leygardagur 4. mai 1996síða 8
‹ fyrra síða allar 28 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
8
tiðindablaðið
Konan er ikki avhæsað
Ti utflutningstølini eru ikki vaksin. Vit skulu
ikki fyrigykla fólki nakað - og mugu ikki end-
rtaka mistøkini frá 80'unum, tá vit tóku vinn-
ingin upp á forskot. Tað sum nú um ræður, er
at fáa landinum egna leiðslu aftur, sigur He-
lena Dam á Neystabø, nú Sjál
På
hevur land stund
EIRIKUR LINDENSKON
H kuskiftið hevur
} andsstyris
kk Siålvstyr
kku indsfund. Fund
Le k
y i »kkurn
M Hvar verða
ø í á fundinurt
ið í sam ogur
€ Indi ov
kråant »g tå fara vit
á, at alt hetta tosið
al kreppan er avhæsað
má og skal takast við fyri
varmi. Vit fara ikk: at fyrr
rykla fólki, at kreppan er
iv - samstundis sum útflutn
gstølini ikki vaksa, sigur
Helena Dam á Neystabe
Men vit fara at royna at
sa á, hvussu vit unn nu fáa
inn hátt skapa fleim ar
Viljen ur island
£ sðrir flokk
I nds
sstýrisflokkurin
Men vit hava valt at gera
ødrvisi enn hinir flokkarnir
Vit hava ikki boðið nókrun
donskum rådharra, men ís
lendska heilsumálaráðharr
anum, Ingibjørg Pálmadótt
r úr Framsóknarflokkinum
Hetta gera vit fyri at visa
at vit enim skulu samar
beiða við granna okkara fyri
ur Helena Dam á
stan, sig
Neystabó
Sjálvstýrisflokkurin og
íslednski Framsóknarflokk
urin hava ikki nakað formelt
samstarv, men báðir eru við
miðbólkinum í Norður
landaráðnum, har nógvir
aðrir so nevndir miðflokkar
eisini eru við - eitt nú teir
Radikalu og Vinstri í Dan
mark, og eisini Sambands
flokkurin í Førovum
Lokalfeleg
um alt landið
Hóast Sjálvstýrisflokk
1 ikki er serliga stórur og
ikki hevur verið umboð
øllum valdømum
Í nannaminni, so hevur
flokkurin kortin: lokalteløg
og í Klaksvík. Felagið í
Norðstreymi virkar eisini
væl, eins og øll hini feløgin
upp á sin vís virka metra og
minni væl, sigur Helena
Dam á Neystabø
Flokkurin er skipaður
við einum landsfelag, og tað
er hetta landsfelagið sum
skipar fyri landsfundinum
Vald verður ein landsnevnd
við tímum folkum, sum
ikki eru millum tey fólka
valdu. Formaður í lands
felagnum er Dánjal Petur
Lamhauge. Hinir limirnir
eru Schuman Hansen í
Klaksvík og Hans Jacob
Hermansen í Havn
Málið um Lassa Klein
avgreitt
Sjálvsstyrsflokkurin hev
ur eisini verið fyri broyting
um seinnu árini. Fyrrver
andi formaður floksins
Lasse Klein tók seg úr
flokkinum beint fyri síðsta
val. Hann tók ikki undir við
fíggjarpoliukkinum, sum
samgongan hevæ sett sær
fyri at føra
Hatta málið er útdebat
terað í flokkinum
er greitt, at Lasse Klein ikk
er koyrdur úr flokkinum
sum fleiri vilja vera við
Hann for, tí vit onnur ikki
góðtóku, at flokkurin so
leiðis bakkaði
og tað
undan á
Dam á Neystabø, um ein
rsøk til hetta skrædlið ikk
kundi vera, at hon sjálv kon
ir Javnaðarflokkinum vs
Sjálvstyrisllokkin og
leiðis tók formanssessin frá
Lassa Klein
Nei. hasi málini hava
einki við hvert annað at ger
a. Sjålv var eg ongantíð ser
liga virkin í Javnaðarflokk
inum. hóast eg var limur í
Javnaðarflokkinum Eg
gjørdist formadur i Sjålv
stýrisflokkinum tå Lasse
Klein i 1993 gjørdist ting
formaður
Fáa landið í egna
leiðslu stórsta málið
Vit spurdu eisini Helenu
Dam á Neystabø, hvat hon
heldur vera størsta málið hjá
samgongun: at arbeiða við
Størsta málið er sjálv
andi at skipa soleiðis fyri
at vit aftur fáa landið í egna
leiðslu. Tað er búskaparliga
