hósdagur 25. apríl 1996síða 17

Nr. 79 — 25. APRÍL 1996 gleði fyri búfólkini Martin tosa mest um menningartarnaði í skúla hepi. Hann segði, at fyrr verandi skúlastjóri á Tver oyri, Elgerda Jacobsen, í bók sím Skúlaskapur í Frodbiar Sókn, nevnir, at í tretivuårunum vóru skipað ir serhgir skúlaflokkar fyri seinmentum næmingum Tad vísti seg tó. at nógv for eldur vóru ímóti hest skip an, bernini vóru kallaði sibbar Ti varð hendan skipanin avukin aftur, men seinni var so fan undir at geva ávísum næmingum serundirvísing á tann hátt. at teir vóru tiknir úr skúla flokkunum og í onnur helt ávísar Umar Martin frøddist um, at í dag var ikki neyðugt at senda menningartarnaði av landinum, somikið nógv er stødan broytt í dag Í sekstiårunum var ein ráðgevi í serundirvising settur at ferðast runt til skul arnar í landinum at ráðgeva Í dag eru fleiri ráðgevarar eisini er sernåmsfrødiliga ráðgevingin sett á stovn við egnan peningajallan, og skúlin á Trødm í Havn kann taka móti næmingum og ráðgeva. I flestu økjum í landinum eru serlærarar sum ráðgeva lærarunum. á Tvøroyn er tó ongin serlær an í løtuni:, ístaðin hevur skúlin ein bólk av lærarum samarbeiðir sum um teir næmungar. sum hava brúk fyri serstókum stuðli Martin sigur, at:fitt av tím um verða játtaðir tl næm mgar við serligum tørvi men lættari er t at fáa EYkKA tímar ul næ ; I hava eitt beinleiðis brek nn ui næmingaår if u lættari tarnaðir Martin sigur. at størsta broytingin viðvíkjandi menningartarnaðum í dag er broytingin í hugburði Tað sýnist sum flest øll í dag góðtaka, at tey, sum hava brúk fyri eyka stuðli fáa hann. Hesan broytingin! metir Martin Ejdesgaard, at Javni eigur stóran heiður av. Í dag verður arbeitt við uppskoti til nýggja fólka skúlalóg. har hevuðsdentur verður lagdur á, at skúlin skal verða fyri øll. Miðað verður ímóti at fáa allar næmingar við í øllum Martin sigur, at í dag bjóðar skúlin brekaðum næmingum tað sama sum øllum ødrum næmingum treytad av neydugu jåttanu num, men ikki er altíð lætt títað almenna skal alt gerast bíligari. Martin metir, at i summum førum er serráð- gevingin ofta ein ráðgeving á pappínnum, betri hevði verið við konkretum ráðum við stæði í tí einstaka næm- inginum Martin endaði vid at sigå, at skúlin lærir seg at taka ímóti øllum næmingum og loysa teir trupulleikar sum eru Síggi veruleikan í eyguni Síðani hevði Anna Elisa- beth Strøm aftur orðið Hon byrjaði við hesum orðunum: >Í dag hava vit eina vælfungerandi og sjálvbjargna 9 ára gamla dóttir iðeg havi hug at kalla lættari menningartarnað Vit áttu somu dóttir fyri 6-7 árum síðani, ið vit ikki droymdu um, kundi feila nakað slíkt — slíkt, ið ein heldur kann henda fyri grannan, ja, men ongantíð fyri ein sjálvan. « Anna Elisabeth segði, at onki sjonligt var at síggja á Duritu sum nyfødingi, ivin kom sníkjandi so líðandi, tí gentantosaði ikki sum javn aldrarnir og hevði løgnan atburð í ávísum førum Anna Elisabeth segði, at hverki petagokar ella lækn ar høvdu nakað at:siga um Duritu, og tí slógu tey seg sum foreldur til tols við, at alt for at laga seg. og ikki fyrrenn dótturin var 51/2 ár fingu tey eina diagnosu upp á, hvat bagdi gentuni Tå ið døttinn var 4 ára gomul kom uppá tal at fáa stuðulsfólk ul hana, men kortin tók taðeitt år, áðrenn stuðulin var játtaður Anna Elisabeth sigur, at tað sum er av størsta týdn ingi hjá foreldrum at menn ingartarnaðum er at síggja veruleikan, sum hann er, åt góðtaka barm Fyrst tá kanst tú veruliga hjálpa barninum Víðari stgur Anna Elisa heth at tev vóru í stórum iva tá ið dóttirin skuldi í skúla Skuldi hon í vanligan skúla í Vági ella skuldi øll famil; an — mamma, pápi og 4 børn flyta ul Havnar. Just tær umstødurnar, at famsljan er stor, vóru avgerandi fyri at avgerð varð tíkin at:Íata rentuna í vanligan fólka kú Hesa veerðina hava vit íkki iðrað okkum um eima