leygardagur 21. september 1996síða 2

Strongdir stovnar Oddagrein Vit høvdu her í blaðnum, á hesum stað, eina grein um okkara stovnar. Hetta var ein atfinningarsom grein um, hussu tað tíðum kennist at koma inn á nakrar av okkara stovnum, sum alsamt eru vorðnir fleiri í tali. Av hesi umreddu grein gekk fram, at tað vóru eiðslurnar á viðkomandi stovnum, ið áttu ábyrgd- na av, at fleiri stovnar kennast heilt „forkertir“ hjá teimum, ið gera brúk av hesum stovnum Hetta var ikki heilt rættvíst, fyri ikki at siga heitt órættvíst. Vit vita á leið, hvat ålagt er stovns- leiðarum - á pappirinum - til at varða av, og hvat ein stjóri til dømis hevur sum sínar tilskilaðu skyld- ur. Vit eru eisini varugir við, at ein leiðari hevur tvær síður - ein fryntligan úteftirvendan front og so ryggin. Okkara stovnsleiðarar hava ikki ryggin frían. Teir standa við rygginum móti múrinum. Tann fríi kurteisligi fronturin er inneftirvendur móti tí slagnum av fólki, sum vit síggja og hoyra mest um - okkara politikarum og embætisverkinum annars Við játtanum til foroysku stovnarnar er blivið sum við nazistisku legunum undir krignum. Tað er so livandi galið, at vit her í landinum eru farin undir henda ådåmliga taktikkin, at lata fólk arbeiða uttan at fødin er nøktandi til nøgd. Alt eftir sum tørvurin å studningum til kapitalapparatiå til tess at fåa fyr rentur og avdråttir fyri okkara útrangeraða vinnu- apparat, so verður år eftir ár skorið meira og meira av tí peningaligu orku, sum skal halda liv ara vitalu siovnum. Fyrst høvdu vit nóg mik på A síðan nokk gq nú eru allir kroystir niður yr Hugtakið stovnur er sera breitt. Stovnar eru ikk bara toll- og skattavaldið - fyri bert at nevna hesar báðar, fólk hevur mest „foliliga“ sambandið við Teir eru sjálvsagt so mangt annað, bæði hálv- sum fult almennir eins og meira privatig men allir skuldu teir verið til fyri at gjørt okkum ollum lívið lættari og verið við til at staðfest fatanina av land okkara sum einum vælfungerandi samfelag Helst munnu vit uppliva stovnarnar sera ymist men at alt bara ikki er gott, kemst ikki uttanum, tå viðskiftafólk, kanska ókunnug við gongdina á hes- m stovnum, upp ímillum nærum sokka í knæ av avmakt, tá tey vitja onkran teirra j Men stovnsleiðarar og -leidslur, ið hava fingið tað sum teirra fremstu uppgåvu at „portionera“ í måldar upphæddir av tí, ið skal til av tí peningi. ið ska! t hava ongan kjans. Teir skulu jú við brævavekt og klíputong strekkja og tannla tað sindrið, ið játtað fyn at faa hjólini at maia á stovnum Okkara verður - minni og minni fyri hvert árið, ið fer Nú so knípið, at ratiónirnar ikki rokka t hjá onkrum so knípið, at tað hvork . u tað mest y eiðsluliga ella menniskjansliga og á annan hátt her til at virka * At enda kann bara staðfestast, at hóast góðar eiðslur, góð starvsfólk og besta vilja, so eru stovn- på pr Sum vituligt er her talan um politiska prioritering Valið um standin er hvorki leiðslunnar ella starvs- fólksins, men politikaranna - og vilja vit framvegis hava teir og teirra priorteringar, so hava vit eisini góðtikið standin Sosialurin Sjúkrasystrastjóri hvi? Sjúkrasystraleiðslan á Landssjúkrahúsinum verður sett til viks. Sjúkrasystrafelagið krevur sjúkrasystrastjóra og yvirsjúkrasystrar settar á jøvnum føti vid læknastjóran og