leygardagur 25. mai 1996síða 23

19 MÅLTEIGURIN Orð, sum ikki eru til Eg havi gloymt orðið, sum eg ætlaði at siga, og tann kropsleysi tankin fer aftur í skugganna gyltu hallir Osip Mandelstam Tankin er í orðinum sum sálin í kroppinum, sigur skaldið Uttan sítt kropsliga orð fær tankin ikki farið út millum fólk. Hann noyðist at verða verandi í skugganna hellum, til kroppurin er funnin. Men summir orðakroppar er ikki til. Hetta eru ordaspøk- ilsir, sum bara koma fyri í hartil innrættaðum høvdum. Eitt sovorðið spøkilsi er 'summarfrí'. Hvat er hetta? Vit hava einki á føroyskum, sum eitur eitt frí ella ein frí ella ein fríur. Tað einasta, sum líkist, er máliskan: at hava frí Men vit hava lýsingarorðið 'friur', sum er tað fyrra liðið í samansetingum sum frikorter, frípláss, frígera og fríbillett Men ikki frísut; tað er nakað annað Á føroyskum eitur tað at havaferiu. Vit hava øll summar feriu, og skúlabern og lærarar eru so heldig, at tey eisini hava heystferiu, jólaferiu, páskaferiu og mín sann um ikki onkur ikki eisini heldur vetrarferiu Men navnorðið 'fri" er til í íslendskum Ein heil spøkilsisfamilja eru einhver, eitthvert og eitt hvat, sum eru til í islendskum, men sum á føroyskum eita onkur og okkurt. At Chr. Matras og M. A. Jacobsen ikki vilja kennast við hesi skepilsini sæst av tí, at teir í sim orðabók frå 1961 beinleiðis vísa til tey føroysku orðini einhver = onkur; eitthvert = okkurt (s. 62, 63) Hví skammast við føroyskt? Í skúlanum fáa vit inn prentað, hvussu viktugt tað er í eingilskum at skyna á anybody, somebody og everybody; men tað føroyska verður gjørt so ógreitt sum til ber Tað útlendska spekilsið "einhver" amast vidhvørt upp á máliskuna 'ein og hver sum er nakað heilt annað enn 'onkur . I lýsingini um tann tiltikna jólafundin í 1888 verður sagt: »Ein og hver bidist koma á fund...< Lesarin kann royna at seta "onkur inn her og so tanla úrslitið eina ltu Á føroyskum hava vit nógv góð orð fyri atbinda saman knyta krøkja uppí. festa við osfr. Men fleiri politikarar og tíðindamenr p I skovta, leggja afturat, sameima, samanleggja siga heldur »tengja«, sum er eitt útlendskt spekilsi Tað íslendska orðið 'kerfi' er eisini farið at spøkja í Førovum. Á fornnorrønum hevur 'kert, kerfi tydningin bundi'. Hjá føroyingum, sum vilja vera smartir málsliga verður orðið brúkt í samar bankakervið scetingum sum telefonkervid”, 'pengakervid vakervid”. Men hvussu smart er nu hetta ið i góðum førovskum hava orð sum skipan. system, net, bygr 10 vnstur o onnur ? A førovskum er "kem og hetta orðið er einki SDØK1ISI tí tað er til liv í hundraðtals føroyskum handverkarahøvdum in foyra í einum skruvuhøvdi við sítt fríska D Vikuskiftið Vikuskiftið BLUR mí OM | LOG SI, RMRR 499 BELT; 1 HE STER KAR TITAw-) Um PONA ——— LD —}|—— HIN R FIN = = om an? Í ONMR r + HG + PR i |/BSKA RT = pl — | Ht tt + Sat at garnk | ; | - | 1 ER loves? | | FRK) I KAN | FLOT LUNA - i + H i j } + jo a ad j JE H * + 4 } å sg + me /4 VUGLR VArm6 I - i + vp 1 7 si |} „„—f—i i i- F Tr/[70Ø| går | SE | lsræ7 AF rr ung | 2 LTR . rr » EKS HRL 4 + + + + + F mary) +— i | 4 - + + FÅ OG „am #4 £ — | Vinnari: Karna Debes, > sk | 240 Skopun | OR - - — - 1 er — — - - Loysnin frá seinastu viku 66 Loysunarorðið: ABULATORIUM N | Klik A GT: TrlilelPl il | + + + + á > 4 ; + : B ist 3 | Í j | Í 1 W Þ | Bved/b if | 6 i | , | Kik f ! Lesið foroyskt hugsið førovskt | | - t--1 | I Fuglari Nordurhøvum í Få £ , i Í NÍafel | Íklpal LÍ nl I Stjórnarskipanarmálið 1946 k RIÐ ÆTKIJA ý f — Spell at sólin kom u e!'a| f IP } er . et + 1, 1 1 1 IJ Politiska sega Føroya 1814—1906 N V olSITIRI 1. allra lr Íelrik | I) Føroyskir soppar x “| EP IJ Degurðabókin + + + + + + + + + + + + h Få k RIMIKF D á kl | 5 . ta IK} |M|€|Þ| | LL IT | I Seganumeplið : + — É i 4 I Heimsatlas . t 4 1 í J d Hvenn leygardag verður krossorðagáta í blaðnum. Drigið verður millum røttu innsendu loysnirnar. Vinningurin er ein av niðanfyri nevndu bókum frá Føroya Skúlabókagrunni. (Kr hverja tú best kundi hugsað tær) Fyri at verða við í dráttinum um vinningin, må loysunar orðið vera okkum í hendi í seinasta lagi hósdagin. Vinn arin verður saman við loystu gátuni kunngjørdur í blað num næsta leygardagin Sendið loysunarorðið til: Sosialurin, Box 76, 110 Tórs- havn — og viðmerkið >Krossorðagáta nr. <á bjálvan sså að Mannakroppurin — og hvussu hann starvar Alfagurt ljóðar mín tunga (fløga/ljédband) Bøkur og annað tilfar bæði innan og uttan skúlagátt / FØROYA SKÚLABÓKAGRUNNUR