hótu Anna Hisabett (i ÍCkk il stuðulslærara ti! nærum all ar timarnar í skúlanum samstundis sum hon hevði 10 tímar um vikuna í Stuð ulsstovuni í Vági Anna Elisabeth sigur, at ut frá egnum royndum kann hon siga, at skúlin avgjørt er á rættari leið at taka hond um næmingar við serligum tørvi Anna Elisabeth endadi við at minna á fráboðanar skylduna. Hon sigur, at orðafellið um krákuna sum líkist best á unga sín, fer al tíð at vera galdandi. og tí er neyðugt at onnur, sum síggja at okkurt er áfatt tala at Aftaná Onnu Elisabeth las 9 ára gamla Durita eina yrking upp úr yrkingasavni num Fugl uden vinger Ein maktfaktor Palli Jacobsen, leiðari á varda verkstaðnum í Vági, tosaði um tað stóra arbeið- ið, sum Javni hevur gjørt hesi 25 árini, felagsskapur- in hevur virkað. Í dag er felagsskapurin ein makt faktorur við eini ógvuliga sterkari forkvinnu, sum e1s- ini er virkin og hevur ávirk- an uttan fyri Føroyar. Tað almenna hevur eisini sann- að, at serkunnleikin er savn- aður innan felagsskapin og brukar hann Palli Jacobsen, sum er valdur í nevndina i NFBU, norðurlendski felagsskap- urin evnaveikum at bata, hevur nýliga verið á fundi í Finnlandi. Hann segði, at hann var ovfarin av at síggja, hvussu serigst felagsskapurin arbeiddi, og hvussu stóra ávirkan hann heyði langt inni í ES. lond in' og á Balkan Egnar avgerðir Annika Johannesen. leiðari av nýggja sambýlinum i Vågi, greiddi frå, at nú vóru fyrstu butolkini flutt í sam- býlið. Tey komu fyrst, so tey kundu taka ímóti starvs fólkunum, tá ið tey komu til arbeiðis. Sambýlið er ikki ein stovnur, segði Annika tey fólk sum búgva har skulu klára seg rættiliga væl sjålvi. Tey eru penstonistar við sålarhgum ella líkam ligum breki, men sum hava tørv á hjálp í daghgdegnum Búfólkini gera av. hvat starvsfólkimi skulu gera Tey hava leigusáttmála vil landsstýrið, betalasínaegnu húsaleigu av pensiónini Fader av alstórum týdningi at bútólkini taka sínar egnu avgerðir. -Hvør líul avgerð førir til eina stórri, segði Annika. Húsafundir eru regluliga. har reglur fyri sambýlinum verða viðukn ar, og tosað verður 4 eisini um, um reglur verða brotn at Annika eimi áheitan á Javna um at ar beiða fyri, at:flei slík hús komu í Suðuroynni endaði við Fluttur til Danmarkar, men vit vistu einki Høvud ni kjåkinum frál i: ITSKV i Í Ber i tI i rar vidmerkit ráboðanarsk Sonur hennara. sum var føddur 1965 fekk diagnosu setta, fyrenn hann var 20 ára gamal Hon greiddi eisini frá, at hann sum eitt ára gamal varð inn lagdur á sjúkrahúsinum á Tvøroyn ul kanningar Haðani var hann fluttur til Havnar, har hann var í 14 dagar. Síðani var hann flutt ur til Danmarkar, uttan at tey sum foreldur vóru spurd Tey fingu ikki at vita, at hann var farin av landinum fyrrenn eina viku aftaná ongå Útlitini Ikki góð Magnus Hansen, serlærari í sunnaru helvt av Suður oynni, segði, at hóast nógv framstig vóru hend síðstu árini teimum menningar tarnaðu at bata, so vóru út litini ikki góð innan skúla verkið. Har eru tímarnir bara minkadir. Magnus frøddist um, at í Vági er ein studulsstova komin. Hetta hevur ført við sær, at nógv børn kunnu fáa hjálp á stað- num og hava ikki fyri ncyð- ini at verða send til Havnar Anna Elisabeth Strøm tók undir við Magnusi í, at tað var gott, at nú slapst ofta undan at senda børnini til Havnar til kanningar. — Tað sigur seg sjålvt, at 1-2 vikur til kanningar í Havnini, kunnu ikki geva tad sama, sum ein reglulig kanning å staðnum. Hon vildi ynskt at Stuðulsstovan fekk sína egnu peningarjáttan, tí í løtuni verður hon bara ríkin av góðvilja frá ymiskum pørtum Jógvan Krosslág. býráðsformaður í Vági, segði, at í Vági vóru nógv ultek nú ul frama fyri tey menningartarnaðu. Har er verkstaðurin á Bakka, bústovnurin hjá Ingvard, nýggja sambýlið og Stuðulsstovan Jógvan segði, at gomlu læknahúsini í Vági, sum Stuðulsstovan