leygardagur 4. mai 1996síða 12

Vilhelm Johannesen, tingmaður, á I. mai haldi í Havn: Rættvisiskrav at frítíðin verður longd til 5 vikur at fritidarprosentid hjá timaløntum verður hækkað upp í 12. og at serliga frítíðarískoytið hjá fastløntum aftur verður sett til 1,5 prosent. Skipanin við karensdøgum eigur at verða sett úr gildi. M. a. hetta segði javnaðartingmaðurin Vilhelm Johannesen í 1. maidagsrødu síni í Havn. Hann segði „f t Gott fundarfólk kovti up: SEN kfalsra ( pí N pp H nt tí 5 art k art et hækka j % 5 i si 1 t etar v Ág arð kuldi hava frítíðarpe í rt R rð : } » af ak og ; alsk i rove Í Í ; . df »g rent gå Da gjørdar av tein fleir; Sk tøk tik 1 gjaldfori g rentu » » irslit kk ama fyri lontakararna jan av honum Troels 1 anfa á á fakfela ør viFør lovst gin ásetur, at É 7 x í } , uðandi løntakarafela i í 4 vun i ok i F kk k , k kal ha Í irpet 5 i 5 x rd r k 5. Kk ' g Kh ! t k R x . . % 1 5 karat % » » i i i ið i rv » » P y art t at % P ! k i keypa k frå + j : ( X tverk t % kil sitt i k ( - laga ;Á ivøð i tr Dar ; , vita at fritid I ni Hetta var eiðsvik la í fastlønt erk et gon ! um fr , i tíðar P i vidløn frá 19 Mer » vøk i i kk 1 k tu halda he lan skipan % urt > Í rt pat á t i i | % A p h i . pe årår al bara if y AV í ja r Sk 1 ? Harvid fritidarpeningin fingu teir kraddad sær sjálvum gjaldferis- og rentuágóðan. Við nýggju lógini frá 1986 varð ruddað upp í lógloysinum Buskaparkreppan, sum hevur valdað í Førovum seinastu árini, var helst í hæddini í 1992-93. Tey ár ini vórðu ymisk politisk krepputiltok sett í verk. Eitt av hesum tiltokum rakti fri tíðina, frítíðarprosentið og serliga frítíðarískoytið hjá fastløntum. Eisini fingu vit teir sonevndu karensdag nar Fritíðin varð skerd úr 0 må ur í 26 dagar. Fritid uprosentid hjá timalønt um varð skert ur 12 niður i Og tað serliga fritid wiskoytið hjá fastløntum varð skert ur I 5 miður í 0 p! ent. Skipanin við kar ensdøgum merkir at få ønt skulu nnda fyri tveir teir fyrstu sjukradagarnar Ollhesi ultøk vórðu mett sum helt serlig krepputil tok. Nu halda » er við vit at kreppan ut hasa av. Tað hevuðsfyribrigdir kreppum. Annað var fi | y og hitt var I VOfU tvey kt Imka w báðar hex i t økirnar til krepy una Fiska menning in He eru nu Í FYR GT tovnarnir et og tann samanlagdi bankin gevur nu avlop. Gjaldføri5 hjá landskassanum er nmuliga gott og politikk ararmir hava hildið tað ráði nakað im at fri já Uma løntum verdur hækkad upp | g at serliga frítíðar iskovnd hjá få ur verður sett til 1 pt Skipanin við karen tløntum aft sent døgum eigur at verða sett js gildi Samstundis eiga timalønt pg Onnur sum kk: fáa løn undir sjúku. at fáa dagpening frá úkra dagapeningaskipanini frá fyrsta sjúkradegi. Málið má verða at fáa øll hesi viður skiftini aftur í rættlag sum skjótast og ikki seinni enn í 1997 Ein annar spurningur er arbeidsvikan. Tað fyrsta eg minnist var arbeidsvikan 48 tímar. Stigvist varð hon stytt niður í 44 tímar. Og seinni varð hon aftur stytt niður í 40 tímar. Har hevur hon so verið í nógv Harrans ár. Næsta málið má vera at stytta arbeidsvikuna niður í 35 tímar. Hetta er em na turlig avleiðing av tøkniliga framburðinum. Sjálvandi hesin framburður í 1t koma eigur IVÍS4SÐ mun ersimi ar. I loysistidin hesum uberdsvika vildi em stytt komuð sera væl við. Hor i » hair vid arbeiði til fle løntakarunum til gó be iðs * sum nu eru arberdstøk Fin slíkan dag