sera vágið at siga, at krepp
an er avhæsað. Tí leggja vit
sera stóran dent á at hækka
útflutningin
Tað er eingin orsøk til
at endurtaka mistøkint frå
XO'unum, tá vit tóku vinn
ingin upp á forskot
Ikki í skugga
sambandsins
Vit spurdu etsini, um for
maður Sjálvstýrsfloksins er
samdur við teimum, sum
síga, at Sjálvstýrisflokkurin
landsstýrinum er alt ov
nógv saman við Sambands
flokkinum so nógv, at
hann kanska
skugga sambandsins
Nei. tað haldi eg ikki er
rætt. Eg haldi at flokkur:
stendur í
vær Mmeygnar á
landsstýtinum. Hatta eru
markera seg
Nr. 85 — 4. MAI 1996
meira søgur enn rulcik
sigur hon
Men tað kar era, al
vit ikki megna nóg væl
markera okkara sjålvstyris
sjónarmið. Har haldi eg, at
Javnadarflokkurin - ella í
hvussu er partar av honum
eru nógv meira sambands
sinnadir, enn Sjálvstýris
flokkurin
Sjálvstýrisflokkurin er
ein sjålvstyrisflokkur, men
vit leggja sera stóran dent á
fyrst at skapa búskaparliga
grundarlagið, áðrenn vit
kunnu taka loysing frá Dan
mark
Og ein annan sera týdn
ingarmiklan lut hava vit í
hesi samgonguni, sigur Hel
ena Dam á Neystabø. Vit er
u sera avgjørd í ES-måli
num og fara undir ongun
umstødum at:taka undir við
ES-limaskapi Vit eru
trygdin fyri at Føroyar verð
a uttan fyri ES, sigur for
maður Sjálvstýrisfloksins
avgjørd
Kundu hugsad
okkum mål
Vit spurdu Helenu Dam
Neystabø, um Sjålvstyr
isfløkkurin, eins og Sam
bandsflokkurin nú ger - tek
ur undir vid, at Íógúngið
veitir politisku flokkunum
pengar til politiska upplýs
ing, og um flokkurin hevur
hyggju at lata upp eina
floksskrivstovu
Vit hava ikki sæð okk
um før fíggjarliga fyrr at lata
upp floksskrivstovu. Men
eg haldi, at um vit vilja hava
politiska kjakið á einum
rimiligum stødi, so er tað
rætt. at løgtingid veitir
flokkum stuðul. Men um
stuðulin skal brúkast til
bladutgåvu, tað er meira 1
asamt. Men vit kundu hugs
Helena Dam á Neystabø
að okkum aftur at fingið eitt
málgagn, og tí eru vit á
hugað í tí tríflokkablaðnum
sum hevur verið upp á tal
men tað er enn ongan veg
komið
Flokkurin 90 ár
Hóast Sjálvstýrisflokkur
in formelt ikki varð stovn
aður fyrr enn í 1909, so
røkna fólk hann kortini at
vera frá tí at vit fingu floks
býti á tingi í 1906. Ti fer
flokkurin seinni í ár helst
eisini at skipa fyri einum 90
ára haldi
Flokkurin var m. á
stovnadur upp á at varðveita
føroyska mentan, mål og
síðaarv. Hetta leggja vit í
dag eisini sera stóran dent
á, og hetta fara vit uttan tva
eisini at umrøda á lands
fundinum, tí tað er ongantíð
so neyðugt, sum í dag, sigur
Helena Dam á Neystabø
Men stutt vil eg at enda
síga, at Sjálvstýrisflokkurin
altíð vil vera har, sum flokk
urin kann fáa ávirkan. Bara
at sita í andstøðu førir ikki
ti I nakað, vit vilja ávirka
og finna úrslit - men tað
kann kosta, sigur Helena
Dam á Neystabø at enda
Sjálvstýrisflokkurin oftast verið í landsins stýri:
Minstur - men
størstu ávirkan :
Hóast Sjálvstýrisflokkurin hevur ver -
ið av minstu flokkum á tingi síðan
skrædlið í 1936, tá menn fóru úr
flokkinum og stovnaður Fólkaflokkin,
er Sjálvstýrisflokkurin tann flokkur
sum hevur sitið longst í landsstýri-
num
R LINDE NSKOV
Seinasta leygardag numu
vit eitt sindur við søgu Sam
bandsfloksins. Hann verður
ár 90 ár. Næst elsti flokk
urin í Førovum er Sjålvstyr
Hesir báðir
flokkar voru ter
karnir, sum vóru um
boðaðir á tingi, tá vit í 1906
