fríggjadagur 16. august 1996síða 17

Nr. 156 — 16. AUGUST 1996 Byrja vid tyskum i 6. flokki Eisim eigur at:verða havt í huga, at í danska fólkaskúl anum verður byrjað við enskum í 4 fl. viðtýskum í | næmingåarnir nar eiga at fåa høvi til at velja transkt í 8. flokki va eftur míni meting ikki at liggja so ógvuliga fjart frá dønum hvat hesum spurningi vidvikur, fyri á tann hátt at sleppa frá at gera tað óneyðuga trupult hjá okkara næmingum, sum fyrr ella seinn koma at fylgja somu progvkrøvum sum donsku javnaldrar teirra, onkursvegna so Vit Learning ella teaching? Hvønn leiklut fer lærann at hava í framtfdarskulanum? Hesin spurningurin er við komandi nú skúlatjakið í Norðurløndum er sera heft at ensku orðunum Learning (læring), sum undirforstað iðereitt slag av ein andsøgn ul vanhgu undirvísingina (teaching). Learning er lut vist kent her hjå okkum undir heitinum »Skotski måtin«. Undirvísing er ett farið kapitull. Arbeiðið (prosessin) er tydningar miklari enn úrslitini, og lær arin, sum vit hava kent hann higartil, er deyður! Nakað soleiðis ljóða tey mest av gjørdu sjónarmiðini Í framtíðini fara næming arnir sjálvir at skaffa sær ta neyðugu vitanina - og tann vitanin tey fóafatur á, h skalt hava læring tíni, harvi skúlin við tl at menna pers nsmenskuna sjálvi megna at n situr betri, tú ábyrgd av egnu ð ver ljóða slagorðim. M 10 nk ni framtidarskulanum klassisku undirvísingini Leikluturin hjá framtíð arlæraranum verður at skif fyri, sum eitt slag av njá sach) úti á síðulinjur Nógv ve ðurtosað um lesttrupuleikar í Norður londum skúli okkara at læra hest smáu me gnuer lesikynstrid, sum er so avgerandi fyri framtíð teirra? Og eru komandi lærararnir nóg va fyrireikaðir til hesa krevjandi uppgávuna í I flokki -? spyr Johan Samuelsen m.a Lærarin skal fyrst og fremst hjálpa til v ið at leggja verk ætlaninar bólkaarbeiði vm. tl rættis, og næmingarnar fara til verka so læta tí hetta er leiðin fram learning by domg um gagnar næmingunum best Eisini skal lærarin vera eitt slag av sálarhirða, og hava eygleidarastødu vegna samfelagið, hvussu næmingar hansara trívast og mennast í gerandisdegn um í skúlanum. Og tað er ein álvarsom ábyrgd, sum her verður løgd á læraran og kann fáa fylgjur um lær arimeygleiðarin ikki eisini her røkir sína tænastskyldu! Avarað verður móti hesi zongdini Ikki øll taka undir við »Learning«-håttinum, og so langt frá tí Sjónarmiðini ímóti eru Ld. tey, at vandi er fyri, at framtíðar næmingar kkara koma ikki at hava grundvitanina sum ger, at vit kunnu hava felags upplivingar í einum fólkaræðisligum samfelag! men harafturímóti fara næmingar okkara kanska at síta hver í sínum lagi frammanfyri = ógvusligum alheimsteldukervum í stað in og leita efti »tiltari« m.a. tí hetta er ein líður í »prosessini« og egnari lær ing. Hetta er ein alt ov stór ábyrgd at leggja á ning arnar, at:tey skulu sjálvi frá heilt ungum av velja og vr ska um bólkaarbeiði og verk ætlanir - tí hvussu er grund arlagið attáka stóðu út fr neyðuga í leppa at tå talan er í ongin hrssini hornastein seratbyggjaá'Og roynd vísa aðrastaðr u hn hatt r r if io fføl I uw kom mål um ftast koma næmur ur ikki á botr tilfarinum gongur ikk: bert út yvir teir ku CIsIin i fáa alt ov líuð burtur úr, verður sagt av mótstøðu fólkunum an háttinum ngarnar men næming mi BU arnif „Learning: Lesihandikapp við landskassaveðhaldi? Og júst verkætlanir og tvør faklig sjónarmið ganga sum ein reyður trådur igjøgnum uppskotid frå Ráðlegging arnevnd Fólkaskúlans - so her fáa okkara løgtingslimir tíðindablaðið So eru vit aftur til reiðar at fara undir eitt nytt sÁ ílaár op spe nningurin er stórur bæði hjá børn unum og fort ldrum spurningar verða settir Hvor verður fiskslærar hjá mínum barni, hverju verða nýggju floksfelag arnir, er skúúlin tann sami í dag, sum tá ið tey pingu har o.s.fr nakað at hugsa um, ma hvønn