mikudagur 18. september 1996síða 2

Gevið sjónvarpinum storri ans Oddagrein Í morgin byrjar stór sjónvarpsráðstevna í Nordurlandahus inum vid luttøku av sjónvarps- og eðrum fjelmiðlafólki úr eilum Norðurlondum. Haraftrat eru politikarar og onnur við Rådstevnan, sur dur fyr iskipad í samstarvi við felagsskapi! hjá teimum almennu norðurlendsku sjónv arpsrásunum og Norðurlandahúsið, er tann fyrsta av sinum slag he fi »g eftir okkara tykki er hon sera kærkomin. Þitt er, at I ið altíð er gott at hitta star vsfelagar úr eðr oð im felags spurningar og áhugamál. Men tað er so sanniliga eisini rætt at seta ein sterkan ljóskastara á støduna hjá ikki minst okkara egna Ísroyska sjónvarp NU fer rådstevnan sjálvandi fyrst og fr st vIOgt sf nýar. sum hava áhuga fyri sjónvarpini Norðanjondur g ikki bert fyri tað feroyska. Tann tydnir g tann ávirk sum $ arp hev í eitt fólk og + 5 felay MM gott og er so mikið umfevnand fagsins samfelag ið er bæð itturligt og rætt at viðger á gar, $ } » 1 nið ge A rø erð im henda miðil, so er hetta t eika i g 20 > etta á så n s V $ € beiðspláss og $ t ænastus so sk tak á samfelag, sum í roynd og veru eru grundarstemar indir og berarar av okkara demokrati og mentan Tað snýr seg um f id tíð og framtíð. M.a. hvussu vit vid at skilja hvat er gjørt, kunnu vera vid til at tilrættaleggja okkar a nútíð AÐ er eink amál, at:5 varpsmiðilin hevur alstjór an tyd g fyri Okk st! Men her veldst sjálvandi um, hvatt € sjóða fólk að er einki dulsmál, at fer oyska sjónvarpið 3 alda, a es men! stovnur Hevur Ikki MOR kid av p arbeida ð. Vit sk kk NÚ professionell fakfólk innan sjónv arpsarbeiði seta hverjum stevnu í Feroyum verður vónandi høvi at seta før oyska fyr í ikki at I tess - í fokus. Spennandi verður at hoyra, hvat hesi hava at sjónvarpið og umsteður tess så um tydning siga um feroyska sjónvarpið og ikki minst til hugburðin hjá føroyskum politikar um til eitt for oyskt sjónvarp. Vónandi fara nógvir politikarar at meta upp og harvið kunna fáa tann 5 i rt 5 iblåstur, sum eis hava brúk fyri, tá tað snýr seg um at skilja og vísa hesum týðandi mentanarsto vni størri ans Tað er okkara greiða steða, at eitt fer oyskt sjónvarp eigur at fáa ta figgjarligu orku. sum kann tryggja tess tilveru og menning TAÐ er tí hugaligt at síggja umboðini í norðurlendska sjón varpsfelagsskapinum NORDFAG í eini f indarnidurstødu geva førovska s sin fulla studul heitt verdur å nn neyðuga ggjarliga karmin, sum ti nytist fyri at k ð dagsins samfelag krevur av err um slíkum miðil m.a. vist á týdningin sjónvarpið hevur fyri I g tey g es i r i eis at fjelmið % he ið v bleð. útvarp og sjónvarp Í sterri mun átti at »g stuðlað hver eðr um í tí týðandi uppgáv øll hesi hava at rekja hver í sær - men í síðsta enda í felag at upp til sama endamál, nevniliga at rekja meguleikar og ta ábyrgd og skyldur, sum demokratiid gevur og krevur av fjalmiðlafólk fáa hevi at hitt sår tiltrongt Í Kk 4 me kkar TK g fyri at k geva ti eina meira essione g € 4 naja ensiol stur uttani!? ET góð 1 sjál