leidand' yvirlæknarnar. Hetta krevur viðmerkingar. Brovyting í sjåkrarøktar- leiðsluni Ovast fyri sjúkrarskum á Landssjúkrahúsinum (LS) er fyristødukvinna sett at leiða og menna sjåkrarøkt ina. Fynstødukvinnan hev ur verið sett á jøvnum føl vid umsjónarmannin og yvirlæknarnar Sambært DIOS kanningini skulu størvini sum fyristødu kvinna og varafynstødu kvinna nú nidurleggjast og ístaðin skulu triggjar yvir sjúkrasystrar setast, undir leiðslu av einum fyrisiting- arligum yvirlækna. Hetta kunnu vit ikki góðtaka, ti sjåkrarøktin er eitt sjálv støðugt yrki, har sjúkrasyst inn stendur ul svars fyri og hevur ábyrgdina bæði fak ligt. moralskt, økonomiskt g jundiskt av sjukrarøktin hon gevur. Tier einki anna haldgott, enn at sjukrarøkt arleiðslan «kal sita, har hon ir heimildirnar og av rerdarrætt r % Osemjan å landssjukra- husinum Osemian á LS byrjaði san stundis sum kreppan í Før yum tók seg upp og tær stóru sparingarnar settar verk Í hesum sambandi var ein lækni útpeikaður sum læk naligur ráðgevi hjá sjúkra hússtjóranum. Sum tíðin er hån, er hansara heiti I brovtt I varastjor«. Ong veit á hverjum grundar lagi broyungin er farir n. Hver hevur sett hanr tta er eitt alment stars vur tað verið lýst leyst at søkja? Hverjari starvslýs glugerðini fyri sjúkrahú " rk % Kar r honum lystir hann I Fynskipanarhga = hevur hetta ávirkað sjåkrarøktina formelt er sjúkrarsktar ið skrarðktarleiðslan hevur eitt umboð læknalig i! n 5 umboð haral mir að Krahusstjórir e læk ari í hesur iðslubólk Niðanf tandand ø rtýðiliga hverrar av ingarnar eru fyri sjåkrarøkt ina og radfestingina av byt inum av pengum, tå leiðslan er sett saman á henda hát Roknskapartelini fyri LS vísa, at frå 1989 ul 1996 er játtanin = ul læknalenir hækkað úr 23.447 00 kr. til 25.123.00 kr. tv.s. ein vekstur uppá 1.676.000 kr meðan játtanin til sjúkra røktina er lækkað úr 71.778.000 kr i 88 500.000 kr. tvs. ein skerjing uppá 13.225.000 kr Í stórvum merkir hetta ein niðurskurð uppá umleið 50 til 60 fulltíðar sjåkrarøktar størv, samstundis sum virk semiðer ekt. Hetta vidførir at arbeiðstrýstið á sjúkra røktina er økt í so stóran mun, at tað í mongum før um ikki er fakliga nøktandi DIOS kanningin Aftaná at deildarsjúkra systrarnar skrivligari klagu. gjørdu vart við hesi viðurskifti. avgjørdi Før ova Landsstýri at seta í verk eina kanning, DIOS kann Ingina DIOS vísir á nógvar skeivleikar í arbeiðsgongd og fyriskipan á LS. Hon vís ir á vánaliga samstarvið millum læknaliga arbeiðið »g sjukrarøktina, vånaligu leiðsluevnini hjá læknum manglandi virðing fyri sjukrarøktini Læknarnir fokusera bert uppå tær upp- gávur teir skulu loysa meðan sjåkrarøktin tekur sær av heildini. Hóast hesi vána skotmál til læknarnar. bæði viðvík) andi samstarvi og leiðslu t : ar Føroya Landsstýr rå DIOS. Eir råding, ið IKKI Mongur samar við Kanningårursistinum Ett bæði sta enda skulu liggja hjá bært DIOS kan kki Avgeråin um bygnaðar broytingar er tíkin fåar dag ar efur at kanningin er lið Þert við raðgeving krahus »e læknastjor anum og uttan gjøllar: við gerð á breiðum grundarlag DIOS kanningin mælir t ut býta LS upp í 4 deplar. eir Dsinskan, ein KITU > an, EIN psyKialnskåan og eil yri sevicegkið. Hver depil skal stýrast av einari depil stjórn. Hon er leiðandi yvir lækni »g vvirstukrasystir men tað er yvirlæknin, ið