týsdagur 2. juli 1996síða 2

Grindareglur endurskoðast Oddag PE LEYGARDAGIN doyði stór grind í Miðvági og grindin kom sjálvandi væl við hjá fólki eftir grindaneyð í út við tvey ár. Miðvingar og vágamenn sum heild eru tiltiknir góðir grindamenn. Men hesaferð gekst illa í hond við drápinum. Tað miseydnaðist at fáa alla grindina at gera landgongd, og síðan gekk alt, sum kundi ganga galið, galið. Endin gjørdist, at drápið, sum í Miðvági vanliga tekur 15-20 minuttir, vardi í umleið 3 tímar. Eftir hvat frættist, var alt ein ruðuleiki og drápið gjørdist ein plága fyri hvalir eins og grindamenn. Hvalirnir vóru at enda so strongdir, at nógvir fóru til botns uttan at verða skomir á háls og spurningurin er, um tvøst av slíkum hvali yvirhovur er heilsugóður matur. Afturat hesum kemur, at talan bart út sagt var um dyrplågari av einum slagi, ið ikki må koma fyri í mentaðari tjóð HVAT. ið gekk galið, vita vit ikki, men alt bendir á, at vágin sjálv er broytt av havna- gerðini tey seinastu mongu árini. Tá grind- in ikki fekst at gera landgongd, royndu menn at fáa hana aftur til havs, sum síður hevur verið nú rættiliga leingi. Hetta læt seg tíverri ikki gera og nógv verður gitt um orsøkimar til hetta fyribrigdið. Grindin fekst hvorki upp á land ella til havs, hóast grindamenn gjørdu teirra ítarsta. Síðan var einki at gera uttan at geva boð um at høgga, draga og skera á háls og hetta gjørdist orsakað av náttúruviðurskiftunum júst har, grindin var, sera sera trupult — har var heilt einfalt ov djúpt UNDIR slíkum viðurskiftum tykist tað, sum galdandi grindareglur eru ov stirvnar. Tað átti at verið ollum púra greitt, at í tí lotu eitt grindadráp miseydnast og tað heldur ikki eydnast at reka grindina aftur í havið, so má grindin avlivast á skjótasta og minst pinufulla hátt. Vit eiga tí sum skjótast at endurskoða grindareglurnar, soleiðis at grindaformenn og sýslumenn fáa heimildir at víkja frå ávisum reglum í grindalóg og reglugerð. Hugsað verður um eitt nú at høgga frá báti, tå menn, sum í hesum føri í Miðvági, ikki grynna. Hugsað verður eitt nú um, at tað undir heilt serstøkum um- stoðum eigur at verða loyvt ávísum av sýslumanninum tilnevndum grindamonn- um at stinga o.s fr. Hetta krevur eina ávísa skipan og broyttan hugsunarhått, men slikum tiltøkum slepst neyvan undan, um vit í framtíðini skulu sleppa undan slíkum sorgarleiki, sum grindadrápið leygardagin í Miðvági var Í VILEEEEEP VP? Lesarabrøv Forfjónaða orðið At lýsingarorðið menning artarnaður kom at trodka øll hini norðini burtur, kom mær ikk: til hugs, tá vit striddust at finna eitt fak orå fyri psykisk udviklings hæmmede hjá dønum, sum norðmenn so stavaðu eðr vísi. og pyskisk ut vecklingssterda hjá svnum finnum og álendingum Norrøna felagið Psykisk Utvecklinghemning skor aði á og vildi hava føroy ingar at koma við fakorði eins og íslendingar høvdu funnið sítt þroskaheftur í teirra máli Lýsingarorðið menning artarnaður varð smíðað í sjeytiårnum. Hetta er eitt av teimum torføru orðunum. ið kk: so væl tolir at:verða brúkt upp í saman uttan at tyngja um málið. Og ikki bøtt: um, at annað orð skuldi nýtast uppí. skuldi tað lýsa støduna, summi av kkara samfelagsborgarun hvert tungumál er sett rðum, sum lkið nýtir sum amboð fyri t samskifta hver við ann OU kunr i y 3 uma hugtak k ka við einum lítlum frá viki í merkingini. Hetta er spennandi, og jú fleim orð int eru, ið merkja tað sama rikar og fjølbroyttari er málið, tað gevur fleir møguleikar og ger, at málið ikk: verður so stirvið Nú ein dagin bar Utvarp ið tíðindini. at JAVNI á aðalfundi hevði viðtkið at fitta og snegga orðið eyna veikur ikki skuldi nýtast meira. Tað kundi ljóða, sum var hetta illavorðið orð, sum limir felagsins ikk: vildu kennast við. Men hvussu kunnu vit hver sær og við aðalfundarsamtykt fara at taka orð burtur úr málinum? Vælsignaðu tit, sum sita við ábyrgd í hesum felag takið ikki amboðini úr hondunum á tykkara egnu limum. Løttsøgd orð. um tey eru til taks í málinum eru amboð, tey brúka at:Íýsa la stødu, tey eru í Sum limur í Javna og sum læran hjá lestveikum og tor nomum næmingum kann eg síga frå, at:tað er ómetaliga nógv vert at kunna velja tey bæði í talu og skrift. Brekið hjá tel mum. sum eru sálar liga menningartarna mangan tað lør fyr reint og enn minni at