram óátalað, kann skjótt vera, at bendingin so smátt fer av lagi, og at mál okkara verður endingafátækt sum norðurlendsku meginlandsmálini GIMSTEINUR Vanligt er at hoyra fyrra lið í hesum orði verða sagdan við longum og trongum íljóði, men ljóðorðini bæði fremst i ødrum liði eiga at gera tað, at 110 í fyrra liði verður sagt við stuttum og opnum ljóði, so at fyrri líður ljóðar eins og enska mansnavnið Jim! HARKALIÐ Hetta orðið hevur sum flest féroysk orð herðing ella tyngd fremst á. Ti er tað meir enn gåtuført, at »Harka liðið= — navn á kendum songbólki — at kalla altíð hevur herðing á ødrum liði, tá ið tað verður nevnt í loftmidlum okkara. Rætt er at siga Harkaliðið og ikki Harka'liðið< NU Í HEYST I donskum ber til at nýta hjáorðið her sum tíðarhjáorð eitt nú sagt »her til efteráret<. Men hetta gerst ikki í før oyskum. Maður segði: »Her í heyst<. Hann átti at sagt »Nu í heyst KYNBLAND Onkur visti at siga frá Margretu drotning, at seg vera ovfarnan« av Ísroyingum. Hetta mundi ljóða legið í oyrunum á flestum, tí tað beina var at hon seg seg vera ovfarna hon segði SEYDAFØTUR Sagt varð frå dreingum, ið spældu sær við at fletta bein< av seyði. Men tað vóru nú førur' Um seyðafetur og tað, teir vórðu nýttir til. er at:lesa í Royvinum eftir Robert Joensen, bls. 101 SNULTARI Í síðstuni hevur av og á hoyrst um »snultarar«, ið hava gjørt seg inn á fisk og annað livandi. Hetta må vera misskilt. Einki eitur at »snulta« á føroyskum, tíansheldur »snultari«, men heldur snulta og snultari. Annars hevur tílíkt kykt eisini verið nevnt sníkur REGLA Það er at fegnast um, at:tey eru flein, ið eru farin a“ nýta hetta kvennkynsorðið í stain fyri tað óregluliga kallkyns orðið »regul« (hvussu stavseta tað?!). Men enn eru tað tey, ið toyggja á sjálvljóðið og siga fre:gla) við longum e-ljóði. Hetta er skeivt, tí e'ið skal vera stutt eins og t.d í sagnorðinum negla KOMIÐ A BOTN I umrøduni um kreppuna hevur mangan verið tikið til, at nú er botnurin nåddur«. Hetta tykist vera afturljóð av danska orðalagnum »bunden er nået«. A føroyskum verður sagnorðið at náa (€-m) nytt um eitthvert, sum ein hevur strembað ímóti. t.d. náa málinum. Tískil er tað lítið hepi í at: síga, at »botnurin er nåddur«. Fåur man hava sett sær tílíkt endamál! Tá mundi verið betri skil í at orðað hetta eitt nú soleiðis: »Nu er komuð á botns Orðið náa stýrir hverjumfalli. Maður segði herfyri Hesi mál náa vit... <= Hann átti at sagt: »Hesum málum háa vil NU — ENN Ta0 er ikki sjåldsamt at hoyra menn siga eitt nú: »Upp á núverandi tidspunkt fár eg einki sagt um hatta mål«. Hvi ikki siga »bara« nú ella í letumi ella sum er? Eisini eru tað tey, sum enn siga »stadigvekk« í staðin fyri enn SYRA It er barndømi at kasta. Enn eru tey, ið siga (vid donskum y-j60i) um henda sterka, sura evnaløgin, sum á føroyskum eitur sýra og einki annað — t.d svåvulsyra og edikssyra »yrå sallsyra KROSSORÐAGÁTA Loysnin frá seinastu viku Loysunarorðið: SVARTKALVAFLAK på Hvønn leygardag verður krossorðagáta í blaðnum réttu innsendu loysnirnar. Vinningurin er nevndu bókum frå Føroya Skúlabókagrunn hverja tú best kundi hugsað tær) Fyri at verða við í drátunum um vinningin, må loysunar orðið vera okkum í hendi í seinasta lagt hósdagin. Vinn arin verður saman við loystu gátuni kunngjørdur í blað num næsta leygardagin Sendið loysunarorðið til: Sosialurin, Box 76, 1 10 Tórs- havn - og viðmerkið >Krossorðagáta nr. < å bjálvan Drigið verður ein av niðanfyri Krossa av millum + Bygd/býur Lesið førovskt — hugsið førovskt Fuglar i Nordurhøvum Stjórnarskipanarmálið 1946 Spell at sólin kom upp Politiska sega Feroya 1814—1906 Feroyskir soppar Degurðabókin Segan um eplið Heimsatlas Mannakroppurin — og hvussu hann starvar UVULDLDUUDULDLLGLDUL Alfagurt ljóðar mín tunga (fløga/ljédband) Bokur og annað tilfar bæði innan og uttan skúlagátt. FÁ FØROYA SKÚLABÓKAGRUNNUR 1 1 Vinnari: BårdurKlakstein, Skåltavegur 4 | 700 Klaksvík | r e- — Loysunar OS rðið Navn