jug at velja og vraka At hetta er gjørligt ku tm.a takka Norðurlandahúsinum og teimum háar vir kal slík ráðste staðfest Þ ssu stóra ning Norð he æði fy fø gå $ ra Abúg undi fara g nk I gå ik t á gÓð k ik + . Få Sosialurin Lesarabrøv Vågs lækni Oli Bech eisini rymdur Georg Egholm. Vágoy rýmdur! Jaspur Petersen, Klaksvík rýmdur! Annfinn R. Nielsen, Sand ur, rýmdur! Maria Vang rýmd Magnus á Stongum, rýmd Runavík Óli Bech, Vágur, rymdur! Hví rýma bygdalæknar? Orsøkin er, at tad eru ótol and: arbeidsvidurskifti, og at tað ikk: loysir seg longur at vera lækni á bygd Teir eru t.d. bundnir í vakt degnið runt fyri láturliga løn (vaktgjald í Suðuroy er 1.80 kr. pr. tíma) og fáa ikki avspákað av tí einfaldu orsøk, at ongin vil yvirtaka vaktina fyri so låturliga løn Hvat siga sjúkrakassarnir tað eru jú teirra limir, tað gongur út yvir! Teir siga onki Hvat ger Landsstýrið? Jú skrivstovustjórin í heilsumálum. J. W. Hol bech, lýsir hendinga ferðir eftir lækna í útlendskum bløðum Hann ger tó onki fyri hes ar læknar, at teir kunna stød- ast, tå teir endiliga eru komnir Resultatið er, at teir fara avstað í urtid, tå teir upp daga, hvat fyri elendigar umstødur, teir eru lokkaðir til Hvat gera kommunurnar? Hvat ger læknafelagið? Ja, tað sær ikki út til, at tað ger nakað sum helst fyri bygdalæknarnar Spell. at ein so góður lækni, sum Óli Bech, nú noyddist at rýma úr Vági Synd er tað í sjúkling unum í Suðuroyar Sunnaru Helvt, sum noyðast á Tvør oyri at fáa læknahjálp Haraftrat er tað ótolandi fyri okkum kommunulækn ar á Tvøroyn, at vit skulu klára arbeiðið fyri 4 læknar So verða vit jú eisini niðurkoyrdir. og arbeiðið verður hareftir Karl Johan Fossá Tveroyri ——————22mw Málið um Nólsoyar Páll: Sámal Petur í Grund á villunar vegi Í gjár segði Sámal Petur í Grund vid Sosialin, at Johr Petersen, landsstýrismað ur, eigur alt málið um manglandi siglingarloyvi hjá Nólsoyar Páll, tí Vaktar g Bjargingartænastan er målsøki undir honum Tað er rætt, at tad er John Petersen sum átti at gjørt tað sum gerast skal í hesum máli. fyri nógvum døgum síðani Men sum maður í Sjóvinnumálum eigur Sámal Petur í Grund beinanvegin málið, tá Sjó vinnulógin verður brotin landsstyris Aheitan á Sámal Petur í Grund Ég fari tf at heita á Sámal Petur á Grund. um at al mannakunngera = skjalið sum hansara ráðharrastova hevur sent ráðharrastovun! hjá John Petersen hesum máli viðvíkjandi. Er skjalið ikki til, er Sámal Petur »på gyngende grund« Spurningur til Såmal Petur i Grund og John Petersen Jóan Karl Høgnesen hevur fyri fjølmidlunum sagt. at manglandi = siglingarloyv hjá Nólsoyar Páll, ikki er eindemi í nýggjari føroysk ari siglingarsøgu Hvat fara ut báðir: John Petersen, ráðharri fyri V á B. og Sámal Petur í Grund, ráðharri á Sjóvinnumálum at gera við tann spurningin Ólavur Petersen ——————2—.W Arbeiðsmarknaðarstoðan Tað er avgerandi neyðugt at fáa samskipa arbeiðsmark naðin í síni heild. Tað veri seg alment, kommunalt landið, virki og privata, og á tí svarta! Tað vil siga, so at talan verður um bæði