skriva long og torfør orð so rætt Næmingar eru ikki heilt sørir, um teir ikki stava orðið menningartarnaður rætt, ikki duga at býta tað sundur í stavilsir og ikki duga at:siga orðið við so nógvum tungum hjáljóðum Tad hevur verið sagt, at tey sålarhga menningartarn aðu sjálv hava biðið um at sleppa undan orðinum evnaveik. Eg veit, at vit skulu lurta eftir termum sum duga at siga sína hugs an í orðum. Men vit mugu eisini hugsa um tey, sum eru so darvað í síni talu, at:tey ikki megna at nyta hetta tor føra orð um seg sjálvan. Og hevur nakar málslega rætt leitt tey fáu og bíðið ersim tey hugsa um hini, ið eru verri fyri og ugandi góð taka, ti tey ikk: eru før fyri at seta orð á sína hugsan? Men hver sigur, at:heitið sålarhga menningartarnað ur skal standa einsamalt, tá so nógv onnur orð lýsa ta serstóðu. nøkur av okkara egnu eru komin uttan ål tað er nøkur skomm. og utt hava valt at am at tey alv koma í hesa stødu Og fyn ikki at sama orð verður júkað upp í saman í fjølmiðlum, ella mann og mann ímillum, so skulu her verða nevnd nøkur orð, ið enn eru livandi í málinum, og sum við smáum frávik um merkja tað sama Andaliga 6fullfør, and veik, evnaveik, seimment tornom, býtt. retarderað, handikappað. brekað. Tað eru fleiri vid, og einki for borgið er í tí at nýta hesi orð hvert um annað. Men av øllum hesum orðum dámar mær so nógv best orðið evnaveik. Tað er snøgt orð, lætt at siga og skriva lýsir væl støðuna og verjir væl tey, ið evnaveik eru, tí kennir tú teg veikan so ella so, kemur eim hjálpandi og stuðlandi hond mangan væl við Nei, ikki får meg til at for fjóna hetta fitta orðið, ið væl verjir um dóttur mína og onnur við henni. og hvat dugur er í tí at forfjóna orð g fåa onnur torføran: at brúka uttan hégv? Tad hava onnur lond ynt undan okkum. og iva samt er, hvussu tað hevur hepnast Hovvik 29. juni Helena Samuelsen 1994 Missur nu eingin teksting er Undir stubbanum hinvegin Dimmu nú ein dagin stóð braneggjað, at fáur man fara at sakna teksungina í Pennin átti Helst heldur maðurin sína egnu skriving Sjonvarpinum Hilmar Jan vera so ótrúliga, at vit liggja mentalari im til dømis, tå it lesa irOttarstubbar hans rå. Sjálvur fan eg al sakna føroyskar undirtekstir, og ut málvarðvertandi rå av cini rgasmu. 5 Í r Svi haraftura p ni ta bÓKk ál , kum slag vid verða á føroyskum, fara vit lesa førovskt hevur mist oki um r pa tey fy brigdið domanetat Slík minking av virkisskinum hjá førovskum er mikil, og er ikki neyðugt at greina tað út í æsir. Hon fer helst at vísa seg upp r vananum át vanda aftur meira seinni her hjá okkun um oljan verður veruleiki tí málið á pallum og í frá landavinnuni verður helst enskt. Aftur ein minking í v føroyskum komandi) irkisekinum hjá Við íkjandi spurningin um um teksting av sjón varpsfilmum kundi eg hugsað mær at fingið eitt boð frá Málneyndini. Ja, eg Meira at: siga meini, at hon i skuldi lagt trýst á myndug leikarnar, ikk: bara vevja na tjúkka æðudýnu um seg. Sunga hevdið í sandin ella siga eins og sprittarin at fløskan ikk: loypur å« Målnevndin hevur her eitt ítskiligt evni at taka upp til viðgerðar, serliga út frá spurninginum um øØkis minking hjá málinum. Tal hevur tydning at skja um tað málsliga korpusið hjá einum máli. Talan er um slíkt sum týðingar, skald skap. bøkasøvn, tekni myndarødir, filmsteksting í 4 jónvarpi og biografum mangt annað. Slík korpu planlegging kostar, men hon styrkir lívsseiggið hjá málinum. serliga í hesum lsgum, nú alt samskiftið við umheimin er vaksandi eitt nú við Interneti og fylzgissveinasjónvarpi tí samstund:s sum slíkt veks ur, økist vandin fyri mál deyða Tad nyttar lívið at tosa um serførovska mentan uttan at vilja játta tann neyðuga pen ingin; at vilja verja og varð verta førovskt, men sam stundis slóða fyri minkandi virkiseki. Ein hin vísasti vegurin fram til at loyva serl. enskum framat h. p. petersen VIT GREIÐA ALLA VØRUKOYRING FLYTING 5resovum Vi hava Flytikassar, Goymslu og KAPPINGARFORAR PRÍSIR TILBOÐ verða givin Kvinnuhúsið HP-TRADING Tlf. 17272 Ráðgevingin hjá Kvinnuhúsinum er opin hvert håskvøld frá kl. 19.00-21.00, inngongd hjá KFUM, Oman Pisuvarða 2, ella á tif. 17200. Kvinnuhúsið er opið gerandisdagar frá kl. 10.00—16.30. Telefonin, 17200, svarar hvønn dag frå kl. 10.00 fyrrapart til kl. 7.00 å morgni.