mikudagur 31. juli 1996síða 13

Nr. 144 — 31. JULI 1996 tíðindablaðið 13 flokkin, Fólkaflokkin, Verkamannafylkingina á ungi og Sjálvstýrisflokkin Fremsta endamál hjá samgongun: er at halda fast um framgongdina. Sam gongan festi tí á blað at fáa javnvåg i búskapin, at minka meira um skattatrýst ið, at fåa lønsemi í vinnu lívið, at fáa kapping aftur í bankavinnuna, at vaksa um fiskaviðgerð á landi, at menna farmavinnuna, at menna nýggjar vinnuvegir og at menna ferðavinnuna bert fyri at nevna nøkur dømi, sum landsstýrið hev ur í hyggju at fremja. Hesi mál skulu loysast, tí er neyðugt, at samgongan stendur saman um at nåa tey politisku málini, soleiðis at uppskot, sum ganga ímóu poliiska endamålinum, ikki vinna frama Framtíðarmeguleikar Víst eru trupulleikar, men stórir meguleikar eru eisini bæði í nýggjum vinnum og ødrum vinnum, vit enn ikki hava gjørt nakað við Umframt eina komandi oljuvinnu, sum vit øll sýna stóran áhuga, men sum er ov tíðliga at siga nakað um, hava vit møgulerkar at Ut vega arbeiðspláss til nógvar landsmenn, sum ikki eru í vinnu, fleir teirra bulerkast uttanlands av somu orsek Norðhavssild Feroyska kvotan havssild kann nú fyri fyrstu ferð verða veidd alt árið í føroyskum, íslendskum og norskum sjógvi og við Jan Mayen. Grundarlag er so statt fyri at byggja upp ein stóran sildaidnad i Føroyum við møguleikum fyri nógv um arbeiðsplássum og stór ari virdåisøking til samfe lagið av norð Rættindi Føroyar hava fingið 2555 fiskidagar tillutaðar eftir rækjum við Svalbard, í fjør varð fiskað i 442 fiskidagar. Føroyar eiga eina kvotu uppá 1500 tons av rækjum í russiskum sjógvi. av hesum er einki fiskað í ár. Her eru hundrað milljóna virði, sum eru tek at fara eftir. Trovyta vit ikki kkara søguligu rættind:. er vand Vit troyta altjóða sjógv Það hevur stóran tydning at møguleiki ersimi fyri at tryggja sær rættindi til framtíð arkvotur, fyri at útvega fólk mum neyðug arbeiðspláss einans fyri at misså tey vera við, har byðst Tilvirkan Alt ov nógvur fiskur fer 0 virkaður av landinum, og har missa vit nógv arbeiðs pláss. Hetta ber ikki til. Vit eiga at umhugsa at seta í gildi eina líknandi skipan sum ta íslendsku, sum ber í sær, at landingar hjá ís lendskum skipum uttan lands føra við sær eina mer nýtslu av kvotu/fiskidógum uppá 15-20% fyri at javn seta fiskavirkini heima á landi, so tey gerast kapp ngartérar Tilfeingisdepil Stórir møguleikar eru í at gagnnyta strategisku stóðu Føroya i Atlantshav: við at gera Føroyar til ein tilfeing isdepil. Neyðugir karmar mugu gerast í neyvum og miðvísum samarbeiði mill- um land, kommunur og vinnu. Málið er at gera vinnuna sterkari í altjóða kappingini og at fáa okkara lut í tí virksemi, sum náttúr liga er um okkara leiðir, eitt nú útgerð, umvælingar framleiðsla, flutningur v.m tað verið seg í fiskivinnu oljuvinnu ella ødrum vinn um Altjóða kapping Fyri at standa seg í altjóða kappingin er neyðugt, at vit fáa betri handilsavtalur enn higartil. Ein fyritreyt er, at kappast verður á jøvnum fø. Neyðugt er tí at fáa eina nógv betri marknaðaravtalu við ES-felagsskapin. Eisini skulu handilsavtalurnar við Eystanlondini, Póland, Baltisku londini og onnur lond gerast betri, fyri at vinnan kann standa seg í herðu kappingini á altjóða marknaðinum Samantak Sum eg neyndi í byrjanim av røduni, staðfesta vit, at talan er um framgongd å flestu økjum, og størn fram gongd á flem økjum enn røknad varð við. Vit hava ti alla orsøk ul at frøast um gongdina Men, tá hetta er sagt, er vert at minna løgting og Førova fólk á, at:tað fram vegis er langt eftur á mål Nógv tek eru eftir at taka og tað er framvegis neyðugt at vísa fastleika og dirvi, um vit skulu vera før fyri at nåa tey mál, sum sett eru út kortið Tad er ein veruleiki, at síðani 1984 hevur einki landsstýri sitið við somu flokkum alt valskeiðið. Bú skaparliga stødan hevur heldur ikki gjørt tað lættari at sameima politisk sjónar mið seinastu árini Skjótleikin at náa semju og byrjanin av ti praktiska samarbeiðnum millum sam gonguflokkarnar bendir á at tað verður gjørligt at halda politiska samarbeiðið á einum rímiligum stødt Nýggja stýrisskipanin sum nú er komin í gildi í fullum líki, skuldi etsini gjørt tað møguligt at rokkið einum virkandi samarbeiði millum samgonguflokkar nar og millum samgonguna á løgungi og í landsstýri Henda stynsskipanin kemur ivaleyst at føra við sær, at samarbeiðið millum sam gongu og andstødu gerst betri, soleiðis at andstødan fær stórri møguleikar enn áður at fáa ávirkan á tann rikna politikkin Hetta hevur stóran tydn ing, tá vit í næstu framtíð