mikudagur 14. august 1996síða 11

E Nr. 154 — 14. AUGUST 1996 tíðindablaðið Tíðindaskriv frå Førova Skúlabókagrunni: Kom og skriva 1 Føroya Skúlabókagrunnur hovur givið út Í dag heldur Guttormur evni á em lættskiljandi hátt stødurnar loyva Djurhuus fram at skriva eitt nú í Utvarpinum og i Miðað verður ímóti at „Kom og skriva 1« eftir Birgit Arge og upplýsandi visindaliga Varðanum hava teigin í blaðnum eina Lvdiu Didrik teigin Hornagluggin Etlanin er so í komandi — ferð um vikuna ella so. Vit FC METIRSEN sum vit fyrstu ferå prent blødum atg hava eina stutta kalla teigin >Hornaglugg MAGN ARGE. á aðu seinasta mikudag grein ella stubba um eitt — ins, tí at vit vóna at hann,m FYRRA INDRIKEEN Endamálið við teignum hvert fyribrigdi av almenn gluggin móti vísindini, kann oyskum í 3.-5. flokki er at viðgera ymisk evni um áhuga. Tað veði seg = geva lesarunum nakað av Bókin byggir á ávegis á ein slíkan hátt. at tey nåttåruvisindaligt, siðsvgu innliti í, ella eina hóming skriving, har skrivað eru væl skiljandi av leik ligt, politiskt ella filosofiskt. = av onkrum sum kanska ann verður við hugflogi og manni Til ber eisini hjá lesarum ars ikki so ofta verður hugs pnum sansun Í bókini eru nógvar myndir, sum eru ein týð andi partur av arbeið Guttormur Djurhuus at senda inn spurningar av = að um. Vónandi til fragd hevur játtað at standa fyri = almennum áhuga, sum so fyri lesaran hesum teigi. Hann hevur = vilja verða svaraðir í blað tíðum vidgjørt vísindalig = num í tann mun, sum um Guttormur Djurhuus uzteldt-Jacobs viaødi og ridlu- SKP I Eru UK ÚT sun U hava hoyrt om SEINGSIU VIaKJØN €? mink- nt ac VIð etnum fiumt ingi, og vandi er fyri, at tað sama verður við seyða- kjøti, tí fólk bera ótta fyri hesum GUTTORMUR Du nevtakjøt«. Hetta skeltið hevur verið at sæð SØKJA AT HEILANUM andi livfrødiligar logir millum arvadar og Men sum so mangan aðarsjúkurburtur Orsøkin til ridluskrida hevur, sum tidin er lidin og nevtaødi er at dvrid tað åstødiliga verið noytt LÆÐANDI DEYÐIN stu tíðina. ti fólka hava [FRB su 144 í (ACE EGE Uprð N við ra seg til ve og Onm úka orsakað av j : verður smittad vid so it laga seg til veruleikan og . In ik orsakað a borið ítta fyri Creutz y ásanna, at so er IONUum t uru, sum er nevndum prionum, sum | 3, at $c |! feldt-Jacobs sjúkuni re » , av melanesiskum uppruna 11 er eitt smittandi protein | PI ella neytagði. sum hon eggjahvitaevni, ið sekir at og merkir „læðandi deyð in“. Henda sjúkan var van lig millum mannaátarar av forefólkinum á hálendin nogvum handlum sein Seinni hava granskarar funnið, at prion eisini er at finna hjá ikki sjúkum dýrum og verður gjert av eini PrP gen. PrP stendur Brot úr tíðindaskrivi — sopiiktavitokkum sam Fyritøkan Truly Elec- stundis ul at gera øll tronics Manufactur- nøgd, ið vilja hava eina ing Ltd. varðsettástovn — ålitandiroknimaskinu eisini verður nevnd heiianum, so at han verður líkur einum njarðarvetti og heldur at tær smitta serliga illa og nøgdin av sjúkuelvandi , um i eystara Nýggja Gt 97 ong ovnd hið ' uppat at virka su hann fyri prionprotein. Prion + DEER sun prioni í neyta- og seyða í 1978 í Hong Kong Loyndarmåli er > ea Í 4 | i . : skal. Sjúkan endar vil sum stendur fyri „potein er til