ófaklærd/ faklærd sleppa út á teir Tað, sum í dag leggur fót fyrr, er tann rikni familju-, vina- og kenningapolitikkur. Tað leggur eisini fót fyri, tá ið hugt verður at tí bíligu ar beiðsmegini. Tað vil siga fólkaskúlanæmingar og les andi føroyingar, ið eru óheft av ALS og arbeiðara-/fak feløgum. Tað eru ikki hesi ið læra tær praktisku roynd irnar, tað bera tey arbeiðs leysu/tøku, undir Als, og kommunalu forsorgarskip anini Tað leggur eisini fót fyn, at so nógv eldri fólk oman fyri pensiónsaldurin eru úti á arbeiðsmarknaðinum sum áður nevnt. Tað verður víst á týdningin av at fáa eina skipan við náttúrligari frá gongd av eldri fólki og tilgongd av yngri fólki. Tað er henda skipanin, ið skal skapa javnvág úti á arbeiðs marknaðinum. Tað vil siga, bæði alment, kommunalt, landið, virki og privat, og á tí svarta um alt landið. Tað at fáa beint verandi forð ingar av vegnum og fáa neyndu skipan við náttúrlig ari frágongd og tilgongd Tað vil skapa javnvågina út á arbeiðsmarknaðinum og steðga fólkaflytingini av landinum. Tað er avgerandi neyðugt at bæði ALS, ar beiðara-, fakfeløg og polit isku flokkarnir gera sær hetta greitt. Tað er eisini av- gerandi neyðugt, at tey yngru, ið koma út á ar- beiðsmarknaðin, fáa ar beiðsroyndir/upplæring Tað ger seg eisini galdandi í sambandi við burðar-/far- loyvisskipanina úr 3 mør upp í 12 mår. Tað er tíverri so, at tey arbeidsleysu/tøku og sjålvstødugt vinnurek andi ikki eru umbodad i ALS styrinum. Tad er ti nógv fyri, at einki fyrivarni er nakrantíð tikið mótvegis teimum, tá ið broytingar eru framdar innan ALS skipan ina. Tað kann ikki sigast at vera rættvíst at gera ar- beidsleysu/tøku til almenn ar syndabukkar. Tað kann ikki koma upp á tal, at hesi undir ALS og kommunalu forsorgarskipanini skulu aktiverast fyri arbeiðsloys- isstudul/forsorgarveiting Tað kann heldur ikki sigast vera rættvíst, at arbeiðara-/ fakfelagslimir fara tvørtur um egin fakmørk Tað skal verða komið aftur til víðari viðgerð av støduni Hans Birgir Hansen Okkara móðurmál, foroyskt ella danskt Í Dimmalætting nr. 134 stóð ein frálík grein um móðurmálið. Greinin var ein viðmerking til eina grein, sum ein skúlaráðs- limur hevði í Sostalinum Har hevði hesin skriva m.a >Hóttanin = móti kkara móðurmáli kemur als ikki frá donskum. men frá í enska målinun Slík % i á at vita, at tad er if) Á % P i iðkar okkara ur. Tað er vanligt at hoyra og lesa, hvussu donsk orð verða nýtt ístaðin fyri før ysk. Men tað sum fekk meg at taka pennin, var tá mannevndi danskari lærarinnu í Før ovum, sum hevði sagt í summar: »Førovingar áttu at fingið skil á, hvat ið segði frá útlendingi, meðan føroy ingar ikki ansa tí sjålvir Ég sat nú eitt kveldið og hugdi eftir Sjónvarp Før ova, har var sum vant mest danskt: tá eg so varð leiddur av lum hesum danska , tók eg og slekti sjónvarpið og opnaði fyri Utvarp Feroya men har var einki mætar að fyrsta eg hoyrdi var Kir Larsen sun ð har og tú aði, og gapaði sum hanr Vildi eta alt, sum fyri var eg skilji væl hasa donsku lærannnuna Førovingur