leygardagur 3. august 1996síða 13

A Aki BERTHOLDSEN Hósdagurin var ein stórur dagur, bæði hjá „hinum“, og okkum“ „Vit“ eru øll tey alu“ Hini“ eru øll tey sinnis sjúku, tey menningartarn aðu, epileptikarararnir, tey avlamnu, tey talibreðkaðu, tey blindu og tey deyvu Nú hava eisini tey fingið sina søgt Bókin, sum arbeitt hevur verið uppá í sjey ár, er loks ins komin. Bókin eitur Søgan um hini“ og er ett stórverk, sum Meginfelag Teirra Breðkaðu tók stig til Doris Hansen skrivaði og skúlabókagrunnurin gav ut Hestprent hevur greitt tað næstan 400 síðu stóru bók ina til prentingar. Ingi Joen sen gjørdi permuna og Ein- ars Prent prentaði hana „norm 100 ár Søgan um hini er ein lýsing av ti partinum av Føroya fólki. vit annars hoyra lítið um í vanligum segubókum tey, sum onkusvegna eru ødrvisi Lítið og einki er skrivað samlað um tey veiku, tey sjúku og tey fátæku í sam felagnum. Um øll tey, sum vóru við skerdan lut, valdar tøgn, sigur Doris Hansen Hon er fullgreið yvir, at hetta er ikki ein fullfíggjað søga, tí tað ber ikki til at skriva um øll fólk og alt teimum hevur verið fyri í einari bók Nógv liggur eftir, men hon vónaði, at onkur nú fer at fáa hug at taka onkrar leysar endar upp Bókin er um søgu teirra í næstan 100 år, frå 1895 til 1981, sum var år teirra brek aðu Í bókini eru nógvar myndir og nógv dømi, har tey brekaðu sjálvi, onkur avvarðandi, ella onnur, sum onkusvegna hava tilknýti til hesi fólk, eitt nú starvsfólk á stovnum, siga frå Tvs, at roynt verður at lýsa gerandislívið hjá nøkr um hesum fólkum Skrivað verður um, hverji tilboð Føroya land hevur havt til hesi brekað upp í gjøgnum tíðirnar og, hvussu umstødurnar annars hava verið hjá teimum, hjá teim- um, sum vórðu send til Danmarkar Eisini verður greitt frá lógum, sum viðvíkja teim um brekaðu og frá støduni hjá politikarum Bókin er ætlað at verða Stórur dagur hjá hinum - og okkum- Tað er eitt megnarverk, sum Doris hansen hevur skrivað um søguna hjá teimum bækadu føroyingunum, teimum, sum vórðu verandi í Fórvyum og teimum, sum vórðu sendir til Danmarkar Myndina tók Kalmar av Doris Hansen útgáv- ugávudagin lagi hjá lærarum og peda- gogum og sjúkrasystrum Men hon er eisini ætlað politikarum og starvsfólki í almannaverki, heilsuverki og skúlaverki og ikki minst er hon ætlað fólki við breki og avvardandi teirra rin hómast undirvísingartilfar, í fyrsta Bókin hevur verið leingi á veg Farið varð undir arbeiðið at longu í 1989, men tað hevur verið eitt hestaarb- eiðið at savna tilfar inn, tí hvørki í Danmark ella í Før- oyum er tilfarið framman- undan savnað á einum stað So har vóru nógvar samrød- ur at gera, nógv skjøl at leita igjøgnum og nógvir mikro- filmar at kanna Men nú bókin kom út, takkaði høvundurin teim- um, sum høvdu hjålpt henn- i, ti øll høvdu verid serstakl- iga beinasom og hjålpt henni at finna tilfar fram, bæði á skjalasøvnum, forn minnissøvnum og stovnum í Føroyum og í Danmark. Umboð fyri MBF søgdu, at tað var ein stórur vansi við eini bók, sum hesari, at hon fór at druknað í tí kensl uborna, og at tað var um- ráðandi fyri tey, at hetta ikki hendi, men var saklig Tað hildu tey hevði eydn- ast Doris Hansen til fulnar Men fyri tað um bókin er saklig, hómaðist sálarligi y- virgangurin ímillum reglur- nar MBF fór undir bókina ti felagið helt, at eisini tey brekaðu høvdu rætt til sína søgu. Tey vónaðu, at bókin kom at gagna teimum, hon var ætlað Men fekk hon bara onkr an at broyta hugburð til frama fyri tey brekaðu í samfelagnum, var málið við henni rokkið Johs, A. Næs segði ál bókin var en holl og góð kelda hjá øllum, sum ar beiddu vid sosialmálum Bókin vísir, hvussu til vildarligt alt er, men hvussu tað kann ganga, tá ið tað altíð eru nøkur góð fólk til sum vilja hjálpa, segði nann Nógv broyttar Umstødurnar hjá teimum brekaðu eru ómetaliga nógv brovttar, serliga nes: sein astu 20 årini Leingi fingu tey bara hjálp frå skyldfélk:. Tað var bara undantaksvis, at le) fóru til Danmarkar Seinni blivu tey flestu flutt til Danmarkar, tí tað fyri teimum I var ikki rúm Føroyum. Nógv eru síðani komin heimaftur, men nógvum untist tað ongantíð Í Føroyum hevur verið vanligt at eyknevna brekað fólk við nøvnum, ið hevði sambandi við brekið t.d Duli-Dánjal Ikki øll tóku sær tykni av hesum. t.d. er sega um ein mann, sum hevði mist ann- að beini, tí tí varð eyk nevndur Bein „afturat for navninum. Hann søkti um at sleppa at brúka tað til eftirnavn, men slapp ikki, ti ein slekt i Danmark æt so og vildi ikki loyva ødrum at taka navnið Okkara tilvitan um tey brekaðu er økt, tí nú eru tey ein sjónligur partur í sam- felagnum. Nógv verður eis- ini gjørt fyri at lætta um hjá teimum, men enn er langt á mál Men samstundis hevur gongdin í samfelagnum gjør: stóðu teirra brekaðu truplari Akkordarbeiði og hættis- ligar maskinur gera tað trupult hjá teimum at vera í vanligari vinnu. Hetta er eisini ein orsøk til gjónna imillum tey brekadu og hini Bókin kostar 280 krónur.