sum hend an. era vil at ú ulirstrika g leggja dent á ða vard. Rætt at vunnin rættindir veri indini ulsummartn í fimm víkur, til I prosent 1 tri t røn hiå tímmalentun 5 fiskin nn og | pr sent Í rhgum fritidari skovti niå fa einaferð tløntum vunnin Men seinni vórðu hesi rætt skerd hesi Ti eiga vit at vinna aftur Tad er bæði sjálvsagt og lað er einki minn ett rættyvisis krav, sum øll verkafólk eiga t standa Indi rættindi natúrligt enn man um ga i rygd á ellisårum er 4 in ettt tydningarmikið má hjá ve rkamant tól hinn ollum okkara grannalond um verour aåsannaå at tað ikki er møguhgt at hækka fólkaefurlenina við it krevja meir skatt og Hei gjøld inn í almenna kassar soleiðis at almenni kassin kann figgja eina hækking lað er neyðugt at ganga heilt aðrar leiðir. Hetta Førovumn Og tað tørt flokk v k hava te i ellisárum. Og ta kann og skal verkamanna fjøldin ikki góðtaka Verkafólkið standa eigur at saman um eina samhaldsfasta skipan, eina solidariska skipan, ið gevur øllum somu trygd á ellis árum. Her hava vit sam haldsfasta, ella arbeiðs marknadareftirlønar grunnin, sum hann nú eit- ur. Hetta er ein samhalds- føst - ein solidarisk skipan løntakarar og arbeidsgev arar gjalda eins nógv inn i grunnin. Allir løntakarar gjalda sama brekpart av inntekuni til grunnin og øll fáa eins nógv úr grunnin um. Uttan mun til um tey hava goldið nógv ella lítið inn í grunnin. Og tey sum onki hava goldið fáa eisini Hesin grunnur fer at gjalda út 1. apríl næsta ár Men tíverri verður útgjaldið ikki roknað varð við av fyrstu tíð, og stort sum kemst hetta av, at inngjald ið rsakað av kreppuni í imfelagnum varð iv markað t eitt hålvt prosent frá hverjum: parti iv arbeiðsmarknaðinum Upprunaliga var ætlanin, at slid til grunnin k li verða 3 prosent frå hverjum parti av wbeiðs marknaðinum. Men hetta var í teimum sera góðu tíð unum í tat HUÐUM varð tað lækkað nið f p sent g at enda kom tað niður á eitt hålvt H ent Vit eiga at rokna vid, at staðan i Føroy ubeiðsloysið fer at minka, at møguleiki verdur fyri at linka skatta og avgjaldstrystid | p at vit verða før fyri at nnda um nu fer at batna, at SN iðis samhaldsfasta nakað meira et vit hava gjørt higartil Í d. I prosent frá hverjum parti á arbeiðsmarknaðir im. Hetta vildi tvífalda inn tøkurnar hjá grunninum Saman við øktum rentu- nntøkum til grunnin vildi hetta tryggja ellum eitt hóskandi ískoyti til fólka pensionina. Og tað má verða okkara avgjørda mið og mal Kreppan førdi millum innað við sær, at foroysku bankarnir fóru á húsagang g at tað gjørdist neyðugt hjá landskassanum og tað V í skattgjaldaranum i eta pen fyri frá tid h at tryggja okkun bankaskipa imfel i sån er um heilar irdir krónur, Sum eg nevndi fyri løtu síðani gav samanlagdi bankin av lop í fjør. Og beinan vegin vóru røddir frammi um at privatisera bankan. Onkur hevur enntá mælt til at selja } lítið og lætt. Men hetta kunnu vit undir ong inn fyr um umstødum góðtaka um vegis Fíggingargrunnin frå 1992, sum eigur bankan Hetta merkir, at bankin er ogn hjá ollum foroyingum og at ágóðin sostatt kemur okkum ellum til góðar. Av avlopinum í 1995 letur bankin um figgingargrunn in landskassanum 36 milli ónir krónur í vinningsbyti Henda upphædd er inn tøkuførd á figgjarløgtings lógini fyri 1996. Og hetta vil Tad er landskassin iga, at vit øll sleppa 36 » [| tónir krónir lættari í katti, me irvirðisgjaldi og im, enn vil Ju gørt im