at smittu kjøti er so evarska litil, at Síðan tå hava okkara á okkara javn- og sam deyða og ongin hjálp er keldan var heili sum varð . > P Leiði aceous infectious . hon ongan mun ger. Oðr grýtnu og kravmiklu skipaða framleiðsla etin í samband við rituella | al | at fáa. Ikki er at undrast articles“, er tí bert rætta á at menn gjørdist kløkk- navnið fyri tað sjúkuelv tøknifrødingar borðreitt sum ger Truly-fyritøk vid nógvum sløgum av = una føra fyri at hava eft vísi er við heila og mergi kannibalismu. Aftaná at av sjúkum kríatúri ir 1 SF henda sidvenja vard bann andi prionið. Fyri at:skilja 15 í fimti frunum. helt Sum fyribyrgjandi tiltak roknimaskinum, id låka irlit við sjálvt teimum - A F € vo . » A » » ” 11 ? UTTAN ARVAHOP ímillum verður nú tað smjtan uppat at breiða Y*Iður nú roynt at sleppa alskyns krøv. Tá ið vit = allarminstu lutunum í vanliga kropsegna prionið nevnt PrPc (kyknuprion) og tað smittandi prionið verið seg av virus, bakter fyri PrPSc (scrapieprion) ium ella soppum, kann Nýggjasta teoriin sígur, : heilt av vid prionsjukur hjå dýrum sum skulu brúkast til matna, sjálvt um tað verður hildið fyri vist at loyva okkum at bjóða maskinuni og ger hon okkara fjølbroytta úrval = sjálv meri enn 90% av av Truly-tólum fram teimum lutum, ið verða frá tí einføldu rokni nýttir. Og sjálvsagt maskinuni hjá einari = merkir hetta trygd fyri húsmóður ul teldu góðsku bankan hjá handils seg, men tey sum tá longu vóru smittaði eru vorðin sjúk so seint sum inn í niti árini. Hetta merkir, at » nm smittuevnid nøra seg ti ð ð verð tilgerðartíðin kann vera so kand, sjálve fá sjúkum at tá ið smittað verður, er long sum fýrati ár dýrum, er vandaleyst at stan gr tad PrPSc id tekur seg inn i eta. Til tá: et kjøtið við góð F p og k å kyknuna og kemur i KJØTID VANDALEYST um trevsti;men lat vera at Vanliga er tad so, at verdur tå smittadur, tad elva ion hev elva til sjúku. Prion hevur = samband við eitt PrPc, É eta heila og merg sjålvt um manninum Heimurin roknar við ongan genetiskan hóp Sjálvt um prionir kunnu 6 , sum so tekur skapið av . tad freistar frá tí roknandi vin Truh men kann nøra seg kort ye A smitta, verður ikki hildið Í Kr : ruly. PrPsc. Henabreiðir segso manninum hjá skúla Lít tú eisini á Truly! hk « sn iu CIS p . um sum ein ketureaktión og fremme GT 7 æ 4 i ul fram Rokna við Truly! | Tå fremsti granskarin sjukan brýtur út ri - | næminginum ul fram Rokna við Truly! av prion, Stanley B. Prus í 3 si } komnar roknimaskin Truly fæst í hesun ur á skriviborðinum hand ner á University of Cal KUNNU ARVAST frire ho FA i a, > Med Fad hevur vist seg at prionelvdar sjúkur eisini kunnu arvast. Um feilur er mann ne, fyrst í åtlatiårunum gði fram sínar hug myndir um at smittan, í Prp-geninum kann tað E OOpisfandiin BOk sum gav ridluskrida Og fara undir at framleiða 620 Rur:avík 90 Tórshavr líknandi heilasjúkur, var sjúkuelvandi prion. Hetta orsakað av smittuevni hevur víst seg at vera or uttan genetiskan hóp søkin til Gerstmann- vóru flestu granskarar Stråussler-Scheinkers stórliga ivandi. Hetta var = sjúkueyðkennini. Sostatt ikki í samsvar við gald- ér í hesum føri mkid pappirslonin Sverrisgøta 9 - FR-110Térshavn Tlf. 10603 - Fax10806 - Box 195