vegin vit her heima á landi eiga at lear ning ella teaching? Í tí pro) ektorienteraðu undirvísing ini velur næmingurin sjálv ur sína rollu. Teir dugnalig astu næmingarnir fara glad ir til verka at skriva frá greiðingar ulfarið igjøgnum ella skriva tekstir til Ld. sjónleikin. Tí verða teir enn dugnaligart lesarar Feir lesuveiku næmingarn innað enn ganga lesa ir velja sær alt lesingina og velja heldur í staðin at:sleppa at fotograf era, tekna plakatir, smíða á pallinum o.s.fr. Á tann hátt sleppa øll at gera tað, sum tey nú einaferð eru best til og øll eruglad' Lærarnir eru glaðir, tí alt er nógv lættari Næmingarnir eru glaðir at ganga í skúla. Foreldrini eru glað, tå børnini koma heim við onkrum, sum tey hava gjørt í skúlanum. Oll eru glað alla tíðina. Men gera vit teimum veikastu ikki eina bjarnatænastu á henda hátt? So kk rkætlanir ned Der ni verkaru næmungunum at fjala seg handan projekuð k i Og trupul iki rður kúgvað I tran I Tað k id 3 I Te M um, st kki tø vd kh > i i hk kniskum skulun kk faa eitt arbeiði, I kh faklært fólk Er tað ikki mera synd”? sum onkur kendur danskur skúlamaður tók til et ð í vár. Vo vit kunnu í ringasta tilfelli fáa eitt lesihandikapp hjá stórum parti av okkara fólkaskúlanæmingum, enn tá við landskassaveðhaldi sambært lógaruppskoun um, sum fram verður lagt í heyst so her er nakað at hugsa um hjá okkara lógar Hvar enda 10. flokkarnir í Torshavnar Kommunu? Sum øllum kunnugt hevur Tórshavnar Býráð havt í hyggju at broyta bygnaðin á skulaøkinun kommununi - og har hevur býráðið m.a. spælt út við tí hugskotinum at flyta allar 10. flokkarnar í býnum yvir á Eysturskúlan, og sjónar- miðini vóru m.o. tey, at har var so rúmsátt, at val- meguleikarnir hjá næm ingunum gjørdist fleiri og tessvegna gjørdist kapp- ingin við donsku ungdóms- skúlarnar javnari, at flutn- ingstrupuletkarnir = ongan týdning hava fyri henda ald- ursbólkin v.m Men hóast málið hevur verið til viðgerðar á al- mennum býráðsfundi, so hildu fleiri byrådslimir, at málið var ov illa lýst, og vrå tí koðrt aftur í nevnd. Og har liggur tað enn. Fleiri úlráð ingar vóru í hesum måli- num, m.a. frá Skúlaráðnum og Landsskulafyrisitingini, hvar víst var á fleiri óhepnar fylgjur, sum kundu standast av, at savna allar 10. flokk- arnar á ti eina skúlanum í býnum Ikki tvangsflyting - heldur eitt tilboð! Besta okkara fólkavaldu byrådslimir kundu gjørt fyri skerdir hetta seimasta sku árið í folkaskulahøp harvið dettur høvudsgrund in fyri at flyta allar 10. fl. á Eysturskúlan burtur. Men harafturímóti hevur Býráð- ið skyldu til at koma við einum spennandi og ødrvisi tilboði ul tey ungu. so tey verunliga merkja, at her er talan um eitt persónligt skúlaval, sum tey hava høvi til at royna - og vil ein tilik fræls skipan heilt natúrliga skapa eina kapping millum kommunalu skúlarnar næmingunum at frama. Og teir flokkarnir eiga at vera á Eysturskúlanum, sum eitt ødrvisi - og kanska betri - tilbod, enn hinir skúlarnir megna við tí klassísku undirvisingini. Her krevst allarhelst longu nú, at nýggj lesiætlan fyri 10. flokkarnar verður gjørd, sum gongur hesum tankum á meti. Og hesir alternativu 10. fl. fara at krevja nógv av avvarandi leiðslum og lærarafólkum annars, sum sjálvsagt mega hava dirvi or áræði, og ikki minst hug til at ganga nýggjar, óroyndar leiðir. um eydnan skal neyðuga 17 PS. í n 3 í 3 1) ul g Ikask folk at fåra í DICKKNuUSTO Og siga sína hjartans mening tí hver hevur ikki gingið í skúla og hver hevur ikk eitt koyrikort? Men sama kann ikki sigast her á landi, ti verri. Her eru stórar broyt- ingar á veg á skålaøkinum, bæði á sjálvum lógargkin um og á kommunala bygn aðargkinum - men ongin letst um vón? Fólkið má hava eina meining um fólksins skúla - lat hana koma til sjóndar, onkurs- vegna! Gott komandi skúlaár øll somul Í Tórshavn 14. aug. 1996 Johan Samuelsen Skúlaráðslimur