mikudagur 17. juli 1996síða 11

Nr. 135 — 17. JULI 1996 = rf tíðindablaðið + i” | | Varmakeldurødan hjå Dan Petersen Dan Petersen Lukkan er at hava innihald i lívinum Gott fundarfålk, stevnu gestir, bygdarfólk! Aftur einaferð eru vit savn- að við Varmakeldu eftir gomlu Jóanssku. Við keld una, sum hevur undrað og bergukið fólk í mannaminn- ir Lukkas Debes skrivar at fleiri varmakeldur eru í Før oyum, men henda við Fuglafjørd er tann einasta, ið hevur grødandi megi Sum við so mongum ødrum góðum gomlum, so man nú tíðin ivast í heilsubótini, keldan kann geva Tey gomlu vistu ráðim: Fyrstu ferð, drongur fór í bát skuldi ein maður við fingr mum væta tunguna á barn inum við streymasjógvi, so fekk drongurin ikki sjóverk Høvdu hørn merglop, so skuldi blåur klútur bindast um leggin undir knæ, og hevæ barn lyndi til at stama skuldi tað trýstast eftir høvdinum niður í kokuna á nyflettan kúgv og fotamør urin leggjast niður á nakk an. Tað skuldi taka staming ina. Heyði maður lítlan hug á konufólki. kundi man steikja nakrar flidur og stoyta soðið í oyrað á hon um, tá ressaðist hann. Var tað kvinnan, ið ongan hug hevði, kundi tú geva henni turkaða hvalspyggju. Heyði hon hin vegin ov nógvan hug. skuldi hon fáa kópa spik. Tad sissaði. Um hetta og mangt annað kunnu vit lesa um í »Gomlum før oyskum hermarådum« hjá Rasmussen Doktara Varmakeldan er ikki nevnd, men givið er tað, at fólk hava trúð uppá tey lek) andi evni, keldan hevði, og sum kunnugt kann trúgv flýta fjøll. Bara tað, at hon einaferð um árið kann draga so nógv fólk saman, er tek in um atdråttarmegi, og hvat er meira heilsugevandi enn at samlast við kenningum og vinum og bara njóta tað, at vera til og at vera partur av einum vinaskara. Fela samanhaldið seyra gjøgnum æðrarnar Vit eru einstaklingar føddir við einum fríum vilja og metingarevnum, og út frá hesum skapa vit okkara persónligu meiningar um lívsins stóru spurningar. Um átrúnað, um politikk, um barnauppaling, samfelags viðurskifti o.m.a Og her ræður um at virða meiningarnar hjá hverjum ødrum, tí ofta er ilt at av gera, hver hevur rætt í orða skifti Sambært grundlógini hava vit frælsi at trúgva teinkja og tala, og nú koma á lívsvirðir undir ábyrgd Frælsi til at forma okkara liv við arbeiði og fritid. Tey gomlu høvdu eitt knoss. At arbeiða var allur teirra dag ur. Spæl varð hildið líuð um hjá vaksnum fólki. Teir kundu kappast í sambandi við arbeiði. Td. róðu teir kapp í grind, á handilsferð um og av útróðri. Og teir veltu kapp. Fórt tú ein túr í hagan, so hugdi tú eftir seyði. Sjálv tað, at fara sær ein gongutúr, varð hildið 6 hóskandi, um tú ikki kundi hongja okkurt nyttugt uppí Rasmus Rasmussen fortel- ur, at sunnudag kundi kon an orða við mannin, at tey kundu fara at hyggja at velt um. Tey høvdu verið í kirkju, so samvitskan var góð, og hetta var ikki nak- að halgibrot. Sólin sá, og fuglurin læt. Børnini møsn- aðu sitt barnamøsn. Tey vóru lukkulig. Ikki rík, men eydnurík. Ikki fóru fólk tá í tíðini bert út at ganga til einkis. Nei, slíkt var óhósk andi. Men trongdin til at fara út í Guds fríu náttúru ikki ul nakað, bert til at vera glað, var teimum ov sterk, tey máttu út. So var tað, at tey fóru út at hyggja at velt um Nógv er tosað um trongar tíðir, og mong hava havt tað trongt, ongin ivi um tað. Tó má sigast, at duga vit at síggja tey smáu virðini, tey virðini, ið ikki kosta pengar so eru vit ríkari enn flest onnur fólk. Hver er lukku ligari: dóttir min, sum dag liga er í Góðadali og hyggur at fuglalívinum, ella ein smágenta á barnaheimi í Rumenia? Hver er lukku ligari: Pól Martin Joensen ein summardag uppi á Blá bjørgum, ella javnaldur hansara niðri á Vesturbrúgv, starandi niður í ein bak garð, bokstaviliga á livsins skuggasíðu? Hver er trygg ari: eg, sum sendi sonin út at spæla og veit, at hann er saman við góðum fólki, ella tann amerikanski pápin, ið sendir sonin niður á gøtur- nar í Brooklyn ella Harlem? Og soleiðis kundu vit hildið fram Mikkjal Dånjalson á Ryggi sigur soleiðis