hevur yvirordnaðu ábyrgd ma og avgerandi heimild ina Sjúkrarekt - starvsinni- hald Mótvegis okkara sjúkra hússtjóra, ið metir at kann ingar og viðgerðir skulu hava |. prioritet á okkara sjúkrahúsum og at sjúkra røkt bert er ein hotelfunkti én, sigur amerikanski pro fessann í medisini á Har vard Medical Scool í USA, Mitchell T. Rabkin, í tíðar nunum hjá norsku sjúkra systrunum - at hann metir sjúkrahúsið sum ein sjukrarøktarstovn, av ti at ein persónur, sum bara hev ur eina medisinska kanning ella viðgerð fyri neyðini kann fáa hana vidgjørda ambulant hjá lækna. Tað er ikki fyrr enn persónurin hevur tørv á sjukrarøkt, at hann hevur fyri neyðin: at verða innlagdur tv.s. tå sjúklingarnir gerast ússalig ir og vánaligir ella um kanr ng og viðgerð gerast krevjandi fyri tann einstaka Tad eru nógv sum halda at sjåkrarøktin er partur av læknaliga yrkinum, men so er íkki. Einfalt kann tað sig ast soleiðis, at:læknarnir fyrst og fremst taka sær av sjálvan sjåkuni, teir drag nostisera og viðgera, meðan hjálpir tí sjúka persóninum við ti støduni hann er komin í og við teimum upplivingum hann hevur orsakað sjúkuni Sjúkrarskun og lækna iga funkttónin eiga at fara fram á jøvnum føl, í tøttun samstarvi og vid virðing siukrasystinin Í hvert fyn øðrum. tå kanr eim tosa um heildarrekt í sjúklingsins besta Sammeting við onnur lond Altíð verður ført fram frå polit skar síðu. at kkara samfelag skal vera á sama høga stød; sum, í hvussu er. Danmark, so nú er grunage vil skal prioriterast lægri Orsakað vånalig fíggjar VIG Ci útlit var fyri 12 árum síðar Da ark n tvegi í Før sett ein tverfaklig nevnd á beiða viðhvussu leiðslustruktururin JONsSKU Sjúkrat skuld eggja út Fyri sjúkra røktina sat m Eva Holn Christensen, stjóri í Dansk Sygeplejerad Ovasta leiðslan Ursliid av hesum arbeiði var em leiðslubygnaður sum bygdi á eitt tvørfakligt samstarv har sjúkra systrastjori, læknastjóri og administrator eru sett á jøvnum feti, tann sokallada Troika leiðslan. Hervid varð samstarvslinjan løgd heilt frå ovastu leiðslu Samstundis hevur hver sær yvirordnaðu leiðsluna av tí økinum tey umboða, ávíka- vist fíggjarviðurskifu, læk- nalig viðurskifti og sjúkra- røktarvidurskifti Hvi ber hetta ikki til i Førovum? Depilsleidslan Samstundis var felags leiðsla sett fyri hvønn depil Felagsleiðsla merkir, at yvirlækni og yvirsjúkra systir eru sett á jóvnum før: og at hesir báðir partar skulu samstarva seg fram til eina loysn. Um ongin loysn fæst skal málið leggjast fyri ovastu leiðsluna Hvi ber hetta ikki til í Feroyum? Dansk Sygehus Institut gjørdi í 1994 eina metan av hvussu skipanin virkaði Hon kom fram ul, at tað tvørfakliga samstarvið er vorðið nógv betur, fakmørk eru vorðin meira fleksibul og felagsábyrgdin fyri rakstrinum er styrkt At tosa um, at:fyrrliggj andi uppskot til struktur broytingar á LS skal beta um samstarvstrupulleik arnar er heilt burturvið. Fyri at eitt samstarv skal eydn ast. mugu fortreytirnar vera til staðar og tað eru tær ikki fyrr enn vit hava fingið ein sjúkrasvstrastjóra á jøvnum feti og við somu heimildum, sum lækna stjórin og at yvirlæknin og yvirsjukrasystinin í depil stjórnini vera sett á jøvnum feti. Stúkrasvstralærarar: Anna Suffía Durhuus. Katrin An dersen. Mourentsa Simon sen, Asa Olsen, Hildur vid Høgada Annel Nord ad 08