fríggjadagur 16. august 1996síða 5

—-. Nr. 156 — 16. AUGUST 1996 Arne Larsen, formaður í ráðgevandi neyndini: Gjaldið heldur skuld enn at hugsa um skattalætta Framgongdin í Fóroyum stendst av, at toskafiskiskapurin hevur verið so góð- ur, men fólkaflytingin hevur eisini gjørt sítt, heldur formaðurin í ráðgevandi nevnd forsætisráðharrans, sum hevur vitjað í Føroyum EIRTIKUR LINDENSKON Ráðgevandi nevndin hjá forsætismálaráðharranum hevur vitjað í Føroyum seinastu dagarnar. Nýggjur formaður er valdur, og hann hevur nýtt høvi í fjølmiði unum at siga sína hugsan um búskap okkara Tað skerst ikki burt, at tónarnir ikki eru teir somu sum vit kendu frá åttatiåru num, tá Skak-Nielsen harð liga tók til orðanna mótveg is tingi og landsstýri. Síðani tók Erik Bonnerup við Hann var heldur mildari men nú Arne Larsen hevur tikið við er vorðið enn stórri samsvar millum tað, sum politikararnir siga, og sjón armiðini hjá neyndini Tá landsstýrið í fjør lat skattalætta upp á 100 milli Gnir krónur, átalaði ráðgen andi nevndin, tí tilsvarandi sparingar ikki vóru framdar Landsstýrið segði tá, at sparingar upp á 36 millionir og meir inntøka av øktum aktiviteti fór at figgja lætt an Nú sæst, at tað gekk. sum landsstýrið spáddi, og hes um tekur formaðurin í ráð gevandi nevndini undir við Men hann sigur framvegis at skal skattalætti gevast mugu tilsvarandi sparingar avisast Hann heldur føroyingar heldur skulu brynja seg við toli, og ikki krevja hægri lønir og skatt alætta fyrstu árini. Hann heldur, at vit heldur skulu brúka pengarnar til at gjalda annars, alt skuld aftur fyri, tí tá hon er goldin, er landið nógv betur fyri búskaparliga og kann tá betur lata lættar av yms um slag Arne Larsen sigur etsint, at framgongdin sum byrjaði í 1995 heldur fram. Men hann ávarar eisini, tí enn eru nøkur negativ signal, og tru pulleikar, sum ikki eru bast ir. Hann heldur, at ein partur av framgongdini skyldast at heili 10% av føroyingum eru fluttir av Annars he landinum Lættari at gjalda skuld um vit geva skattalætta € - Nettolønin skal hækkast, bruttolønin skal lækkast. Fólk skulu sjálv gera av, hvørjar tænastur, almennar sum privatar, tey vilja keypa sær, eru nøkur av sjónarmiðunum hjá Annfinni Kallsberg, fíggjarmálaráðharra EIRIKUR LINDENSKON Vit hava í summar fingið nýggjan fíggjarmálaráð harra, Annfinn Kallsberg Meðan undanfarni fíggjar málaráðharrin, Jóannes Eid esgaard sat í Tinganesi, var skattalætti upp á 100 milli ónir latin. Vit hava spurt Annfinn Kallsberg. um hann eisini situr og hugsar um at geva føroyingum skattalætta Ja, absolutt, sigur hann Men hvussu tað skal ger ast, er ikki komið upp á pláss enn, tí nógvir politisk ir leikir skulu til, sigur Ann finn Kallsberg Hann vísir á, at skal skatt alætti gevast, so mugu spar ingar til Undanfarna samgonga lovaði at spara 36 milliónir fyri at fíggja lættan, men tað gjørdi hon bara ikki, sigur Annfinn Kallsberg Vit spurdu hann, um før oyingurin so kann vænta ál varsom intriv eitt nú í al mennar tænastu til tess at figgja ein komandi skatta lætta Vit eru ikki komin so langt enn, so hatta fái eg ikki rættuliga úttlað meg um. Men tað sum er galið í samfelagnum er, at vit fáa ov lítið burtur úr okkara framleiðslu til at fíggja tað almenna virksemi, sum vit hava í dag. Vit mugu hava betur samsvar millum hesi bæði tingini Landsstýrismaðurin ivast ikki í, at um ein skattalætti kann brúkast til at lætta um hjá vinnuni, so kemur ein stórur partur aftur í lands kassan við øktum aktiviteti Vit skulu lætta skatta trýstið fyri at geva pláss fyri eini reallønarhækking, og soleiðis at ein partur av skattalættanum ger tað lætt ari hjá vinnuni Tann dagin tað loysir seg at arbeiða burtur úr før oyskum fiski, so fer eingin ovidgjørdur fiskur av land inum - so óluksáliga einfalt er tað, sigur landsstýrismað urin avgjørdur Tad sum haltar í sam felagnum er, at vit hava eina vinnu, sum ikki megnar at ekspandera Annfinn Kallsberg, sum lurtaði eftir Arne Larsen í útvarpinum mikukveldið, heldur, at tíðindamenn ikki fara nóg væl í dýpdina í sín um spurningum: Arne Larsen segði, at:tað sum var galið var, at vinnan ikki klárar seg. - Utvarps maðurin slepti bara enda num har - og so ikki meira! Arne Larsen gav okkum fullkomuliga rætt í okkara