at „Um tú vilt gleði vinna sek ei til hægsta sal! Nei eydnan er at finna, har grannar semjast væl, har kærleiki man råda, har blidni er vid bord har mildar tungur ráða tey mjúku troystarorð Lukkan er at hava onkran at vera góður við. Lukkan er at vera partur av einar familju, av einum vina skara, vera partur av bygd- im. Samanhald gevur trivna og eydnu. Tá ið Sigfríður Verðhamar leggur eitt vinnulívsprojekt fram fyri sakkunnleikan, so ger hann tað ikki sum partapolitisk ur stavnamaður, men sum talsmaður fyri alla bygdina Og tå ið multikunstnarin Frits Johannesen prydir okkara ståsiliga bygdarhus, so ger hann tað ikki einans egna vegna, men fyri at gleða alt bygdarfólkið Lukkan er ikki ein fett bankabók. Nei, lukkan eru nakrir seyðir í Skarðhaga lukkan er eitt áttamannafar í bátahylinum, lukkan er ein barnahond, sum stingur seg inn í lógvan á tær, lukkar kann vera ein urtagarður eitt kveldskúlaskeið, at svinga unnustu síni í dansi ella at fáa rundstykkir og kaffi saman við familjuni ein leygarmorgun. Lukkan er at hava innihald í lívin- um Ein dagin stóð eg sum errin pápi á síðulinjuni og eyg- leiddi pinkulingarnar, sum sparkaðu bólt. Knappliga er mál, og málmaðurin at gráta. Tá så eg nakað rør- andi: Tann ungi trenarin fór yvir til tann ólukkuliga mál- mannin, klemmaði hann, turkaði tárini, klappaði hon- um, og dysturin kundi halda fram. Og her koma vit inn á tað ómetaliga stóra arbeiði, sum tey, ið standa aftan fyri ítróttina, gera. Hetta er eitt ósjálvssskið og ólent ar beiði, ið krevur nógva tíð ltróttarfólkini eru í fokus og tað skulu tey vera, men uttan hjálparfólkini var ítróttin em vidfåningur Stora tøkk eiga tey uppi borið. Itrøttin er okkara virðismiklasta fritidaritriv Uttan hana var ongin stevna, og vit stóðu ikki her Danska skaldið Ambrosius Stub sigur í yrkingini „Hvad vindes ved verdens vidtløftige hav«, at, >snart vippes vi oppe på bølger nes toppe, snart nærmes vi grunden i skummende trav vi ved kun to havne be kendte af navne, den ene vor vugge den anden vor grav«. Lívið er skiftandi Øll minnast vit, tá ið lands liðið tók okkum á bóli tann dagin í Landskrona. Hvussu tjóðin gekk í einum gleði rust dagarnar aftaná. Eisini minnast Vit tann svarta ( Oktober, tá ið bankarnir fóru á heysin og drógu landskassa og samfelagið við sær. Hvussu sorg og ótti lammaði tjóðina. Hvussu verður reaktiónin, tá ið ol; an spríkir? Fara vit tá væl um náttúruna? Fara vit at duga hogv? Fara vit at duga at drýggja? Vónandi hevur kreppan lært okkum okkurt Men kreppan er eitt flótandi fyribrigdi. Fyri 14 døgum síðani vóru nøkur okkara á Gøtusandi og fagnaðu ein- um 100 ungfólkum, sum í tjóðbúna stóðu undir hvít ari húgvu. Hóast vit ikki høvdu kreppu í 6-ti árun- um, tá ið foreldur teirra vóru ung, so kundu hvørki sam- felag ella foreldur bjóða sín- víðari út um ungu eina búgving uttan múgvandi fólk við meira enn vanliga evnaríkum børnum. Vón andi kunnu vit innrætta okk ara samfelag soleiðis, at vit fáa brúk fyri hesum ungu Men latum okkum síggja ljóst upp á framtíðina. Fisk ur og sild eru afturkomin skvaggar og oljan undir kkum Nil síst en liten hilsen til våre norske venner m med seglskip er kommet hit vest í havet, 1200 år etter at de første normenn kon til øvene Det er blevet sagt at da de første normenn drog til Island, var nogle sá sjøsyke, at de blev sat i land her på Færøyene, og vi er her ennå Som ung leste jeg Johar Bojer og serlig de to bok ene hans »Den siste viking Folk ved Sjøen« var jeg Få eldig fasjonert av. De bøkene lærte mig, at folket i Vest- og Nordnorge levd« under samme harde vilkår som våre forfedre. En dag lig kamp mot havet og fatugdommen, ofte med livet som innsats. Så det er ikke bara blodets bånd, der binder os sammen, men den evige kamp for tilverelsen Vi ønsker jeg nogle gode dager på Færøyene og en god hjemrejse. Hils våre frender i Norge Til seinast vil eg takka fyri at tit lýddu á, og so ynskja vit hvørjum ødrum eitt gott summar og eina ljósa fram tíð Takk fyri.