ngu floksbýti á tingi
Hóast Sambandsflokkur
varð stovnaður sama árið
eldur óvíst nær Sjálv
ýrisflokkurin formelt er
vnadur. men tað sigst
rá 309. Tað sigst, at tey
y stovnaðu flokkin kanska
mr tør +
KK voru so fegin um at
sflokkurin
fyrstu
skulu skipa seg í flokk
bara tí at sambandsmenn
gjørdu tað
Kortini hava Sambands
flokkurin og Sjálvstýris
flokkurin ikk: verið so Ó
samdir í at varðveita ríkis
felagsskapin. Munurin mill
um flokkarnar hevur heldur
verið av hugsjónarligum
uppruna. Meðan sambands
menninir hava verið konser
vativir, hava sjålvstyris
menninir verið lberalir, fyn
ikki at siga radikalir
Størst: framherji sjálv
stýrismanna í 1906 var Jó
annes Paturson
Kirkjubø. Hann heitti longu
í jólafundinum i Í888 - tá
bóndi í
lann cnåns var << ara sam
Førova Folk um at
útnvrðinern tøra aft
á Jóannes bónda, sun
sjálvur ikki hættaði sær at
Sun fólkatingsmaður
mælti hann semn: ti, ål
studulin til Førova varð lat
in sum blokkstuðul, og at
føroyingar sjålvir skuldu
kunnu krevja inn skattin
Leingi høvdu føroyingar
einans tveir flokkar at velja
ímillum. Ikki fyrr enn í
1928 kemur tann triði flokk
urin á ting - Javnaðarflokk
urin. Men í 1936 verður
tann fjórði flokkurin - Vinn
uflokkurin stovandur. Hesin
var mótpolur Javnadar
floksins, og stutt tíð gekk
til stórur partur av Sjálvstyr
isflokkinum legði saman
við Vinnuflokkinum og so
varð Fólkaflokkurin stovr
dur. Hann kom fyrstu ferð
á ting við valið í 1940
Nu for at ganga illa hjá
Sjálvstýrisflokkinum. Við
valið í 1936 fekk flokkun
42% og fekk 8 mans vald
Í 1940 reyk hann niður á
16,7% og fekk tå 4 mans
valdar. Í 1943, tá vit aftur
høvdu lagtingsv al fekk
flokkurin bara 10,3%, og I
in valdan. Við valið í
S fekk flokkurin heldur
ngan mann valdar
ma
de
Saman vid Javnadar-
flokkinum
8. novem ber 1946 - beint
tir folkaatkvøduna un
ng - var aftur løgtings
val. Tá stillaði Sjålvstyris
tlokkurin IKK up
Sjálvstýrismenn tillaðu
upp samar við Javn
aðarflokkinum, og
var av, hevði Javnaðar
flokkurin fingið seks mans
valdar - tveir teirra boðaðu
eftir valið frá, at teir
umboðaðu Sjálvstýrisflokk
in
Síðani tá hevur Sjálvstýr
isflokkurin staðið í stað
kvinkað eitt sindur upp og
Mestu tíðina hevur
flokkurinn havt tveir mans
men við valið í 1966 gekk
so mikið illa. at bert ein
maður varð valdur Tað var
ein tå óroyndur maður í pol
itíkki. Hilmar Kass, sum
ikk: lat seg stilla uppaftur
við valið í 1988
tá valið
niður
Men sjálsvstýrisflokkurin
hevur kortini havt ávirkan
Hann er tann flokkur. sum
hevur sitið longst í lands
stýrinum í útvið 35 ár
Havandi í huga, at heima
stýrislógin er 48 ára gomul
so hevur flokkurin verið
serliga væl umbc daður
Hetta hevur sjálvandi sína
orsøk. Aðrenn stýrisskipan
in í fjør varð broytt, skuldi
ein samgonga hava meir
lutan í unginum aftan fyri
seg. Tá fingu teir smærru
flokkarnir avgerandi orðið
tá landsstýri skuldi veljast
Í dag er ødrvisi, og hava vit
nú eitt landsstyri, sum ikki
hevur meinluta tingsins aft
So nógv ár hevur Sjålvstyris-
flokkurin verið í landsstýri
Løgtingsv alskeið
1948 - 50
1954 - 58
1958 - 62
1962 - 66
1966 - 70
1970 - 74
1980 - 84
1984 - 88
1988 - 89
1993 - 94
1994
hs BREE HN
1
2
' Flokkurin tók seg år samgonguni millum Fólkaflokkin
Tjóðveldisflokkin og Krf
Studentaskúlin í Eysturoy
Kambsdali
Osemja var m. a. um, hvørt
skuldi liggja í Gøtu ella á
|
————"