analýsering av stóru trup ulleikunum Eg kendi nógv av tí aftur, sum eg sjálvur havi staðið og sagt i fleiri ár Men hvat hevur lands- stýrismaðurin greitt ráðgev andi neyndini frå? Eg segði teimum fyrst og fremst, at eg als ikki trúgvi upp á, at hækkaðu inntøkur landskassans standast av øktum toska fiskiskapi - tað er bara part vís rætt. Hatta verður bara sagt fyri at avleiða pástand inum um, at eitt lægri skatt atrýst gevur stórri aktivitet Hasum er hann opinbart ikki samdur við mær Ikki meiri enn eini 20% av økingini í lønarutgjaldi num stavar frå øktum fiski skapi. Tað stavar frå, at stórri optimismå er í sam felagnum og frá, at latin er ein skattalætti, sum hevur gjørt tað eitt lítið sindur rúmsháttari at skapa aktivi tet Annfinn Kallsberg tekur fult undir við skattalætta num, sum tað varð laun, men hann vildi fegin farið víðari, eitt nú við at steðga lønarglidingum. = Heldur skuldi verið latin so mikið stórri skattalætti, tað heyði skapt enn størri aktivitet heldur fíggjarmálaráðharr in Og tá vit nevna Fólka flokkin og lønarlækking brýtur landsstýrismaðurin blaðmannin av - Vit skulu ikki hava løn arlækkin - vit skulu hava lønirnar upp! Tu fokuserar upp á eima bruttoløn - eg fokuseri upp å eina nettoløn Men fær samgongan ikki hetta igjøgnum, verður so skattalætti latin á sama hátt sum í fjør? - Skattalætti er altíð og uliga positivur - lat meg undirstrika tað, sigur Ann finn Kallsberg Hann finst kortini eitt sindur at skattalættanum seinast Tað er bara í tænastu vinnuni, í nýtsluni, handils vinnuni og við einum økt um innflutningi, sum av- leiðing at framgongdin er at hóma. Utflutningurin hevur als ikki fylgt við Verður hetta gjørt eina ferð afturat, er vandin, at vit oyðileggja handils- og gjaldsjavnan, og harvið økja vit aftur um skuldina og rentuútreiðslurnart hjá sam felagnum - Tann rætti skattalættin er tann, sum ger at útflutn ingsvinnan fylgir við Kunnu vit økja aktivitetin av øktum útflutningi - eitt nú við at fiskurin verður vidgjørdur í Føroyum, so at prisurin til fiskimannin veksur, tá vendur kostnað- arstóðið rætt. Tá hava vit eitt stødid at byggja eim tryggan búskap uppá - Tú fært ein øktan akti- evði arbeiðsloysið verið tað stórri, sigur hann Hann sigur framgongdina annars standast av ekta toskafiskiskapinum og heldur, at um vit ikki gjara út nú, so verður javnvåg á fíggjarlógini longu í ár. Til con 000 0 0 0 0 0 0 0 0. 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 00000 00 000 0900 0000 000000 Annfinn Kallsberg vitet, ein øktan útflutning og ikki ein innflutning veksur í sama mun - Hetta fæst við at vaksa um nettolønina, men eisini við at lækka bruttolønina Tá eg lækki bruttolønina, so øki eg um møguleikarnar hjá vinnuni at framleiða nøkur ting, sum ikki loysa seg í dag Hetta er sera einfalt, sig ur landsstýrismaðurin. - Eg skilji ikki, at allir ikki kunnu vera samdir við mær í hes um sum Annfinn Kallsberg sigur at tað sjálvandi skulu al mennar sparingar til, fyri at geva rúm fyri neyðuga skattalættanum. Men hvar og hvussu spart verður, vil hann kortini ikki greiða nærmari frá enn, tíðin er ikki búgvin til tess enn, sig ur hann Landsstýrismaðurin sísir á, at:ta fyrstu tíðina eftir, at bruttolønirnar eru lækkaðar, fer landskassin at missa pengar. Men upp á longri sikt fara inntøkurnar aftur Arne Larsen er nyggjru formaður í rådgevand neyndini mæli hansara er stutt, at vit heldur skuld enn droyma um ska alætta skulu gjalda altur tt fíggjarmálaráðharri at vaksa. - Hesa t | mugu álvarsamar sparingar sum fara at merkjast. Tí hava vit skotið upp at lækka karmin á fíggjarlógin I løtini landsstyrismenninir arbeida vid hesum i samråd eru tað ymsu sur vid sinar stovnar Men fer hetta at merkja at føroyingurin nu skal gjalda fyri ymsar al mennar tænastur? Tað kann eg ikki siga Men hugtøk sum nytsl ugjøld, tey ljóða væl i oyr um folkafloksmanna? - Persónliga haldi eg, at fólk sjálv eru tey bestu at forvalta sínar pengar. Tað inniber, at um fólk vilja hav a eina tænastu, so er tað upp ul tey, um tey keypa hana Vit hava nógvar privatar tænastur, spurningurin er so, um vit skulu hava tvung- nar almennar tænastur, sum verða noydd at gjalda fyri men sum tey kanska ikki hava brúk fyri, sigur nýggi fíggjarmálaráðharrin at end a sjálvur