skulu taka stóðu ul fleir stórmál, sum fara at fáa av gerandi åvirkan á framtíð Føroya og fólkið, her bú leikast Við hesum orðum fari eg at bjóða løgtingi, samgongu og andstæðu, til eitt týdn ingarmiíkið, strævið og spennandi samstarv, sum tryggjar framhaldandi fram gongd í føroyska samfelag- num Søguligur dagur hja politiska stýrinum A ólavsóku fingu landsstýrismenninir stórri heimildir, og ábyrgdin hjá tí einstaka landsstýrismanninum er vorðin greiðari og stórri enn áður Dagurin í dag er stýrisskip anarliga ein søguligur dag ur. Síðan heimastýrið varð skipað í 1948 hevur lands stýrið verið ein stýrisskip anarlig eind við felagsá byrgd. Í dag tekur ráðharra ábyrgdin við, og sostatt er nýggja stýrisskipanarlógin nú komin í gildi í fullum líki Hver hevur nú einsamallur fulla heimild og fulla ábyrgd fyri teimum målsøkjum, hann umsitur. A landsstýristundi verða ikki longur uknar um sttíngarligar avgerðir; men landsstýrisfundir verða framyvir eitt felags forum fyri politiskar avgerðir, lóg aruppskot, rikislogartilmæli og ein kunning um støduna og ætlanir á ;msum máls økjum landsstýrismaður Almenna umsitingin Nógv hevur verið frammi um bygnadarbroytingarnar, sum skulu fara fram i al mennu umsitingini. Í kjak inum hava menn havt lynd til at gloymt, at tad at sam tykkja og at fremja nyggju stýrisskipanarlógina i sjálv- um sær krevur eina betri virkandi umsiting. Tað ber ikki til at krevja ráðharra åbyrgd av einstaka lands styrismanninum, um hann ikki fær møguleika at út- inna sítt verk sum lands stýrismaður á tryggum um sitingarligum stød Arbeiðið varð tíverri seinkað av politisku ósemj uni, og tí er ein åvisur vandi fyri, at umsitingin ikki er nóg væl fyrireikað. nú ráð harraskipanin er komin í gildi Rammurnar at laga um ylingarnar í p gm fyri ja í uppskoti um nýskip an. Í samgonguskjalinum er ásett, at arbeiðið at sam skipa allar almennar stovnar heldur fram. Løgmansstjør in er settur at:skipa fyri bygnaðarbroytingunum Arbeiðið at umskipa og effektuivisera umsitingina er farið í gongd, og ullagingin fer at taka nøkur ár Rikisfelagsskapurin I Slavsøkurøduni í fjør segði eg, at felagslýsingin frá 17 november 1994 var eitt stórt framstig sammett við av talurnar = frammanundan Fyri fyrstu ferð var avtalan ein felagslýsing millum javnbjóðis partar heldur enn ein treytað avtala fyri at fáa landskassalánini = endur fíggjað Felagslýsingin frá 3. no vember 1995 staðfesti, at landsstýri og løgting hava sjálv ábyrgd av førda bú- skaparpoliukkinum og fiskivinnupolitikkinum í Førsyum lýsingin millum landsstýrið g donsku stjórnina hevur ikk: bindingar fyri, at stat skuld hevur Semasta felags urin vil endurliggja landskassans. Tað skapt linna í vidurskiftunum millum Føroyar og Dan mark, og hevur styrkt um kredittvirði landsstýrisins uttan fyri Føroyar, serstak liga í Danmark Báðar felagslýsingarnar hava iftøkiliga grvið okkum heimastýrið aftur. Vit hava aftur fingið ræði á egnum viðurskiftum, og viðurskifti Føroya og Danmarkar mill um eru munandi batnað Vit átóku okkum eisini skyldur. Avtalað varð, at javnvåg skuldi verða á fíggjarlógini í seinasta lagi í 1998. Henda avtala skal haldast. Ikki fyrr enn javn vág er á fíggjarlógini, kunnu vit hugsa um at:rinda okkara part av uttanlands- skuldini aftur Uttanlandsskuldin er størsta figgjarliga byrðin i føroyska samfelagnum Landsstýrið og danska stjórnin hava avtalað at taka spurningin um afturgjalding av uttanlandsskuldini upp- aftur í 1997 Tá landsstýrið seinast samráddist við danir, varð ført fram, at tad er ikk: ræt at føroyingar skulu gjal tann partin av uttanlands skuldini, ið bankabjargingunum at øll peningaskipanin er fc lagsmål, ið danir hava ábyrgdina av. Løgungið hevur eisini tikið fyrivarni fyri rentunum av tí partinum av bankaskuldini, 1ð stavar frá = bankabjargingunum Landsstýrið fer at taka } henda spurning uppafti ið bankakanningin er lið ug. Vidurskifuni Føroya og Danmarkar millum hava sermnastu arm verið spent Fleiri uppskot eru komin fram um broytingar í viður skiftunum, eitt nú uppskot um at kanna stýrisskipan- arligu viðurskifti Føroya uppskot um nýggja sjálv stýrislóg og møguleikin at krevja loysing ímóti at kapitalisera blokkin. At gera slíkar lógir loysir í sjálvum sær ikki trupulleikarnar í Føroyum og viðurskifti okkara við Danmark Ríkisfelagsskapurin er em rammufelagsskapur sum vit frítt kunnu virka innanfyri. Tíðin talar fyri felagsskapum, og í fjør varð ríkisráð skipað. Løgmaður var á fyrsta fundinum í fjør heyst, har samtykt varð at skipa fyri regluligum fundi við fastari dagsskrá stavar Ira