í dag er í, vóru so illa farin, og tí var betur at gera tey í stand, so dagrøktin og stuðulsfólk í Vági høvdu eitt tilhaldsstað Hergeir Nielsen skúlaleiðarr á Leiti, segði, at tað mesta sum var ført fram hendan dagin vóru sólskinssegur. Hann hev tó eina søgu, sum ikki var eim sólskinssega Hann går, at å Leiti var ein rérslutarnaður næmingur inn i skúlan. Nú harn verið í skúlanum har í enn er bóta um nærum ell ár nki gjørt tl at Jurskiftini kulan. Ti me uttantvrr ga foreldrini næmingin inn í skulan, og hetta er eingin varandi loysa Maud Benjardøgg serlærari í sunnaru helvt av hvønn dag bera segði, at vil hava i huga, at øll menningartarna hava eim møgulerka at mennast. Hon sddist um samarbeiðið mattu vo Studu fingist við børn sum vørðu kallað Hann frøddist um, hvussu góður fundurin hevå verið. -Ér hetta stóðið, so er ly rðblind framman. Hetta ber boðum at hugburðurin er broyttur men kortum skulu — vit minnast til, at happing enn fer fram bæði í skúlunum og uttan fyri Johannes Enni endaði við at mæla øllum til at:lesa bókina um Dagtór, sum Hanus Samuelsen hevur týtt úr norskum eftir Tordis Ørjasæter Annika Johannesen segåi, at tå er imyndin av ti arbeiðinum, tå hevur. Tú eigur at vera fyrimyndin. Tí eigur tå at hugsa um tími orð, so tey ikki kunnu elva til happing Karin Strøm segåi, at ofta verður mest tosað um happing í skúlanum ella millum børn, men tey vaksnueru ikki altíð ov góð Karin legði dent á, hvussu neyðugt tað var at taka happing sera álvarsamt Tú verður harður Kjartan Strøm segåi,at tad var ilt at meta um, hvat orsøkin var ul, at børn vórðu happaði. Hann segði, at hann varð ofta happaður í skúlanum. Hann hevði einki sjónligt brek, kanska tað einasta var, at hann hevði ongan pápa. Kjartan vísti eisini á, hvussu tann happaði verður, fyri at yvirliva happingina.- Tú verður harður — vísir ikki kenslur tínar. Kjartan vísti eisini á, attað vóru ikki bara børn, sum happaði onnur børn, eisini lærarar kundu verða so bondskir í orðalag. at hetta kundi kallast happ- ing. Kjartan helt, at alt hetta var heilt ødrvisi í dag Karin Strøm segði, at ein nthøvundur hevur sagt, at børn »vinda flaggið á stong«, tá ið nakað er galið Tad er vert at leggja til merkis teknini Maud Benjardøgg segði at í dag eru tey brekaði ein natúrligur partur av sam felagnum. Tí verða tey ikki happadi, ið hvussu so er ikki i stórri mun enn øll onnur Við at ganga í vanligan fólkaskúla fáa tey brekaði eisini betri møguleika fyri sostalart samveru Karolina Enni, Tvøroyri m var orðstýrari á fundi num, segði, at:tað var av al stórum týdning!, at foreldur rtaldi sínum børnum um su BESTA DYGD k Svend Krosstein | alkavegur - Tlf. 14600 tavs ALT til BAÐIRÚMIÐ - t.d. stórt úrval av baðirúms- »Silvia«: B 90 / H 69 /D 15 ) Øll við spegilshurdum RØTTU PRÍSIR & | Vttan/innan og í ervaljós- | inum, sum fæst til oll Í skápini, 110/220 Y vid N — jørd. Vitjið framsýning okkara á Hálsi ella ringið og fáið tilfar sendandi 17 at onnur fólk kunnu hava brek. Læra tey at kenna, og læra børnini at umganga fólk við brekum. Otto West í Hvalba, sum spældi við í tónleikabólki- num, sum undirhelt í steðg!- num setti spurnartekin við, nær fólk vóru menningar- tarnaði. Summi eru menn- ingartarnaði á einum øki, onnur á einum ðrum. Øll hava síni brek. Otto helt, at tað var stórur munur á, at fólk vórðu ikki so tlla happ aði í dag sum fyri nøkrum árum síðani Síðani var val av um- bodsnevnd. Anna Elisabeth Strøm og Marita Gud mundsson, sum framman undan hava sitið í nevndini tóku við aftur vali, meðan Emily Berg st eði seg frá I hennara stað var Sólmai i ágabe vald Fundurin endaði Anna Elisabeth las yrking ma vælkomin til Holland við, at HAFA VHS AR tilfar til VATN HITAVERK SANITET Fundur um kommunu- verður í holunum hjá Foroya Arbeiðarafelag leygardagin 27. apríl kl. 10.00 Javnaðarflokkurin